İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/40 K.2024/640

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili olduğu şirketin davalıya satışı yapılan ürünlerin karşılığı faturaları keşide ettiğini, davalı şirketin ürün bedeline ilişkin keşide edilen faturalara herhangi bir itirazı olmamasına rağmen fatura bedellerini ödemediğini, davalı yanın borcunu vadesinde ödememesi nedeni ile müvekkili olduğu şirket tarafından davalı şirket hakkında ... İcra dairesine 2022/...

E. sayılı dosyası tahtında icra takibi başlatıldığını, Davalı şirket tarafından haksız bir şekilde borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, müvekkili şirket davalı adına tanzim ettiği ve bedelini tahsil edemediği dilekçe ekinde sunulan fatura ve cari hesap ilişkisinden kaynaklanan bakiye alacakları için ilamsız icra takibi başlatıldığını, Davalı şirket tarafından takip konusu faturalara herhangi bir itiraz olmadığı ve borç ödenmediği halde takibe yapılan itirazın kötü niyetli olduğunu, davalı yanın itirazı gerçeğe aykırı olduğunu, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini,

davalı şirketin icra takibine itirazı sonrasında dava şartı olarak Arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ... Arabuluculuk Bürosu'nun 2022/... Büro Numarasında 2022/...

Arabuluculuk numarası tahtında gerçekleştirilen görüşme 22.12.2022 tarihli anlaşamama tutanağının neticelendirildiğini, bu nedenle davalı şirketin haksız itirazının iptalini ve takip konusu alacağın % 20'i oranında inkar tazminatına karar verilmesini ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin vadeli sat öde konsinye ve toplu alım şeklinde ürün tedarik ettiğini, birden farklı tür tedarik sözleşmesi tipi olduğunu davalı müvekkili ile davacı, sözleşme tipinin ticari koşullarla ilgili ilk sayfaları metin bölümlerini birlikte değerlendirildiğini görüşüldüğünü ve tartıştıklarını, bu farklı sözleşme türü arasından ürün bedellerinin vadeli ödenmesini öngören sözleşmenin imzalanması hususunda anlaştıklarını, tarafların üzerinde anlaşma sağladığı vadeli sözleşmeye göre, ödeme, vadeli şekilde gerçekleştiğini, buna göre ay içinde satılan ürünlerini ödemesi,

satıldığı ayın son günü vade kabul edilmekle ve bu tarihten 30 gün sonra, fakat sadece satılan ürünlerin ödemesi yapıldığını, davalı müvekkili tarafından yapılan ödeme ürünün satılmasına bağlı olduğunu, davalı müvekkili tarafından yalnızca satılan ürünlerin ödemesi yapıldığını, satılmayan ürünlerin bedelinin ödemesi ise yapılmadığını, davacı tarafça düzenlenen faturaların vadelendirmeye esas teşkil etmeyeceğini, vade ve ödenecek tutarın ise sözleşmede kararlaştırıldığını uygulanacağını taraflar arasındaki sözleşme ile tartışma dışı olduğunu, ticari ilişkinin sözleşmeye uygun şekilde devam ederken davacı tarafından ...

İcra Dairesi'nde yapılan takibe itiraz edildiğini, sözleşmeye aykırı olan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

...İcra Dairesinin 2022/... E. sayılı dosyası mahkememiz dosyası içerisine alınmıştır. ... Vergi Dairesi, Marmara Kurumlar Vergi Dairesinden tarafların BA/BS kayıtlarının mahkememize sunulduğu anlaşıldı. Mali Müşavir ... 'un sunduğu 05/12/2023 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.

Dava; mal satım ticari ilişkisinden kaynaklı faturalara dayalı olarak icra takip tarihi itibari ile davacının davalıdan takip bedeli yönünden alacaklı olup olmadığı, davalı yanın itirazının iptaline verilmesi istemine ilişkindir.

Dava, cevap dilekçeleri, BA/BS kayıtları, taraf delilleri, faturalar ve taraf ticari defterleri üzerinde yapılacak inceleme ile faturaların defterlerde kayıtlı olup olmadığı, defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, ödemeler var ise tespiti, faturaların BA/BS bildirimlerine alınıp alınmadığı, alacak/borç dökümünün yapılması sureti ile davacının mevcut ise takip tarihi itibari ile talep edebileceği alacak miktarının tespiti babında Mali Müşavir bilirkişi Derya Coşkun'a tevdii edilmiştir.

05/12/2023 tarihli mali müşavir Derya Çoşkun'un sunduğu bilirkişi raporundan özetle;

"...Mahkeme görevlendirmesi gözetilerek yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde,Rapor içeriğinde de belirtildiği üzere;Dava dosyası incelendiğinde taraflar arasında akdedilmiş herhangi bir sözleşmeye rastlanılmamış olup, taraflar arasında ticari ilişkinin taraf beyanlarından ve davacı yasal defter kayıtları ve dayanak belgelerden anlaşıldığı, Davacı tarafça incelemeye ibraz edilen 2021 ve 2022 yıllarına ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı,

Davalı tarafça incelemeye yasal defter ve kayıtları ibraz edilmemiş olup dava konusu olaylar yönünden davalı yasal defterler üzerinde herhangi bir inceleme yapılamadığı, Raporun — “Değerlendirmeler” — başlığı altında yapılan detaylı açıklamalar çerçevesinde davalının dava dayanağı faturalara itiraz etmemesi düzenlenen faturaların konsinye mallara karşılık olarak düzenlendiğinin anlaşılması birlikte değerlendirildiğinde söz konusu malların davacı tarafça davalıya verildiği kanaatine varılmış olup bu hususta takdirin yüce mahkemeye ait olduğu,

sayın mahkemenin de aynı kanaatte olması durumunda davacının davalıdan icra takip tarihi itibariyle talep edebileceği asıl alacak tutarının 43.892,94 TL olarak hesaplandığı, Davacı tarafça icra takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edilmediğinden icra takip tarihine kadar işlemiş faiz hesaplanmadığı,İnceleme ve tespitlerimiz hakkındaki takdir Yüce Mahkemenin olmak üzere,Saygı ile arz ederim.." şeklinde görüş bildirmiştir.

TTK’nın 18. maddesinde tacir olmanın hükümleri arasında sayılan yükümlülüklerin biri de kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmaktır. Defter tutma yükümlülüğü Kanunun 64. maddesinde ayrıca düzenlenerek her tacirin, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu belirtilmiştir.

Her iki tarafın da tacir olması nedeni ile 07/06/2023 tarihli celsede tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına, tarafların inceleme gün ve saatinde ticari defterlerini incelemeye esas olmak üzere HMK 222 gereği sunmasına, bu süre içerisinde gereği yerine getirilmediği takdirde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının taraflara ihtarına, ihtarın davalıya tebliğine karar verilmiş ve davalıya ihtar duruşma tutanağının tebliği ile gerçekleştirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, davacı tarafın ticari defterleri ve aldırılan bilirkişi raporundan davacı tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunun tespit edildiği, delil vasfında olduğu, taraflar arasında mübrez sözleşme bulunmasa da taraflar arasında ticari ilişki olduğunun davacı defter ve kayıtları ile celp edilen Ba/bs formları ile anlaşıldığı, davalı tarafın verilen süre içerisinde defter ve belgelerini incelemek için ibraz etmediği, herhangi bir beyan ve itiraz sunmadığının görüldüğü, icra takibine yapılan itirazda hukuki ilişkinin varlığının inkar edilmediği, borcunun bulunmadığını ifade ederek itirazda bulunulmuş ise de kural olarak fatura, yalnız başına ticari davalarda da delil olarak kullanılamaz.

Tacir sıfatını haiz olmanın bir takım sonuçları bulunmaktadır. TTK 18/2. Maddesine göre her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü vardır. Nitekim TTK 21/2. Maddesi de tacir sıfatına sahip olmanın getirdiği hak ve yükümlülüklere ilişkin olup fatura alacağına dayalı olarak ikame edilen somut uyuşmazlıkta doğrudan uygulanması gerekir.

HMK'nın 222/3. maddesi gereğince karşı tarafa ait eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve birbirini doğrulayan defter kayıtlarının karşı taraf lehine delil olarak kabul edilebileceği hususunun ihtarına rağmen davalı tarafın defter ve kayıtlarını belirlenen inceleme gününde incelemeye sunmadığı ve yerinde inceleme talebinin de bulunmadığı,

bu nedenle davacı defter kayıtlarının lehine delil olacağı, bilirkişi marifetiyle incelenen defter ve kayıtlara göre davacının icra takibine konu ettiği alacağın 43.892,94-TL bakımından davalının borçlu olduğu anlaşılmakla davacı tarafından açılan davanın kısmen kabulü ile, ... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı takip dosyasına yönelik davalı itirazının kısmen iptaline fazlaya ilişkin istemin reddine, likit alacağa yönelik vaki itiraz nedeniyle İİK 67/2.

Maddesi gereğince asıl alacak miktarı üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine yönelik olarak karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

16/10/2024 Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır