İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/364 K.2025/280

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilİ şirketİn Almanya'da faaliyet gösteren ve temizlik malzemeleri alım-satımı gerçekleştiren bir şirket olduğunu, müvekkilinin 11.06.2021 tarihli faturada görüleceği üzere müvekkil, ... Ltd.

Şti.’den 9.174,67 Avro değerinde kendisine ayıptan yoksun şekilde teslim edilmek üzere temizlik ürünü satın aldığını, Ürünlerin ağırlığının 15.000 KG olacağı ve 10 paletten oluşacağı satıcı tarafından hazırlanan faturada belirtildiğini, müvekkilinin, tüm satış bedelini ödemesine rağmen ürünler kendisine teslim edilmediğini, bunun dışında müvekkil 2.000 Avro tutarında da ürünlerin tanıtımına ilişkin reklam bedeli ödediğini, müvekkilinin halihazırdaki tespit edilen zararın, taşıma bedelleri ve diğer masraflar ile daha sonradan tespit edilecek zararlar hariç olmak üzere şimdilik 11.174,67 Avro olduğunu, müvekkilinin zararının giderilmesini,

davalılardan 12.10.2021 tarihli ihtarnamemizle ve arabuluculuk görüşmeleri aracılığıyla talep edildiğini ancak davalıların müvekkilinin zararını gidermediklerini, ürünlerin davalılar tarafından yanlış ve hatalı paketlenmesinden, konteynera hatalı olarak yerleştirilmelerinden ve taşıma işlemlerinde gerekli özenin gösterilmemesinden dolayı konteynerdaki ürünlerde sızıntı meydana geldiğini ve ürünler İspanya'daki limana çekildiğini, liman yetkilileri, tarafından yapılan incelemede, ürünlerin hatalı paketlendiği ve paketlemelerde kullanılan ürünlerin ve kapların kalitesiz olduğu,

konteynera ürünlerin hatalı şekilde ve olması gerekenden çok daha fazla ürünün yerleştirildiğini rapor ettiklerini, konteynerda sızıntı yapan ürünlerin tekrar paketlenmesi ve sızıntının giderilmesi için çok fahiş oranda tutarlar liman yetkilileri tarafından talep edildiğini, müvekkilinin zaten hiçbir kusuru olmaksızın zarara uğradığından dolayı davalıların işbu zararları karşılamaları gerekirken, davalıların hiçbir ödeme yapmayarak müvekkilinin satın aldığı ürünlerin limanda kalmasına sebebiyet verdiğini, bu husus müvekkilin büyük bir zarara uğramasına sebebiyet verdiğini,

İspanyol liman yetkililerinin konteynerdaki sızıntıların giderilebilmesi, paketleri patlamış ürünlerin tekrar paketlenebilmesi ve başka konteynera aktarılması için davalılardan 10.300,00 Avro'nun üzerinde bir para talep ettiğini, 09.08.2021 tarihinde müvekkile verilen bilgiye göre ürünlerin imha edilmesi bedeli 18.000 Avro olduğunu, bu tutarlara bekleme ve inceleme masrafları dahil olmadığını, müvekkilinin doğal olarak davalılar tarafından gerçekleştirilen hukuka aykırı eylemlerden dolayı 12.10.2021 tarihli ihtarname ile satış sözleşmesinden döndüğünü, konteynerdaki sızıntıdan müvekkilinin hiçbir şekilde sorumlu olmadığını,

müvekkilin satış bedelini ödeyerek, ürünleri davalı ...'dan satın aldığını, müvekkiline herhangi bir kusur atfedilmesi kabul edilebilir olmadığını, davalı ... şirketi yetkilisi, Konteynerda oluşan masrafları müvekkilin ödemesini buna karşılık olarak bir dahaki satıştan 6.000 Avro'luk tutarın satış bedelinden mahsup edileceğini beyan ettiğini, . işbu husus davalının aslında kusuru kabullendiğinin en açık kanıtı olduğunu, davalı ... yetkilisi Mehmet İkinci tarafından müvekkile 02.09.2021 tarihinde gönderilen ve EK-7'deki mailde görüleceği üzere ilgili kişi, müvekkile konteynerdan kaynaklı masrafların müvekkil tarafından ödenmesini,

buna karşılık bir sonraki satıştan 6.000 Avro tutarının satış bedelinden mahsup edileceğini beyan ettiğini, böylelikle şahıs, zarardan sorumlu olduğunu açık şekilde ikrar ettiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin malların konulduğu ambalaj ve taraflar arasındaki alım-satımın ilgilendirmediğini, müvekkilinin taşıyıcı konumunda olduğunu, kurallarına göre yükleme hatalarından yükleyicinin sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili firmanın adresinin Ankara'da olduğunu, Ankara dışında şubesi bulunmadığını, müvekkili firma aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davalılar arasında 6100 sayılı HMK'nın öngördüğü mecburi dava arkadaşlığı bulunmadığını, müvekkili ile davacı arasındaki sözleşme ex works çalışma usulüdür.

Ex works çalışma usulünde satıcı firma malı taşımaya hazır hale getirdikten sonra sorumluluğu bulunmadığını, işbu davanın konusu taşıma sırasında doğan zarardan kaynaklı olduğu için müvekkil firma yönünden HMK 50-56 maddeleri gereği husumet olmadığını, müvekkili firma açısından husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, müvekkili firmanın imalatçı olduğunu, taşıma hizmeti davacının talimatı ile diğer davalı tarafından yapıldığını, müvekkili firmanın tek sorumluluğu dava konusu malları iş yerinde alıcının emrine hazır tutmaktan ibaret olduğunu,

davacı Ex Works çalışma usulünün uygulandığını bilmesine rağmen tamamen kötü niyetli olarak müvekkili de işbu davaya dahil etmeye çalıştığını, davanın müvekkil yönünden reddiyle %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/05/2022 tarih, ... sayılı görevsizlik kararı ile, davacı vekilinin talebi üzerine mahkememize gönderilmiş olup yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. Mahkememizin 24/01/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca aldırılan talimat raporunda özetle, davalı ... Ltd. Şti.’ne, davacı ... tarafından yapılan ödemelere ait banka dekontlarının rapor ekinde yer aldığı, mal bedelinin davalı tarafından tahsil edildiği ve yasal defterlerine kaydedildiği belirtilmiştir.

Mahkememizin 13/06/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, aldırılan raporda özetle; davacı ile davalı satıcı arasında Viyana Satım Konvansiyonu'na tabi bir satış sözleşmesinin kurulduğu, bu çerçevede davalı satıcının temel edim yükümlülüğünün, satılanı kendi işyerinde, paketlenmiş ve taşınmaya hazır bir şekilde ilgili taşıyıcıya teslim etmekten ibaret bulunduğu, bu yükümlülüğünü ilgili emtiayı tek konteynera istiflemek (FCL) ve mühürletmek suretiyle ...

Lojiktik AŞ'ye teslim etmek suretiyle yerine getirdiği; hasarın bu suretle alıcıya intikal ettiği; ancak taşıma esnasında söz konusu emtianın hasara uğradığı ve bu hasarın satıcının sorumlu olduğu istiflemenin hatalı yapılmasından kaynaklandığının teknik raporla tespit edildiği; bu durumda satış bedelini ödemiş bulunan alıcının "sözleşmenin esaslı ihlali" sebebine dayalı olarak sözleşmeden dönme ve ödediği satış bedelinin, ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte iadesini talep edebileceği; kararlaştırılan satış bedelinin 9.174,67 Avro olduğu ve bunun iadesinin talep edilebileceği;

ayrıca tazminat talep hakkının bulunduğu ancak bu yönde bir talebine rastlanmadığı; hasar davalı satıcıya isnat edildiğinden davalı taşıyanın herhangi bir sorumluluğundan söz edilemeyeceği; onun aleyhine açılan davanın sıfat yokluğu sebebiyle reddi gerektiği; yönünde görüş bildirilmesinin isabetli olacağı belirtilmiştir.

Davacı vekilince 20/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile davalı ... ve Gıda San. Paz. Ltd. Şti. yönünden gerçekleştirilen ıslah talebinin kabulüyle birlikte toplamda 9.174,67 Avro tutarındaki alacağın Davacı vekilince 20/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile davalı ... ve Gıda San. Paz. Ltd. Şti. yönünden gerçekleştirilen ıslah talebinin kabulüyle birlikte toplamda 9.174,67 Avro tutarındaki alacağın 11.06.2021 tarihinden itibaren işletilecek Euro para birimine uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte müvekkiline ilgili davalı tarafından ödenmesine karar verilmesini talep etmiş olup, 20/12/2023 tarihinde davacı tarafından ıslah harcı yatırılmıştır.

Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazı üzerine aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle.

Dosyaya sunulan ... numaralı multimodal taşıma senedinde yükleten ... olarak gösterilmiş olup, senette ayrıca FCL ve yükleten tarafından yüklendi, sayıldı, mühürlendi kayıtları yer aldığı, Full Container Load (Komple Konteyner Yükleme) kaydı, taşınan yüklerin konteynerin tamamını kaplaması ihtimalinde kullanıldığı, konteyner içerisindeki bütün yükün tek gönderene ait olduğu bu tip taşımalarda eşyanın konteyner içine yüklenmesi de yükleten tarafından gerçekleştirilmekte ve konteyner kapalı halde taşıyana teslim edilmekte olduğu,

konişmentodaki FCL ve yükleten tarafından yüklendi, sayıldı, mühürlendi kayıtları bu itibarla birbiriyle ve FCL taşımalardaki mutad uygulama ile uyumlu olduğu, davalı ..., söz konusu taşıma senedinde yükleten olarak gösterildiği, bütün bu hususların birlikte değerlendirilmesi ve eşyanın konteyner içine bir başkası tarafından istiflendiğinin de ispat edilememiş olması karşısında, ilk raporda bu hususta varılan kaanatinde bir değişiklik söz konusu olmadığı,

buna karşılık davalı vekili, yukarıda özetlenen dilekçesinde EXW teslim şeklinde, Yargıtay'ın istiflemenin kim tarafından yapıldığının yazılı delil ile ispatlanamadığı durumlarda ticari teamüllere uygun şekilde istiflemenin alıcı tarafından yapıldığını kabul ettiğini savunduğu,

multimodal taşıma senedinin ve burada yer alan kayıtların yazılı delil olarak kabul edilip edilemeyeceği ile bu kayıtların istiflemenin kim tarafından yapıldığı hususunda esas alınıp alınamayacağı hususunda nihai takdir münhasıran Mahkemeye ait olmakla birlikte taraflar arasındaki ihtilafın münhasıran yükleme öncesi ve anı itibariyle yüklü olarak teslim gönderene ait olduğu dikkate alınarak bu husustaki nihai kararın oluşturulmasının isabetli olacağının değerlendirildiği belirtilmiştir.

Dava; taşınan yükün hatalı şekilde paketlenip istiflenmesinden kaynaklı konteynerda sızıntı olduğu ve bu nedenle yükün teslim alınmadığı ileri sürülerek meydana gelen zararın davalı satıcı ve taşıyandan tahsili isteğine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı ... Ltd.

Şti.’den 9.174,67 Avro değerinde temizlik ürünü satın aldığını, müvekkilinin, tüm satış bedelini ödemesine rağmen ürünler kendisine teslim edilmediğini, ürünlerin davalılar tarafından yanlış ve hatalı paketlenmesinden, konteynera hatalı olarak yerleştirilmelerinden ve taşıma işlemlerinde gerekli özenin gösterilmemesinden dolayı konteynerdaki ürünlerde sızıntı meydana geldiğini ve ürünlerin İspanya'daki limana çekildiğini, liman yetkilileri tarafından yapılan incelemede, ürünlerin hatalı paketlendiği ve paketlemelerde kullanılan ürünlerin ve kapların kalitesiz olduğu,

konteynera ürünlerin hatalı şekilde ve olması gerekenden çok daha fazla ürünün yerleştirildiğini rapor ettiklerini, konteynerda sızıntı yapan ürünlerin tekrar paketlenmesi ve sızıntının giderilmesi için liman yetkilileri tarafından fahiş tutarların talep edildiğini, bu nedenle yükün teslim alınamadığını ve sözleşmeden dönüldüğünü belirterek meydana gelen zararın tahsilini kısmi dava ile talep etmiştir.

Davacı yanın davalı ... ve Gıda San. Paz. Ltd. Şti. Den temizlik malzemesi emtiasını satın almış olduğu, bu satıma ilişkin davalı tarafından davacı adına 15/06/2021 tarihli 9.174,67 EURO tutarlı faturanın düzenlenmiş olduğu, yükün ... sayılı konteyner içerisine yüklenerek Komet adına düzenlenen ... sayılı konişmento tahtında Gebze Limanından çıkışının yapıldığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından yükün gemide taşınmakta iken konteynerden sıvı / kimyasal sızıntısı tespit edildiği, konteyner içindeki malzemelerin kimyasal madde, tehlikeli ... / IMO yükü sınıfında olması da göz önüne alınarak Valencia limanında indirildiği, liman otoriteleri konteynerin limanda ayrı bir yerde muhafazasına ve içinde survey yapılmasına karar verdiği, konteynerde tespit yapıldığı, davacının yükü teslim almadığı anlaşılmaktadır.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile yükün teslim alınamaması nedeniyle mal faturasında belirtilen ve satıcıya ödenen 9.174,67 Euro nun tahsilini talep etmiştir.

Dosyaya sunulan survey raporunda konteyner kapılarını açılması üzerine kargonun zemin üzerinde olduğunun görüldüğü, kargo bağlama emniyet sisteminin eksik şekilde 6 ve 8 sıra halinde istiflendiği, ilk satırdaki kargonun ünitenin altına doğru kaydığı, kargonun yönetmeliğe uygun istif edilmediği, sevkiyattan önce çapraz sızdırmazlık elemanı ve yönetmeliklere uygun bir istifleme önerildiği belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda da teknik değerlendirmede zararın konteyner iç yüklüme ve istifinin deniz taşımasına uygun yapılmadığı belirtilmiştir.

Dosyaya sunulan ... numaralı konişmentoda yükleten "...", gönderilen "...", yükleme limanı "Gebze", boşaltma limanı "Antwerp", teslim yeri "...", gemi adı "... Kotka", yükün tanımı 1X20'lik konteyner muhteviyatı "70 parça halı şampuanı, temizleyici, bulaşık tozu", brüt ağırlık "18.200" kg olarak gösterilmiştir.

Taşımaya konu konişmentolarda FCL/FCL (full container load) ve“ shippers load counted sealed " (yükleme, istif ve sayım mühürleme yükleten tarafından gerçekleştirilir) kaydına yer verilmiştir. Bu durumda konteyner içi istifi yükleten tarafından yapılır ve taşıyana kapalı bir şekilde teslim edilir.

Yükün konteyner özelliklerine ve yapacağı yolculuğun şartlarına uygun olan bir konteynere, uygun şartlarda istiflemek ve paketlemek yükletenin sorumluluğunda olup taşıyanın sorumluluğu bulunmamaktadır. TTK m. 1182 hükmünde "Zararın ...

Yükleten, taşıtan ve eşyanın maliki ile bunların temsilcilerinin ve adamlarının fiil ve veya ihmalleri" sonucu meydana gelmesi ihtimalinde, taşıyan ve adamlarının kural olarak sorumlu tutulamayacağı ifade edilmiş olup yükletenin hatalı istifi nedeniyle meydana gelen zarardan davalı taşıyan ... sorumlu tutulamayacaktır.

Yükleme ve istifi davalı ... nın yapmış olduğu açık olup dosyaya sunulan mali müşavir bilirkişi raporu ile davacı alıcı ...'ın davalı satıcı ...'ya mal bedelini ödediği tespit edildiği, davacının davalı satıcıdan mal bedelinin iadesini talep edebileceği değerlendirilmiştir.

Davalı vekili satım şeklinin EXW olduğu ve satım şekline göre taşıma sırasındaki hasarlar ve istiflemeden davacının sorumlu olduğunu ileri sürmüş ise de davalının yükleten olarak taraf olduğu konişmentoda kayıtlarından istifin yükleten tarafından yapıldığı anlaşılmakta olup aksini ispat eder delil sunulmadığından davalı vekilinin itirazı yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davanın ... yönünden reddine , davalı ... yönünden kabulü ile 9.174,67 Euro nun bu tutar içerisindeki 500,00 Euro'ya 11/06/2021 tarihinden itibaren geri kalan 8.674,67 Euro'ya ıslah tarihi olan 20/12/2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır