İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/320 K.2024/930

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, ... Kooperatifi vasıtasıyla ev yaptırmak istediğini ve kooperatife üye olduğunu, kooperatife üye olma sürecinde müvekkilinden gerekli olan belgelerle birlikte imza sirkülerine benzer belgeler alındığını, müvekkilinin, adı geçen kooperatife üye olurken, “ ...

Kooperatifinin bundan böyle yapılacak iş ve işlemlerinde, tüm (olağan veya olağanüstü) genel kurul toplantılarında aşağıda örneği bulunan tatbiki imzamı kullanacağımı beyan ederim.” ibareli belgeyi, ad, soyad, adres ve telefon bilgileriyle birlikte imzaladığını, ilgili belgede, sayfanın ortasında beyan edenin ad, soyad, adres ve telefon numaraları, sayfanın en alt kısmında ise 3 adet imza bölümüne yer verildiğini, belgede ad soyad bölümü ile imza bölümü arasında yaklaşık 6-7 cm’lik boşluk bulunduğunu, daha sonra, beyan metni ile imza arasındaki 6-7 cmlik boşluk kısmına senet metni yerleştirilerek,

sahte senedin davaya konu icra takibine konu edildiğini, ekte sunulan belgeler incelendiğinde, beyan ve imza arasındaki bölümün sonradan eklendiği, davalı tarafından beyan kısmının çıkartılarak imza sirkülerinin senet haline getirildiğinin görüldüğünü, davalının kooperatifin eski başkanı olduğunu, Kooperatife ait tüm belgelerin aslını kendi uhdesinde tuttuğunu, kooperatifin yeni yönetimine teslim etmediğini, davalının, 21.05.2017 tarihinde Genel Kurulda azledildiğini ve zimmet sebebiyle hakkında soruşturma yürütüldüğünü, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/... soruşturma numaralı dosyasında, Kooperatife ait tüm belgelere el konulduğunu, ancak el konulan belgeler arasında sahte senet nedeniyle dava açan yaklaşık 30 kişinin belgelerine rastlanmadığını, bu hususun, müvekkiline ait ıslak imzalı formların davalının uhdesinde olduğunu ve davalının sahtecilik fiiliyle sahte senet oluşturduğunu açık bir şekilde gösterdiğini, davalı yanca sadece müvekkiline karşı değil, Kooperatif üyesi olan yaklaşık 30 kişiye karşı sahtecilik suretiyle oluşturduğu senetler dayanak gösterilerek icra takibi başlatıldığını beyanla ...

İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı takip ve takibe dayanak sahte senetle ilgili müvekkilinin borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunulmamştır.

Mahkememizin 16/03/2022 tarihli celsesinde dosyanın Atk ya gönderilerek davaya konu 17/02/2015 düzenleme, 17/05/2015 ödeme tarihli, 75.000-TL bedelli, düzenleyeni ... olan senetteki '' ödeme günü'' ibaresinden başlayarak ''düzenleme tarihli:17/02/2015'' ibaresine kadar devam eden senet metninin evraka sonradan dahil edilip edilmediği hususunda rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş olup 30/06/2022 tarihli ATK raporunda özetle: "6.1.

İnceleme konusu senedin mutat matbu senetlerden olmadığı, "Adı Soyadı", "Adresi", "Telefon" bilgilerini ve "İmza" içeren bölümler ile bu bölümler arasında yer alan senedin ödeme günü, bedeli, içeriği ve düzenleme tarihine dair yazılar bulunan bölümün aynı paralel hattı takip etmediği ve senet metninin bilgisayar ve ekipmanı ile oluşturulmuş diğer yazılara göre daha küçük puntolarla sıkıştırılmış olarak farklı zamanlarda farklı toner dağılımına sahip bilgisayar ve ekipmanı yardımıyla oluşturulmuş olduğu,

dolayısıyla senedin evvelce mevcut yazı ve imzalardan yararlanılarak oluşturulmuş olduğu hususlarını bildirir KANAAT RAPORUDUR." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup uyuşmazlık icra takibine konu bononun senet metnine sonradan eklenilmek suretiyle sahte olarak düzenlenip düzenlemediği davalının bonodan dolayı sorumluluğunun bulunup bulunmadığı istemine ilişkindir.

Davacı dava dilekçesinde; davacının üyesi bulunduğu ... Kooperatifinin başkanlığını yürütmekte iken davacının üyeliği sebebiyle vermiş olduğu imza sirkülerini kullanmak suretiyle bono düzenlendiğini ve bu sahte bonoyu dayanak göstermek suretiyle davacı aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığını davacının üyesi bulunduğu kooperatife duyduğu güven çerçevesinde sunulan imza sirküleri kopyalanmak suretiyle sahte bono düzenlendiğini, icra takibine konu edilen senette yer alan imzaların imza sirkülerinden kopyalandığını beyan etmiş ve ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı takip ve takibe dayanak sahte senetle ilgili davacının borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı taraf aşamalardaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/... esas sayılı dosyasında verilen karar dosyamız arasına celbedilmiş, ayrıca dosyanın ATK ya gönderilerek davaya konu 17/02/2015 düzenleme, 17/05/2015 ödeme tarihli, 75.000-TL bedelli, düzenleyeni ... olan senetteki '' ödeme günü'' ibaresinden başlayarak ''düzenleme tarihli:17/02/2015'' ibaresine kadar devam eden senet metninin evraka sonradan dahil edilip edilmediği hususunda rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş ve ATK raporu dosyaya kazandırılmıştır.

ATK tarafından düzenlenen 30/06/2022 tarihli raporda " İnceleme konusu senedin mutat matbu senetlerden olmadığı, "Adı Soyadı", "Adresi", "Telefon" bilgilerini ve "İmza" içeren bölümler ile bu bölümler arasında yer alan senedin ödeme günü, bedeli, içeriği ve düzenleme tarihine dair yazılar bulunan bölümün aynı paralel hattı takip etmediği ve senet metninin bilgisayar ve ekipmanı ile oluşturulmuş diğer yazılara göre daha küçük puntolarla sıkıştırılmış olarak farklı zamanlarda farklı toner dağılımına sahip bilgisayar ve ekipmanı yardımıyla oluşturulmuş olduğu, dolayısıyla senedin evvelce mevcut yazı ve imzalardan yararlanılarak oluşturulmuş olduğu hususlarını bildirir KANAAT RAPORUDUR." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Mahkememizce ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/... E. Sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenilmesine karar verilmiş, yargılama safahatinde taraflarca sunulan beyan dilekçeleri de incelenerek yapılan değerlendirmede; ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/... E. 2022/... K. Sayılı dosyasında dosyamız davalısının da sanık olarak bulunduğu, mahkemece yapılan yargılama ile davalının mahkumiyetine karar verildiği, mahkemece verilen kararın henüz kesinleşmediğinin görüldüğü, her ne kadar bu dosya mahkememiz dosyası açısından bekletici mesele yapılmış ise de; mahkememiz dosyasında davacı olarak yer alan ...'nın ilgili ağır ceza dosyasında taraf olmadığı bu nedenle bekletici mesele ara kararından rücu edilmesine ve yargılamaya devam olunmasına karar verilmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (TMK m. 6 m.). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.

Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.

Menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira davacı borçlu, senedin varlığını kabul etmekle birlikte bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir. (Yargıtay HGK'nun 2017/19-821 E-2019/58 K sayılı kararı)

Davacı tarafın dava dilekçesi ile ileri sürdüğü dava konusu senetin sahteliğine ilişkin itiraz mutlak defi olup herkese karşı ileri sürülebilir. Dava konusu keşidecisi ... , lehtarı ... olan, 17/02/2015 düzenleme, 17/05/2015 ödeme tarihli 75.000,00-TL bedelli senedin sahteliği hususunda senet üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen ATK raporu ile, senet metninin bilgisayar ve ekipmanı ile oluşturulmuş diğer yazılara göre daha küçük puntolarla sıkıştırılmış olarak farklı zamanlarda farklı toner dağılımına sahip bilgisayar ve ekipmanı yardımıyla oluşturulmuş olduğu, dolayısıyla senedin evvelce mevcut yazı ve imzalardan yararlanılarak oluşturulmuş olduğu dosya kapsamında mevcut ATK raporu ile tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında alınan ATK raporunun denetime açık, yeterli, objektif ve hüküm kurmaya elverişli olması nedenleri ile bu rapora itibar edilmiş, böylece davacı tarafça üzerine düşen ispat yükü yerine getirilmiş, dava konusu edilen senetin davacının imzalarının yer aldığı başka belgelerden faydalanılmak suretiyle sonradan oluşturulduğu, davacı tarafça davalı tarafa bu şekilde senet verilmediği kanaatine varılmıştır.

Davalı tarafça her ne kadar, ağır ceza mahkemesi dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiği belirtilmiş ise de; dosyamız davacısının ilgili ağır ceza dosyasında taraf olarak yer almadığı, aynı davalıya karşı farklı bir davacı tarafından farklı bir mahkemede açılan dosyada verilen kararın istinaf incelemesi sonucu yapılan değerlendirmede ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2022/ ... E., 2024/...

K. Sayılı ilamı ile de " alınan bilirkişi raporunda, takip dayanağı bononun davacının imzalarından yararlanılarak farklı bir belgeden dönüştürülmek sureti ile oluşturulduğunun tespit edildiği, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, dar yetkili icra hukuk mahkemesi kararlarının genel mahkemeyi bağlamayacağı, davalının istinaf dilekçesi ekinde ibraz ettiği ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2020/... E-2022/...

K.sayılı beraat kararının incelenmesinde, davacının söz konusu ceza dosyasının tarafı olmadığı anlaşılmakla" şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmekle gerek emsal mahkeme içtihadı gerekse dosya kapsamında alınan hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek davalının bekletici mesele itirazına itibar edilmemiş ve davacı tarafça ispatlanan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın tazminat talebinin yönünden İİK'nun 72/5. maddesi uyarınca davanın kabulü yanında davalı tarafın haksız ve kötüniyetli olması gerekir. Davacının keşideci davalının ise lehdar olarak yer aldığı senettin davalının huzurunda imzalatılarak alınması gerekirken başka belgelerden dönüştürülmek suretiyle senetin oluşturulması ve bu senete dayanarak davacı aleyhine icra takibi yapmasında davalının kötüniyetli olduğunun kabulü gerektiği kanaatine varıldığından İİK'un 72/5. maddesi gereği 75.000,00 TL'nin takdiren %20'si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸