İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/696 K.2025/287

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın işyerinin elektriğini kesme girişimlerinde bulunarak müvekkili baskı altına aldığı, elektriğin kesilmesi durumunda müvekkilin telafisi mümkün olmayacak zararlara uğraması söz konusu olduğundan öncelikle elektriğin dava sonuna kadar kesilmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettikleri, müvekkilin Ocak 2019 da dava konusu taşınmazda ... ... adli işyerini faaliyete sokmak amacıyla elektrik sayacını kendi adına abone olarak kaydettirdiği,

işyerinde 3 aylık tadilattan sonra işyerinin faaliyete geçtiği, ekte verilen klima yetkili servis tutanağında klimanın çalışmadığının arızalı olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle klima nedeniyle elektrik tüketimi olmadığı, işyerine ortalama 300 TL. elektrik faturası geldiği, müvekkile en son 17.07.2020 tarihli 278,40 TL. bedelli fatura geldiği bu tarihten sonra başka fatura gelmediği, işyerinin Coronavirüs nedeniyle 2020 yılı Mart ayından itibaren 5,5 ay boyunca kapalı kaldığı, işyeri kapalı olduğundan hiçbir şekilde elektrik kullanılmadığı gibi kaçak elektrik kullanılmasının da mümkün olmadığı,

müvekkilin işyerinde hiçbir zaman kaçak elektrik kullanmadığı, buna rağmen 23.07.2020 tarihinde işyerine gelen ... kaçak ekibi işyerinde kaçak elektrik kullanıldığından bahisle tutanak tutularak müvekkile 17.748,88TL. kaçak ve 11.290,06 TL.ek tahakkuk olmak üzere toplamda 29.038,00 TL. para cezası tahakkuk ettirildiği, bu kadar yüksek para cezasının müvekkilin gerçek tüketimiyle ...'ın keyfi olarak müvekkilin işyerinde tespit yaparak müvekkilin 29.038,00 TL.

Borçalandırıldığı, müvekkil kaçak elektrik kullanmadığından dolayı borçlu olunmadığının menfi tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle.

Müvekkil şirket ekibinin davacı tarafın işyerinde 23.07.2020 tarihinde yanptıkları kontrolde harici hatla kaçak elektrik kullanıldığını tespit ederek buna göre tutanak düzenlendiği, H/324093 seri no'lu tutanağa istinaden davacı adına kaçak ve ek tahakkukların yapıldığı, müvekkil şirket tarafından yapılan tüm işlemlerin doğru ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine uygun olduğu, Yönetmeliğin 42. Maddesinde sayaca eksik veya hatalı ya da hiç tüketim kaydetmeyecek şekilde müdahale yapılmasının kaçak elektrik kullanımı olarak tarif edildiği, harici hat üzerinde 8,7 KW kurulu güç tespit yapıldığı,

neticede, davacı hakkında tutulan tutanak ve yapılan hesaplamaların yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yapıldığından davacının davasının esastan reddine karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.

DELİLLER

Dosyanın delillerini ... CBS'nin ... ihbar sayılı dosya sureti, İstanbul ...Esas sayılı dosya sureti, ... Belediye Başkanlığının, İstanbul Ticaret sicil müdürlüğünün, ... Mal müdürlüğünün, ... vergi müdürlüğünün, Esenler vergi müdürlüğünün ve ... ... A.Ş.'ye yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi elektrik mühendisi ... tarafından hazırlanan 23/12/2021 tarihli bilirkişi raporundan özetle;"...8. Sonuçlar ...'ın kaçak tespit yöntemi doğru olup tutanak tarihinde işletmede kaçak elektrik kullanıldığını göstermektedir. Sayaç demant gücüde 0,5 KW olup, bu gücün düşüklüğü sayaçtan 0,5 kW ile orantılı düşük bir akımın geçtiğini göstermektedir.

Ancak, yönetmelikte ek tahakkuk için ise kesin tespit yapılması gerekmektedir. ... kaçak ekibi tespitleri ve dosyadaki bilgilerde kaçak kullanımın başlangıcının kesin olarak tespitini mümkün kılmamaktadır. Bu nedenle yönetmelik gereği kaçak kullanımın 90 gün ve bu süreye yçnetmelik gereği haric hat nedeniyle 90 gün daha ilave ile toplamde 180 gün kaçak işleminin yapılması yönetmelik gereğidir.

Güç olarak kaçak hat üzerindeki 8,7 kW gücün 0,6 kullanım faktörü olmaksızın kullanılması yönetmelik gereğidir. Buna göre ...'ın aşağıda verilen kaçak elektrik faturasının davacıya tahakkuk ettirilmesi kanaatine varılmıştır. Ek tahakkuk için ise, kaçak kullanımın yanında mutlaka ek tahakkuk olacak diye bir kural olmayıp, dosyadaki bilgiler ile ek tahakkukun iptal edilmesi gerekti, kanaatine varılmıştır.

¸..." şeklinde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi elektrik mühendisi ... tarafından hazırlanan 24.03.2022 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle;"...Davacı taraf dosyaya sunduğu itiraz yazısında kaçak kullanım hakkında net bir tespit yapılmadığı belirtilmiş ise de, bilirkişi raporunun 4. Sayfa Sonuçlar başlığı altında işletmede kaçak elektrik kullanıldığı net bir şekilde yazılıdır. ... görevlileri işletmenin elektriğini sayaç devresinden kesmiş, bu durumda işletme içinde tüm prizlerde elektrik olmaması gerekirken bazı prizlerde elektrik olduğu görülmüş olup bu net bir şekilde sayaç öncesi yapılan kablo bağlantısını göstermektedir.

Raporda bulunan tüketim tablosundan görüleceği üzere kaçak hat kaldırıldıktan sonra tüketim belirgin bir şekilde yükselmiş ve yüksek olarak devam etmiştir. Bu bakımdan davacı tarafın itirazlarının bilirkişi raporumu değiştirecek mahiyette olmadığı görülmüştür. Kök raporda Sayın Mahkemenin Takdirine sunulan kaçak elektrik faturası ek raporun bütünlük teşkil etmesi için aşağıda bir kez daha verilmiştir.

11.03.2010 tarihli tutanak için 06.04.2010 son ödeme tarihli kaçak elektrik faturası. Kaçak kullanım süresi : 25.01.2020 – 23.07.2020 tarihleri arası (2 x90) = 180 gün Enerji miktarı= (2x90) gün x 8,7 kW x 8 h/gün = 12.528 kWh Enerji bedeli : 12.528 kWh x 0,791310 TL/kWh = 9.913,53 TL. (0,5 katsayılı cezalı bedel içinde) Dağıtım bedeli : 12.528 kW x 0,346009 TL/kWh = 4.334,80 TL. Enerji fonu : 0,01 x 9.913,53 = 99,14 TL. TRT Payı : 0,02 x 9.913,53 = 198,27 TL.

BTV : 0,05 x 9.913,53 = 495,68 TL. Toplam 15.041,42 TL. KDV : 0,18 x 15.041,42 TL. = 2.707,46 TL. FATURA BEDELİ : 17.748,88 TL. Son ödeme tarihi : 20.08.2020 Davalı ... vekilinin itiraz yazısında bilirkişi raporunda tespiti yapılan kaçak kullanımı ve kaçak elektrik faturasını kabul etiklerini, ancak ek tahakkukun yapılmamasını kabul etmediklerini beyan ettiği görülmüştür.

Oysa, yönetmelikte ek tahakkukun kaçak kullanımın başlangının kesin olarak belirlenmesi durumunda yapılabileceği açık ve net bir şekilde yazılı iken, tüketim tablosuna bakıldığında tutanak öncesinde işyerinin pandemi nedeniyle kapalı olduğu (ya da çok az sürelerle açık olduğu) sürelerin öncesinde 2009/12 ve 2002/01 dönemlerinde de tüketimin yüksek olması bu dönemlerde kaçak kullanımın olmadığını göstermiştir.

Bu nedenle ek tahakkukun düzenlenmemesi gerektiği kanaati hasıl olmuştur. Sayın ... vekili kaçak kullanım var ise mutlaka ek tahakkukunda düzenlenmesi mantığında itirazını oluşturduğu anlaşılmaktadır. Açıklanan gerekçelerle Sayın ... vekilinin de itirazlarının bilirkişi raporumu değiştirecek mahiyette olmadığı görülmüştür. Sayın Mahkemenin Takdirlerine saygılarımla arz ederim. (24.03.2022)...." şeklinde ek görüş bildirmiştir.

Bilirkişi elektrik mühendisi ... tarafından hazırlanan 30.08.2022 tarihli bilirkişi ek 2. raporundan özetle;"...bilirkişi kök raporunda kaçak kullanıma işaret eden tespitler resimleri ile birlikte verilmiştir. Detayları kök raporda bulunmaktadır. Pandemi dönemi 2021 Şubat sonu tüm ticarethaneler için uygulanmaya başlanmış, sokağa çıkma yasağı ile tedbirler ağırlaştırılmıştı.

Davalı vekilinin söylediği Haziran 2020 dönemi ise işyerlerinin açılarak kontrollü olarak pandemi kurallarının uygulanmaya başladığı dönemdir. Bu işyerinde tüketim alışkanlığına göre kış aylarında tüketimin yükseldiği yaz aylarında ise düştüğü görülmektedir. Kök raporda verilen tüketimlerde ayrıca pandeminin etkiside görülmektedir. Davalı vekilinin ek rapora itiraz yazısında yeni bir husus ortaya konulmamış, dosyada bulunan itirazlar tekrarlanmıştır.

Davalı vekili bu tip kaçak hatla kaçak kullanımlarda 2x90=180 gün kaçak ve buna ilave olarak 2x90=180 gün ek tahakkuk yapılması gerektiğini yönetmelik gereği olduğunu beyan etmekte ise de, bu doğru değildir. Kök ve ek raporda izah ettiğim nedenlerle yönetmelik gereği ek tahakkuk için kaçak kullanımın devamlılığı aranmakta olup, söz konusu dosya için bu kanıtlanamamaktadır. Bu nedenle 17.748,88 TL.

Kaçak tahakkuktan davacının sorumlu olacağı, ek tahakkukun düzenlenmemesi gerektiği kanaati hasıl olmuştur. Sayın ... vekili kaçak kullanım var ise mutlaka ek tahakkukunda düzenlenmesi mantığında itirazını oluşturduğu anlaşılmaktadır. Açıklanan gerekçelerle Sayın ... vekilinin itirazlarının bilirkişi raporumu değiştirecek mahiyette olmadığı görülmüştür. Sayın Mahkemenin Takdirlerine saygılarımla arz ederim. (30.08.2022) ...." şeklinde 2. Ek görüş bildirmişlerdir.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizde görülmekte olan dava; kaçak elektrik kullanımından kaynaklı davacı aleyhine tahakkuk ettirilen faturalar nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.

Taraflar arasındaki davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi, .. Tüketici Mahkemesi ile İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için dosya karar yeri tayini için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmiştir. İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi'nin 16/10/2024 tarihli, 2024/929 Esas, 2024/2508 sayılı kararı ile ;" 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. Maddeleri gereğince istanbul 16. Asliye ticaret mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 16/10/2024 gününde oy birliği ile karar verildi...." şeklinde hüküm tesis edilmiştir.

Mahkememizin yargı yeri olarak belirlenmesi ile 2024/696 Esasına dosya kaydedilmiştir.

Huzurdaki davada uyuşmazlık; davacının kaçak elektrik tüketiminin olup olmadığı, davalı yanın tanzim ettiği kaçak elektrik tüketim bedeli ve ceza bedeli tahakkukunun hukuka uygun olup olmadığı, davalı yanın davacı taraftan kaçak elektrik tahakkukundan kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmıştır.

Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında bilirkişi elektrik mühendisi ... tarafından hazırlanan 23/12/2021 tarihli kök ve 24.03.2022 tarihli 1. ek rapor ile 30.08.2022 tarihli bilirkişi ek 2. rapor dosyamız arasına alınmıştır.

Yapılan açıklamalar sonrası somut olayın değerlendirilmesinde; davacı 10/08/2020 tarihli 17.748,88 TL ve 11.290,06-TL'lik 2 adet faturadan dolayı borçlu olmadığının tespitini istemektedir.

Davalı vekilince arabuluculuk dava şartı noksanlığından davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddi istenilmiş ise de eldeki davanın açıldığı tarihin 13/10/2020 olduğu ticari uyuşmazlıklara menfi tespit davalarına arabuluculuk dava şartının 01/09/2023 tarihi itibarile zorunlu hale geldiği, her davanın açıldığı tarihteki hüküm ve koşullara göre değerlendirileceği, davanın açıldığı tarihte menfi tesit davalarında zorunlu arabuluculuk dava şartı bulunmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöndeki itirazı yerinde görülmemiştir.

Mahkememizce kaçak kullanıma ilişkin tespit tutanakları, endeks dökümler celp edilmiş, uzman bilirkişiden rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.

Bilirkişi raporunda incelenen hususların yasal düzenlemelere uygun olduğu, mahkememizce denetlenebilecek açıklık ve yeterlilikte olduğu anlaşıldığından hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan tespitlere göre davacının işyerinde sayacın giriş sigortasından hat çekilerek kaçak elektrik kullanıldığına ilişkin 23/07/2020 tarihli tutanak düzenlenmiş olup dosyaya sunulan CD içeriği ile de kaçak elektrik kullanıldığı sabittir.

Davacı her ne kadar kaçak elektrik kullanmadığını iddia etmiş ise de tutanak tarihi ve öncesinde kullanılan elektrik miktarının değişimi tutanak ve raporda sabit hale gelmiş olup davalının bu itirazının reddi gerekmiştir.

Bilirkişi raporuna göre yapılan tespitler sonrası Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.42 "perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekilmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketilmesi" kaçak elektrik tüketimi kabul edildiğinden davacının 23/07/2020 tarihli tüketimi kaçak elektrik tüketimi olarak kabul edilmelidir.

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44 vd. Maddelerine uygun olarak yapılan hesaplama neticesinde davacı lehine 45/ç maddesi uyarınca ek tahakkuk düzenlenemeyeceğine ilişkin bilirkişi tespitinin yerinde olduğu anlaşılmış olup davacı işyerinde tüketim alışkanlığına göre kış aylarında tüketimin yükseldiği yaz aylarında ise düştüğü,

kök raporda verilen tüketimlerde ayrıca pandeminin etkisinde kaldığı bu nedenle de davacının pandemi dönemi kullanımının az olmasının kaçak elektrikten kullanımından değil salgın nedeniyle iş yerinin kapalı olmasından kaynaklandığı dosyadaki belge ve bilgilerden anlaşılmış olup kaçak kullanımın devamlı olduğu ispatlanamamış olduğundan davalı vekilinin ek tahakkuk hesabı yapılmasına ilişkin itirazlarının reddi ile davacının harçlandırılan dava değeri üzerinden 11.289,12 TL menfi tespit talebinin olabileceği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

(Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2022/375 Esas 2023/114 Karar)

Yukarıda açıklanan tüm nedenlerle; davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile, davacının davaya konu edilmiş olan ... hizmet numaralı tesisat için 23.07.2020 tarihli kaçak elektrik tutanağına dayalı olarak davalı tarafından tahakkuk ettirilen ... no'lu 11.290,06 TL kaçak elektrik ek tahakkuk faturası nedeniyle davalıya 11.289,12 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır