İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/289 K.2024/914

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ...'ün diğer müvekkillerinin çocuğu olduğunu, müvekkili ... ...'ün davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan doktor ...'e muayene olduğunu ve gebelik süresi boyunca gebelik takibinin bu doktor tarafından yapıldığını, davacı çocuğun down sendromlu olarak doğduğunu ve dava dışı doktorun davacı çocuğun bu şekilde dünyaya gelmesinde aydınlatılmış onan almayarak kusurlu olduğunu beyan ederek, ... ... için 10.000,00-TL iş göremezlik(bakıcı ücreti dahil) ve 60.000,00-TL manevi tazminat, diğer davacılar için ise 30.000,00-TLşer manevi tazminat olmak üzere toplam 130.000,00-TL'nin davalıdan, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin Dr. ...'in 18/02/2015 - 18/02/2016 tarihleri arasını kapsayan ... poliçe numaralı tıbbi kötü uygulamaya ilişkin ZMSS ile sigortaladığını, müvekkilinin sorumluluğunun maddi ve manevi tazminat 400.000,00TL ile sınırlandığını, davalı dışı doktorun kusurlu işleminin ve düzensizliğinin bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiğini, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İşbu dava 08/01/2016 tarihinde açılmakla mahkememizin 2016/... Esasına kaydedilmiş olup mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 22/02/2022 tarihinde tesis edilen "1-Davacılardan Davacı ... ... ün bakıcı gideri yönünden davasının Feragat Nedeniyle Reddine, Davacı ... ... ün maddi tazminat talepli davasının KABULÜ İLE, 279.000,00TL nin 08/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı ... ... e verilmesine,

2-Davacıların manevi tazminat talepli davalarının KABULÜ İLE, ... ... için 60.000,00TL Ünzile ... için 30.000,00TL VE ... ... için 30.000,00TL olmak üzere toplam 120.000,00TL manevi tazminatı 08/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine," şeklindeki hükme karşı İstinaf yasa yoluna başvurulduğu, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2022/... Esas, 2022/... Karar Sayılı 09/06/2022 Tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, işbu karara karşı Temyiz yasa yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2022/4807 Esas, 2023/... Karar Sayılı, 23.11.2023 Tarihli ilamıyla bozulmakla dosya mahkememizin işbu esasına kaydedilmiş ve yargılamaya kaldığı yerden devam olunmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesine dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı anne ... ...'ün davalı şirket nezdinde sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında sigortalanan dava dışı doktor ... ile gebelik sürecini takip ederek doğum yapmış olduğu ve diğer davacı ... ...'ün dünyaya geldiği, çocuk ...'nin down sendromlu olması sebebiyle çocuk adına maddi ve manevi tazminat; anne ... ... ve baba ... ... adına manevi tazminatın sigorta şirketinden tahsili amacıyla işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.

Uygulamada hasta doktor ilişkisi vekalet ilişkisi kapsamında değerlendirilir. Vekil vekalet görevine konu olan işi görürken yöneldiği sonucun elde edilmemesinden sorumlu değil ise de, bu sonuca ulaşmak için gösterdiği çabanın yaptığı işlemlerin, eylemlerin ve davranışların özenli olmayışından doğan zararlardan sorumludur. Doktor, hastasının zarar görmemesi için mesleki tüm şartları yerine getirmek, hastanın durumunu tıbbi açıdan zamanında gecikmeksizin saptayıp somut durumun gerektirdiği önlemleri eksiksiz biçimde almak, uygun tedavi yönetimini de gecikmeden belirleyip uygulamak zorundadır. Asgari düzeyde dahi olsa, tereddüt doğuran durumlarda, bu tereddütü ortadan kaldıracak araştırmalar yapmak ve bu arada koruyucu tedbirler almakla yükümlüdür.

İşbu dava bakımından sigortalanan dava dışı doktor ile davacı anne arasında hasta doktor ilişkisinden kaynaklı vekalet akdinin kurulduğu hususunda uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık konusu olan husus davacıların davalı sigorta şirketinden mesleki hatalara karşı poliçesi kapsamında maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyeceği, dava dışı doktorun uyguladığı işlem ve tanıların tıbbi kurallara uygun olup olmadığı, kusurunun bulunup bulunmadığı hususunda toplanmakta olup bu kapsamda öncelikle davacı çocuk ve ebeveynleri bakımından ayrı bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Tıbbi kötü uygulanma (medical malpractice) tıbbi hata ya da yanlış tedavi, sağlık kurumlarının ve tabip, fizyoterapist, hemşire, ebe gibi sağlık çalışanlarının bilgisizlik, beceri eksikliği, deneyimsizlik veya ilgisizlik sonucunda gerçekleştirdikleri, tıbbi camianın kabul ettiği uygulama standartlarının altında kalan tedavi ve işlemleri sonucunda hastanın yaralanması, zarar görmesi ve ölümüne neden olan çoğunlukla tıbbi hata ve mesleki ihmalle ortaya çıkmış zararlardır.

Eldeki davada öncelikle davacı çocuk ile dava dışı doktor arasında tıbbi kötü uygulamadan bahsedilip bahsedilemeyeceği, bu kapsamda sigorta poliçesi nezdinde sorumluluk doğup doğmayacağı hususu incelendiğinde; uygulamada down sendromlu olarak meydana gelen doğumların genetik (kromozom fazlalığından kaynaklanan) bir tür anomali olup tedavisinin mümkün olmadığı,

davacı çocukta meydana gelen kalıtsal rahatsızlığın dava dışı doktorun yanlış tedavisi sonucunda meydana geldiği yahut doğum esnasında yapmış olduğu tıbbi bir hatadan kaynaklanmakta olmadığı hususu göz önünde bulundurulduğunda davalı sigorta şirketine poliçe kapsamında bir sorumluluk yüklenemeyecek olup bu kapsamda davacı çocuk bakımından “doktor, aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirseydi, belki benim yaşam hakkım elimden alınacaktı, oysa şimdi alınmadı" şeklinde yorumlanabilecek bir sebebe dayalı maddi ve manevi tazminat isteminde hukuki yararın bulunmadığı,

bu kapsamında tazminat isteminin özünde davacı çocuğun kişilik haklarını ihlal etmekte olduğu kanaatine varılmakla davacı ... ... bakımından davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı ebeveynler anne ... ... ve baba ... ... yönünden; yapılan incelemede öncelikle dava dışı doktorun davacı hasta anneye karşı tıbbi bir kötü uygulamasının, vekalet ilişkisi kapsamında vekalet görevinin gereği gibi yerine getirilip getirilemeyeceği hususunun incelenmesi gerekmekte olup bu kapsamda öncelikle dava dışı doktorun aydınlatma yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirip getirmediği hususu tartışılacaktır. Zira doktor tarafından bir ihmalin, aydınlatma ödevinin gereği gibi yerine getirilmediğine kanaat getirilmesi durumunda davacı anne ve babanın bir çocuk dünyaya getirip getirmeme haklarının elinden alınmış olduğu hususu gündeme gelecektir. Nitekim bu kapsamda yasal sınırlar çerçevesinde mevzuatlarımız ebeveynlere çocuk dünyaya getirip getirmeme haklarını koruma altına almıştır.

YHGK'nun 22.03.2022 tarihli, 2020/11-592 E. ve 2022/356 K. sayılı kararında açıklandığı üzere Türk hukukunda aydınlatma yükümlülüğünün yazılı olarak yapılması gerektiğine ilişkin bir düzenleme yer almadığı gözetildiğinde hastanın aydınlatılması sözlü ya da yazılı şekilde gerçekleştirilebilir. Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiği hususu hekim ve zorunlu sorumluluk sigortacısı tarafından her türlü delille ispatlanabilir.

Bu kapsamda aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği hususu somut olay özelinde hastanın eğitimi, yaşı, kültürel seviyesi ve hekim veya hastane tarafından tutulan kayıtlar serbestçe değerlendirilerek tespit edilmelidir.

Yargılama esnasında alınan bilirkişi raporları bir bütün olarak incelendiğinde, davacı ... ...'e down sendromu konusunda sözlü olarak bilgilendirme yapıldığına ilişkin kayıtların aksinin davacı tarafından ispatlanamadığı, dava dışı doktorun aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu kanaatine varılmakla davacı anne ve babanın davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2014/4405 Esas, 2014/1058513 Karar Sayılı,13.05.2014 Tarihli "Davadaki taleplerden biri veya birkaçı hakkındaki kararın Yargıtay'ın bozma kararının kapsamı dışında kalması nedeniyle kesinleşmesi halinde mahkemenin kısmi bozma kararı üzerine yaptığı inceleme sonucu verdiği yeni kararında,

infazda tereddüt oluşmaması açısından eski kararının kesinleşen bölümünün de aynen tekrarlanarak “bu konuda verilen hüküm kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına” diye belirtilmek suretiyle yeni hükümde yer alması gerekmektedir." şeklindeki ilamı uyarınca davacı ... ...'ün Bakıcı giderine yönelik davasının Feragat nediyle REDDİNE, dair verilen hükmün bozma konusu yapılmaksızın kesinleşmiş olduğu hususu da göz önünde bulundurularak bu kalem bakımından yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar vermek gerekmiş olup her bir davacının davasının ayrı bir dava konusunu oluşturması,

davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığının bulunmaması sebebiyle her bir talep bakımından ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.