İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/8 K.2026/104

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın, müvekkilinin işlettiği köprü ve otoyoldan ... plakalı araç ile 11.01.2025 - 18.01.2025 tarihleri arasında ihlalli geçişler yaptığını, işbu ihlalli geçişlere istinaden ödeme yapılmaması üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğ edilmemiş olup bu nedenle cevap dilekçesi de sunulmamıştır.

DELİLLER

Vergi Dairesi ve Ticaret Sicil Müdürlüğü müzekkereleri dosyaya celp edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava; kaçak geçiş bedelinin tahsili istemi ile başlatılan .... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Dosyanın .... Tüketici Mahkemesi'nin ... Karar sayılı 09/10/2025 tarihli kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize tevzi edildiği ve mahkememizin 2026/8 Esas sayısına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince görev hususu; kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla; mahkememizce davanın her aşamasında resen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle görev noktasında incelenmiştir.

TTK'nın 4 ve 5. maddeleri ile ticari davaların; '' Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medeni Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ila 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ila 519,

komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ila 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ila 554, havale hakkındaki 555 ila 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ila 580 inci maddelerinde, d) Fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.'' şeklinde tanımlandığı görülmüştür.

Anılı kanuni düzenlemeye göre, bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması için TTK 4/1.maddesine göre her iki tarafında tacir olması ve ticari işletmeleri ilgili hususlardan doğması, yahut tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın “a-f” bentlerinde sayılan hususlardan doğmasının gerektiği açıktır.

TTK'nın 12. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.”

19.02.1986 tarih ve 19024 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile 6762 sayılı TTK'nın 1463. maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre.

1- Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinin birinci fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,

2- Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.

Anılı kanuni düzenlemeler ve içtihatlar ışığında somut olaya bakıldığında; Mahkememizce davalı gerçek kişinin son olarak bağlı bulunduğu ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye "davalının sahibi olduğu bir ticari işletme kaydına ve şahsın limited şirket ortaklığına rastlanılmadığı, anonim şirketlerde pay devri tescile tabi olmadığından (tek pay ortaklı anonim şirket haricinde) ortaklık yapısı bilinmediği, anonim şirket ortaklığı bulunmadığı" şeklinde cevap verildiği,

... Vergi Dairesine yazılan müzekkereye "mükellefin 22.11.2024 tarihinden itibaren ... nace kodlu Karayolları Şehirlerarası Yük Taşımacılığı ile uğraştığı ve halen devam ettiği, 22.11.2024 tarihinden itibaren işletme esasına göre defter tuttuğu, gerçek usule göre vergilendirildiği" şeklinde cevap verildiği ve gelen müzekkere cevaplarına göre de davalının faaliyetlerinin VUK 177.maddesi uyarınca esnaflık sınırlarını aşan faaliyetler olmadığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle davalının tacir olmadığının görüldüğü, geçiş ihlaline konu araç ticari olsa da davalının tacir olmadığı durumlarda Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı, bu hususun İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesi 2022/2987 Esas 2022/2547 Karar sayılı ilamında da ''aracın ticari araç olduğu kaydı bulunmakla birlikte davalının tacir olduğuna ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığından ve de incelenen vergi kaydından davalının tacir olmadığının anlaşılması sebebiyle Asliye Ticaret Mahkemesine verilen görevsizlik kararının isabetli olmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bu anlatılanlar ışığında tüketici vasfına haiz olmayan ancak bunun yanında tacir olmadığı da anlaşılan davalı hakkındaki davanın genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemelerince çözümlenmesi gerektiği anlaşılmakla...'' şeklinde belirtildiği görülmekle eldeki davanın nispi ticari dava da olmadığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında, her ne kadar davacı tacir ise de davalının gerçek kişi olduğu ve tacir olmadığı, uyuşmazlığın HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla açıklanan tüm bu nedenlerle HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı Kanunun 114/l-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.

(Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 2019/4302 Esas, 2019/5615 Karar).

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza