İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/259 K.2025/153

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin sigortalısı şirket tarafından Çin'de yerleşik firmadan güneş paneli emtianın satın alındığını, söz konusu emtiaların Vietnam'dan Türkiye taşınması için davalara ait gemiye tam, sağlam ve hasarsız olarak yüklendiğini, taşıma konusu emtiaların limanda tahliyesi sonrası ... ... numaralı konteyner içerisindeki emtiaların hasar gördüğünün ve kayıt altına alındığını, hasara ilişkin ekspertiz raporu düzenlendiğini, ekspertiz raporunda hasarın taşıyanın kusurundan kaynaklandığının belirtildiğini, davalı şirketin nezaret ve gözetim borcuna aykırı davranışları nedeniyle eşyanın hasar gördüğünü,

donatanın yüke özen borcunu yerine getirmemesi ve yüke elverişlilik sebepleriyle yük alıcısına hasarlı teslim edildiğini, yüzdeki hasardan dolayı sigortalının 31.782,83 TL zarara uğradığını, zararın sigortalısına müvekkili tarafından ödenerek haklarına halef olunduğunu, davalılardan icra takibi yoluyla hasarın rücu edilmeye çalışıldığını fakat yapılan itiraz neticesinde icra takibinin durduğunu,

Arabuluculuk görüşmelerinden netice alınamadığını belirterek davalı borçluların icra takibine haksız itirazın iptali ile fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla müvekkil şirket tarafından yapılmış olan 31.782,83TL tutarlı tazminat ödemesinin sulhen tahsili mümkün olmadığından,

alacağının ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile taraflarına ödenmesini ve aynı zamanda davalı tarafların icra takibine karşı yapmış olduğu haksız itirazlar sebebiyle alacağının %20 sinden az olmamak üzere haksız icra inkar tazminatına mahkum edilmelerine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu deniz yolu taşıması için düzenlenen konşimento arkasında ingiliz hukukunun geçerli olduğunun belirtilmesi nedeniyle mahkemenin yetkisiz olduğunu, halefiyetin gerçekleşmediğinden dolayı aktif husumet ehliyeti olmayan davacının davayı ikame ettiğini, hak düşürücü süre yönünden itirazları bulunduğunu, müvekkil şirketin akdi taşıyan sıfatı olmadığından pasif husumet oluşmadığını, deniz yolu taşımasının fiili olarak ... firması tarafından gerçekleştirildiğini, emtianın konteynır içerisine yükleten tarafından istiflendiğini, müşterek katılımlı bir ekspertiz raporunun düzenlenmediğini,

süresi içinde hukuka uygun olarak müvekkil şirketi hasar ihbarında bulunulmadığını, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla bu taşınacak taşıyanın sorumluluk sınırının TTK 1186/F.3 maddesinde belirlenen sınırları aşamayacağını, davacı tarafından talep edilen faizin hukuka aykırı olduğunu, davacının talep ettiği icra inkar tazminatına itiraz ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce aldırılan talimat raporunda özetle Dava dışı ... A.Ş.” nin 2021, 2022 ve 2023 takvim yıllarında e- defter tuttuğu, sınırlı olarak incelenen defter bölümleri eksiksiz, usulüne ve mevzuata uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı görüldüğü, dava dışı şirketin Çin” den ithal ettiği güneş panellerin bedelini tamamen ödediği ve defterlerine kaydettiği dava dışı şirketin hasara ilişkin mahsuplaşma ve ikame mal kaydı bulunmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizin 17/09/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca bilirkişi heyetinden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan raporda özetle.

20.3.2022 tarihli bu sevkiyat açısından nakliyat emtea sigorta poliçesinin, geriye dönük tarihli tanzim edildiği, Sigortalının FOB satış nedeni ile mal üzerinde sigortalanabilir bir menfaati olduğu ve geçerli abonman sigorta poliçesinin bulunması nedeni ile geriye dönük olarak nakliyat alt sigorta poliçesi tanzim edilebileceğinin doktrinde kabul edildiği, bu konuda nihai takdirin Mahkeyeme ait olduğu, TTK madde 1472 ve TBK madde 183 uyarınca Davacı Sigorta Şirketinin aktif , Davalı ... ve ... ... ...

A.Ş' nin davada pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, teknik inceleme sonucunda hasarın emtianın konteyner içerisine uygun istif yapılmamasından kaynaklandığının tespit edildiği, bu teknik tespite bağlı kalınarak konteyner içi istiften sorumlu olan ve taşımayı taahhüt eden ...'IN ... NOLU konişmento, ... ... ...

A.Ş'nin dava dışı sigortalı ile aralarındaki navlun sözleşmesi tahtında emtai hasarından müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu, ekspertiz raporunda belirlenen 31.033,56 TL tutarındaki hasar miktarının kadri maruf olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizin 17/03/2025 tarihli ara kararı ile ... ... ... (Vietnam) ... yönünden açılan davanın tefriki ile ayrı esasa karar verilmiş olup, dosya Mahkememizin 2025/147 Esasına kaydedilmiştir.

Dava; Nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılara rücu edilmesi istemine ilişkindir.

Dava konusu olan .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı sayılı icra dosyasının incelenmesinden, davacı sigorta şirketi tarafından 31.033,56 TL tazminatın işlemiş faizi ile birlikte davalılardan tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalıların borca itiraz etmeleri nedeniyle takibin durdurulduğu, takibe itiraz ile davanın İİK 67.maddesine göre süresinde olduğu anlaşılmıştır.

Davalı ... ... Taşımacılık A. Ş. adına asaleten diğer davalı ... ... Ltd Ye İzafeten ... ... AŞ. vekilinin sunduğu cevap dilekçesinde konşimentoda ki yetki klozuna dayanılarak İngiltere Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle milletlerarası yetki itirazında bulunmuştur. ... ...

Türkiye'de mukim bir şirket olması nedeni ile ikametgah mahkemesinde kendisini daha iyi savunabilecek olan davalının yetki itirazı MK’nun 2.maddesi ile bağdaşmayacağından yerinde görülmemiştir. ... ... bakımından ise MÖHUK 47/1 maddesi uyarınca, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisini ortadan kaldıran sözleşme yapılması mümkün değildir.

TTK’nın 105/2 maddesinde yabancı tacirlerin Türkiye'deki acenteleri aracılığıyla yapılan sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklar yönünden müvekkiline izafeten acente aleyhine dava açılabileceği ve bu hükme aykırı sonuç doğuracak şartların geçersiz olduğu hükme bağlanmıştır.

Eldeki dosyada Türkiye acentesinin navlun faturası düzenleyerek taşımaya aracılık ettiği anlaşıldığından konişmentodaki yetki şartı geçersiz olup TTK m.105/2 gereğince mahkememiz yetkili olduğundan davalı ... yönünden ileri sürülen yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Davaya konu mal faturasına göre emtianın FOB teslim şartı ile satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu satış türünde emtia gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıdadır. Dosyaya sunulan mali müşavir bilirkişi raporunda Dava dışı ...

A.Ş.” nin 2021, 2022 ve 2023 takvim yıllarında e- defter tuttuğu, sınırlı olarak incelenen defter bölümleri eksiksiz, usulüne ve mevzuata uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı görüldüğü, dava dışı şirketin Çin” den ithal ettiği güneş panellerin bedelini tamamen ödediği ve defterlerine kaydettiği dava dışı şirketin hasara ilişkin mahsuplaşma ve ikame mal kaydı bulunmadığı belirtilmiş olup buna göre sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu,

emtianın taşınması sırasında hasar gördüğünün ekspertiz raporu ile tespitine bağlı olarak davacının dava dışı sigortalısına hasar ödemesi yapmış olduğu anlaşıldığından davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu değerlendirilmiştir.

Satım konusu emtia ... ... tarafından düzenlenen ... sayılı konşimento tahtında taşınmış olduğundan ... ... taşıyan konumundadır. Dosyaya sunulan navlun faturası ... ... tarafından düzenlenmiştir. Dolayısıyla söz konusu navlun faturasına göre ... ... taşıma ilişkisinde akdi taşıyan konumundadır. Bu saptamalar karşısında, sigortalı yükteki hasar nedeniyle davacı sigorta şirketinin açtığı iş bu itirazın iptali davası bakımından davalıların pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu sonucuna varılmaktadır.

TTK 1188. Maddesinde “ (1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir.

Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer.” Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda hasarın 09/05/2022 tarihinde tespit edildiği, icra takibinin 08/05/2023 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı, davanın süresinde olduğu görülmüştür.

Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda. Paletlerin almış olduğu darbe sebebiyle muhteviyatı camların kırılmış, cam parçalarının pakete içerisinde dökülmüş olduğu, Kap içerisinde cam kırıkları görüldüğünde o kabın sigortalı firma tarafından tamamen hasarlı olarak kabul edildiği, kırık parçacıklar oluşturacak şekilde alınan darbenin sağlam görünümlü camlarda dahi kılcal çatlaklar oluşturabileceği bu sebeple 2 kap emtianın üretiminde kullanılamayacağı açıklaması yapıldığı,

olayın muhtemel sebebinin üst üste yüklendiği anlaşılan emtia paletlerinin konteyner içerisinde yeterli sabitleme ve emniyete alma işlemlerinin yapılmamış olması ve parsiyel yük olmasının nedeni ile deniz nakliyesinin bir ya da birkaç aşamasındaki olağan elleçleme streslere bağlı olarak emtia isteklerinin kayması ve özellikle alt sıralarda bulunan 2 kap emtiada kırılmanın oluştuğu kanaatine varıldığı anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda hasar nedeninin ekspertiz raporunda isabetli şekilde tespit edildiği belirtilmiştir.

Dosyaya sunulan ... nolu ara konşimento, ve 2203004 ve ... nolu ana konşimentolar incelendiğinde, hasarlı emtianın ... tarafından teslim alınarak konteyner içerisine istif edilerek fiili taşıyana teslim edildiği, konteyner içerisine istif edilen emtiaların Singapur' da bir başka konteynere istif edilerek taşıyana teslim edildiği, anlaşılmakla, parsiyal olarak taşıması yapılan emtiada oluşan hasarın, emtianın konteynır içerisine istifi esnasında yeterli özenin gösterilmemesinden kaynaklandığı,

buna göre hasarın taşıyanın hakimiyetinde meydana geldiği ve hasar bedelinin davalıdan talep edilebileceği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır