İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/223 K.2024/446

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketi ile davalı ... arasında 13.07.2021 tarihinde. ABD ... şehrinde 13 - 16 Eylül 2021 tarihleri arasında düzenlenecek olan ...

2021 fuarına götürülecek ve fuar bitiminde getirecek olan malzemelerin deniz ve kara yoluyla taşınması konusunda anlaştıklarını, davalı firmanın fuar malzemelerini fuar tarihinden önce fuar alanına teslim edilmesi taahhüdünde bulunduğunu, müvekkilinin, kendine düşen tüm yükümlülüklerini kararlaştıran süreler içerisinde yerine getirdiğini, ancak davalının, müvekkiline ait fuar eşyalarını belirlenen sürede taşıma ve teslim taahhüdünü getirmediğini ve müvekkili davacı firmanın zarara uğraması ile birlikte kazanç ve itibar kaybına sebebiyet verdiğini belirterek,

sayın mahkemeden, şimdilik maddi tazminat ve yoksun kalınan kâr toplamı olan 13.391 USD ve 20.000 TL alacağın, 28.09.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı 4/A maddesine göre devlet bankalarının USD cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak fiili ödeme günündeki döviz satış kuru üzerinden TL karşılığının, TL cinsindeki alacağına avans faizi uygulayarak davalıdan tahsilini, alacaklara bildirim tarihi olan 28.09.2021 tarihinden itibaren reeskont avans faizi uygulanarak tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, davacının iddia ettiği zarardan dolayı sorumluluğun olmadığını, davacının zararını ve zarar kalemlerini tek tek açıklayarak nasıl ve ne şekilde zarar ettiğini öncelikle ispat etmesi gerektiğini, makinanın taşınması gereken süre konusunda son teslin süresini ispat yükü davacıda olduğunu, makinanın 15 Eylül 2021 tarihi itibariyle fuarda standa konulacağının bildirmiş olmasına rağmen davacı yetkilisinin makineyi teslim almadığını ve malın depoda kaldığını ve makinayı başka birine sattığını, satış için anlaştığını bildirdiğini, depoda makineyi alıcıya teslim etmesi talimatı verdiğini,

davalı vekilinin de gerekli gümrük işlemlerini yerine getirmek suretiyle makinayı alıcıya teslim ettiğini, neticede davacının makinasını sattığını, gümrük işlemleri yapılan makinanın alıcıya teslim edildiğini, davacının fuara katıldığını, fuar süresince standın açık olduğunu, davacının dava dilekçesinde fuara katıldığını ikrar ettiğini, fuar alanının üretim alanı olmadığını, makine çalıştırılmasına imkan verilmediğini, fuara giden ürünün satılmasını yasal olmadığını, yasal olarak tanıtım amaçlı giden makinanın satışını yapamadı diye zarar iddiasının dinlenemez olduğunu,

davacının fuar süresi içinde kendisine teslim edilmek istenen makineyi teslim almaktan kaçındığını, fuarın son günü makinayı sattığını, makinanın alıcıya teslim edilmesini davalı vekili talimat verdiğini, buna göre de gümrük işlemlerini yapan davalı müvekkilinin, talimat edilen firmaya makinanın teslimini gerçekleştirdiğini, davacının iddia ettiği şekilde davacının beklediği kadar makina satamadığı iddiasının kabul edilebilir bir iddia olmadığı gibi zarar yönünden dikkate alınabilecek bir ölçeğinde mevcut olmadığını belirterek,sayın mahkemeden, öncelikle davanın alt taşıyıcı olan ... ...

A. Ş. 'ye ihbar edilmesini, davacının haksız davasının reddini, dava harç, masraf ve vekalet ücretinin davacı üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinin süresinde yerine getirilmemesinden kaynaklanan zararın tahsili talepli alacak davası olup uyuşmazlığın davacıya ait emtiaların tesliminde gecikme yaşanıp yaşanmadığı ve buna göre var ise davacının talep edebileceği zarar miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 14/09/2023 tarihli raporda.

Davaya konu taşıma sürecinde gecikme olduğu ve emtianın fuar için zamanında teslim edilemediği, gecikmeden ... ile davalının sorumluluğunun bulunduğu, İleri sürülen doğrudan maddi zarar kalemleri ile taşımada gecikme arasında uygun illiyet bağının bulunmadığı; dolaylı maddi zarar kalemi olan yoksun kalınan kârın mevcudiyetinin ispat edilemediği, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise, taşımada gecikme sebebiyle bir zarar ortaya çıkmış olsa bile,

bunun üst sınırının 10.800 (3.600 x 3) USD olacağı, Taşımada gecikme sebebiyle bir zarar mevcut olmasa bile taşıma ücretinde gecikme süresi ile orantılı olarak indirime gidilmesi gerekmekte ise de, taşıma konusu emtianın taşımadan önce satışının Amerika'daki yerleşik firmaya yapılmış olması nedeni ile Davacı'nın herhalükarda yurt dışına taşınması gereken bu emtia için yapacağı zorunlu masraf kalemlerini Davalı'dan talep edemeyeceği, sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişi Hasan Bozkurt tarafından tanzim edilen 20.03.2024 tarihli raporda.

Konuya ilişkin olarak davacının 2021 yılına ait yasal ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede; yukarıda yer alan ve davalının Amerika'da faaliyet gösteren çözüm ortağı ... ... ... adına düzenlenen faturanın, ...'ın defter kayıtlarında yer almadığı, fiili bir emtia satışı satış olmadığı, ... fuarına taşınması için tanzim edilmek zorunda olunan bir fatura olduğu, bedelli bir satış olmadığı anlaşılmıştır.

Firma Sahibi ... ile yapılan görüşmede, Amerika'ya fuar için taşınan makine ve ekipmanların geri getirilmesi halinde yeniden 3.500 USD navlun bedeli ile karşılaşmamak için emtiaların Amaerika'da faaliyet gösteren bir şirkete fiilen satıldığını, davalı ... Ticaret Ltd.

Şti. ile Amerikalı iş partneri ... ... ... 'in gümrük işlemlerinin tamamlandığını gösterir belgeleri düzenlemediği ve kendilerine iletmediği için makine ve ekipmanların satışının resmi olarak gerçekleştirilmediği, fiilen satışı yapılan makine ve ekipmanlar için fatura tanzim edilmediği, fiili satım bedelinin alıcıdan tahsil edildiği ancak, ticari defterlere kaydedilmediği ifade edilmiştir.

Dosyada mübrez e posta yazışmaları incelendiğinde, taraflar arasında 07/06/2021 tarihinda başlayan yazışmalar neticesinde 13/07/2021 tarihli Fuar Lojistik Hizmet Teklifi'nin davalı tarafından davacıya iletildiği, buna göre davacının fuarda sergileyeceği eşyaların ABD ... şehrinde 13-16 Eylül 2021 tarihleri arasında düzenlenecek ... 2021fuarına götürülmesi, fuar bitiminde geri getirilmesi, davacıya ait fabrikadanAmbarlı limanına iç nakliye, ... denizyolu nakliyesi, ABD geçici ve kati gümrük işlemleri için denizyolu gidiş - denizyolu dönüş olarak 7.200 Usd bedel teklif edildiği ve tarafların bu şekilde anlaşmış olduğu görülmüştür.

Taraflar arasında sözleşme kurulması bakımından yazışmaların 15/06/2021tarihinde başladığı, gemi programının 07/07/2021 tarihide belli olduğu, 09/07/2021 de cut off tarihinin 13/07/2021 olarak ve gemi hareket tarihinin ise 25/07/2021 olarak bildirilerek 13/08/2021 tarihinde geminin New York'a varacağının iletildiği; 26/07/2021 de geminin Ambarlı limanından hareket ettiğinin ise dava dışı ... tarafından davalıya bildirildiği görülmüştür. İlerleyen süreçte ;

-17/08/2021 de "gönderinin güncel durumu” davalı tarafından sorulmuş, ... “New York varışının 13/08/2021 olarak gerçekleştiği ancak konteynerin henüz depoya alınmadığı, depoya alınıp tahliye ve ayrıştırma sonrasında aktarma detayının belli olacağı”"bildirilmiş, bu tarihten sonra davalı belli aralıklarla gönderinin son durumunun dava dışı ... firmasından sorulduğu, 23/08/2021 tarihindede "yükün ulaşılır olduğu aktarma işlemlerinin 7-8 gün süreceği, sarkmalar olabileceği" nin ... tarafından bildirildiği,

-31/08/2021 tarihinde "konşimento numaralarının başına “0 (sıfır) eklenerek sisteme yanlış girildiğinin acenteden öğrenildiği, acentenin tekrar dosya açacağı" mesajının dava dışı ...'a davalı tarafından bildirildiği, taraflar arasında ... ... firmasına ulaşılamadığı ve malların nerede olduğuna ve bulunamadığına dair yazışmaların devam ettiği,

-09/09/2021 de davalı tarafından, acenteden gelen e-postanın ...'a gönderildiği, mesajda "yükün henüz New York'tan gelmediğinin belirtildiği" aynı gün bu kez ... firmasının "yüklerin 31.08.2021 de ...'ya vardığı, yerini tespit etmek için bilgi beklendiğini" bildirdiği,

-10/09/2021 de de taraflar arasında yazışmalar yapıldığı ancak bu kez yükün demiryolunda olduğu, tahliye için henüz teslim edilmediği bilgisinin acentesi tarafından davalıya iletildiğinin davacıya bildirildiği görülmüş olup, davacı, davalı ve ihbar edilen taşıyan ... arasında yapılmış olan yazışmalardan, davaya konu taşıma sürecinde gecikme olduğu ve emtianın fuar için zamanında teslim edilemediği anlaşılmıştır.

Bu bilgiler ışığında taraflar arısnad değişik tür araçlarla yapılan taşıma ilişkisi mevcut olup, TTK 902 ve devamı maddeleri gereği davaya konu gecikmenin meydana geldiği safhanın belli olmaması durumunda taşıyıcı olan davalının sorumluluğunun TTK 4. Kitabı bir ve ikinci kısım hükümlerine göre belirlenecektir.

Dosya kapsamında gecikmenin hangi safhada meydana gelmiş olduğu net bir şekilde ortaya konulamamış olduğundan TTK 850 ve devamı maddeleri gereğince, taşıyıcının taşıma işini yapacağı süre taraflarca kararlaştırılabileceği gibi taşıma işinin mahiyeti de taşıma işinin belirli bir süre dahilinde icra edilmesini zaruri kılabilir. Nitekim teslimde gecikmenin söz konusu olması için tarafların bir teslim süresi kararlaştırmış olmaları şart değildir.

Bir teslim süresi kararlaştırılmamış; ancak şartlar dikkate alındığında özenli bir taşıyıcıya tanınabilecek ve makul süre aşılmışsa teslimde gecikme söz konusu olacaktır.

Buna göre, olayda, taşıma işinin konusunu oluşturan eşyaların 13-16 Eylül 2021 tarihlerinde ...'da gerçekleştirilecek fuar etkinliğinde sergilenmek üzere Türkiye'den Amerika'ya taşındığı dolayısıyla, işin mahiyeti gereği taşıma işinin, taşıma konusu eşyanın fuarda sergilenmesini mümkün kılacak süre içerisinde yapılması gerektiği dolayısıyla da taşıma konusu eşyanın kurulumu vs. hususlar mutlaka göz önünde bulundurulduğunda eşyanın teslim edilebileceği en geç tarihin buna göre belirlenmesi gerektiği bilirkişilerce açıklanmış olup,

her halükarda taşıma konusu eşyanın en geç 12 Eylül 2021 tarihinde teslim edilmesi gerektiği ancak dosyaya ibraz edilen e posta yazışmalarından, davalı tarafından, taşıma konusu eşyanın fuarın ancak son gününde sergilenebilecek şekilde gecikmeli olarak teslim edilmeye çalışıldığı 11 Eylül ile 15 eylül 2021 tarihleri arasındaki e posta yazışmalarından anlaşılmıştır.

Bu kapsamda davaya konu taşımada gecikmenin yaşandığı dosya kapsamında sabit olup, bilirkişi raporunda da belirtildiği hali ile davalının gecikme nedeni ile sorumlu olduğu mahkemece kabul edilmiştir.

Davacı tarafından dosyaya sunulan 12/07/2024 tarihli beyan dilekçesinden, maddi tazminat ve yoksun kalınan kar toplamı olarak 13.391 USD ve 20.000 TL'nın davaya konu edildiği; talep edilen 13.391 USD tutardan 3.200 USD kısmının yükün geri getirilmemesi nedeni ile ...'e kesilmesi gereken iade faturasından, 1.180 USD kısmının fuar kayıt ücretinden, 5.400 USD kısmının ise fuar yer ücreti olduğu, 1.891 USD'nin konaklama ücreti, 1.720 USD'nin stand malzeme ücreti, 6.000 TL'nin yol ücreti olarak ödenen tutarlara ilişkin olduğu ayrıca davacının 14.000 TL kar kaybı talebinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacıya ait itcari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde, davacı firma sahibi ... ... ile yapılan görüşmede, Amerika'ya fuar için taşınan makine ve ekipmanların geri getirilmesi halinde yeniden 3.500 USD navlun bedeli ile karşılaşmamak için emtiaların Amaerika'da faaliyet gösteren bir şirkete fiilen satıldığını, davalı ... Ve Dış Ticaret Ltd.

Şti. ile Amerikalı iş partneri ... ... ... 'in gümrük işlemlerinin tamamlandığını gösterir belgeleri düzenlemediği ve kendilerine iletmediği için makine ve ekipmanların satışının resmi olarak gerçekleştirilmediği, fiilen satışı yapılan makine ve ekipmanlar için fatura tanzim edilmediği, fiili satım bedelinin alıcıdan tahsil edildiği ancak, ticari defterlere kaydedilmediğinin belirtildiği rapora geçirilmiş olup, davacı vekili tarafından da bu beyanlar doğrulanmıştır.

Bu bilgiler ışığında, her ne kadar davaya konu eşyalar fuar başlangıç tarihinde davacıya teslim edilememişse de fuarın son günü olan 15 Eylül tarihinde fuarda sergilenmek üzere teslime hazır edildiği ancak bu durumun davacı tarafından kabul edilmediği dosyada bulunan e posta yazışmalarından anlaşılmış olup, bu doğrultuda 4 günlük fuar sürecinin son gününde ürünlerin sergilenebileceği kanaati ile;

stant kira ücreti olan 5.400 USD ile stant malzeme ücreti olan 1.721 USD olmak üzere toplam 7.121 USD masrafın takdiren ancak 3/4 oranına tekabül eden 5.340USD nin davalıdan tahsilinin talep edilebileceği, davacının fuara katılım gösterdiği ve son gün de olsa ürünlerini sergileyebileceğe kanaati nedeniyle 1.180 USD fuar kayıt ücreti, 1.891 USD konaklama ücreti ile 6.000 TL ulaşım-uçak masrafının fuara katılım gösterilmiş olması nedeni ile davalıdan tahsilinin istenemeyeceği mahkemece kabul edilmiştir.

Fuarda sergilenmek üzere taşıması yapılan makinenin ise fuarın gerçekleştiği ABD de satılmış olduğu, bu durumun gecikme ile illiyet bağı kurulamadığından taraflar arasında en başta karalaştırılan 7.200 USD içerisinde eşyaların geri taşınması işinin de üstlenildiği düşünüldüğünde gecikmeden bağımsız olarak davacı iradesi ile satışın yapılması nedeni ile eşyanın geri taşımanın yapılmamış olduğu dikkate alınarak bu bedelin iadesinin davacıdan talep edilemeyeceği mahkemece kabul edilmiştir.

14.000 TL kar kaybı talebi bakımından ise kar kaybına ilişkin davacı tarafından dosyaya mahkemede kanaat oluşmasına yarar herhangi bir belge sunulmadığından bu hususun bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davacı tarafından ispatlanamadığı kabul edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle ve davalının dava tarihinden önce temerrüde düşürülmediği kanaati ile dava tarihinden itibaren faiz uygulanmak sureti ile takdiren davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır