İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/553 K.2025/801

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı şirket ile müvekkili idare arasında Kamu İhale Kanunu’na tabi ihalelere istinaden yapılan sözleşmeler kapsamında davalı şirketlerde hizmet akdiyle bağlı olarak çalışan ve yine iş akdi son çalıştığı müteahhit şirket tarafından feshedilen dava dışı ...(T.C.NO:...) tarafından ödenmeyen bir kısım işçilik alacağının tahsiline karar verilmesi talebiyle idarelerine karşı dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde .... İş Mahkemesi ...

Esas ... Karar sayılı ve 19.09.2023 tarihli kararı ile davanın kabulüne, ayrıca yargılama gideri ve dava vekalet ücretinin ödenmesine karar verildiğini, iş bu karar ile dava dışı işçi ... tarafından, .... İcra Müdürlüğünün 2023/...

Esas sayılı dosyası ile idareleri aleyhine ilamlı icra takibine başvurulduğunu, mezkur karar konusu yargılama gideri, dava ve icra vekalet ücretleri, faizleri, asıl alacak ve faizleri toplamı 104.054,28 TL icra dosyasına idareleri tarafından ödendiğini, dava dışı işçinin, SGK kayıtlarına göre ... Tarım İnş. San. Tic. Ltd. Şti ve Asti İnş. Taah. Gıda İş ortalığının "2014 Yılı Abone İşleri Asya Bölgesi Müteferrik Atık Su" işi kapsamında, ... Tarım İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin "... Yılı ... ... Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Mevcut Atıksu Ve İçmesuyu Hatlarında Komple Veya Kısmi Yenileme, Büyük Onarım Ve Rehabilitasyon İşi" kapsamında,.... A.Ş. firmasının taahhüdü altında tamamlanan "2015 Yılı ... ... Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Yapım, Bakım ve Onarım işi" kapsamında, ... İş Ortaklığınca yapımı tamamlanan "2017 yılı ...

Bölgesi Abone İşleri Daire Başkanlığı İçmesuyu ve Atıksu Yapım, Bakım ve onarım işi" kapsamında, ... İnş. ve Tic. A.Ş`nin "2010 Yılı ... ... Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Bozuk, Çökük, Hasarlı ve Hizmet Dışı Kalmış Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Kısmi Yenileme ve Rehabilitasyon İşi" kapsamında, ... İnş. San.Tic.Ltd.

Şirketinde çalışmış olduğu bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, müvekkili idarece dava dışı işçiye ödenen tutarlar yüklenici firmaların bazılarından tahsil edilmiş ise de, davalı ... İnş. ve Tic. A.Ş`nin "2010 Yılı ...

Tuzla Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Bozuk, Çökük, Hasarlı ve Hizmet Dışı Kalmış Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Kısmi Yenileme ve Rehabilitasyon İşi" ihalesi kapsamındaki çalışma dönemine denk gelen bakiye tutarın tahsil edilemediğini, hem Borçlar Kanununa göre hem de müvekkili idare ile davalı şirket (yüklenici firma) arasında yapılan sözleşme hükümler gereğince, işçilik alacaklarının nihai ve asli borçlusu ve sorumlusunun davalı şirket olduğundan, icra dosyasına ödemiş oldukları toplam bedelin, ödeme tarihinden itibaren,

dava dışı işçinin davalı şirkette çalışma dönemleri de göz önünde bulundurulmak suretiyle yargılama sırasında tespit edilecek sorumluluk miktarları esas alınarak davalı şirketten ticari avans faiziyle birlikte rücuen tahsiline karar verilmesini arz ve izah edilen ve resen gözetilecek nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 11.515,40 TL bedel ile idareleri tarafından ödenen vergi, arabuluculuk ücreti, ilam karar harcı, istinaf karar harcı, istinaf başvurucu harcı ve masraflar ile diğer harç ve giderlerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA VE KARŞI TALEP

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış olup davalı tarafından süresi içerisinde dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmakla HMK M.128 hükmü uyarınca davalının dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayılmasına karar verilerek yargılama yapılmıştır.

DELİLLER

Deliller; Dosya mevcudu, müzekkere cevapları ve bilirkişi raporudur. Mahkememizin 20/01/2025 tarihli ön inceleme duruşmasında; Dosyanın İş Hukuku uzmanı bilirkişiye tevdii ile; Taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında, davacının .... İş Mahkemesi 2021/... Esas 2023/... Karar sayılı dosya kararının infazına ilişkin .... İcra müdürlüğü 2023/... Esas sayılı dosyasına yaptığı ödemeden, davalının sorumlu olduğu bedel bulunup bulunmadığı, var ise miktarı konusunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Mahkememiz dosyasına 08.09.2025 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.

Raporda özetle;"- İşbu ödemenin .... tarafından işçiye asıl işveren alt işveren ilişkisi sebebiyle ödendiği anlaşılmıştır. Asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı işçilik alacakları bakımından alt işverenle müştereken ve müteselsilen sorumludur.

4857 sayılı İş Kanunu m. 2/6: “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren - alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.”

- Rücuya konu edilen .... İş Mahkemesinin dosyasıdır. İş Mahkemesi dosyasında işbu dosya dava dışı işçinin asıl işveren davacı yanında toplam 2.482 gün (6 yıl 9 ay 22 gün) çalıştığı, davalı alt işveren yanında ise 312 gün çalıştığı (11.06.2013 — 16.04.2014 arası) tespit edilmiştir. Bu sebeple ödenen tazminat ve ferilerden bu orana göre sorumlu olacaktır. Kısaca bir hesap yapmak gerekirse: 312/2.482 — 0,125 oranı üzerinden hesaplama yapılacaktır.

- Davacı ile davalı arasında bir hizmet alımı sözleşmesi yapıldığı görülmüştür. İşbu sözleşmede personel giderlerinden davalı alt işverenin sorumlu olacağı sözleşmenin eki olan şartnamede hükme bağlanmıştır. Kaldı ki bir hüküm bulunmasa dahi hizmet alımı sözleşmelerinde Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir.

Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme Hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir (Yargıtay 6. HD., 17.11.2021 T., 2021/921 E., 2021/1552 K..

Yargıtay 15. HD., 10.06.2021 T., 2021/919 E., 2021/2650 K., Yargıtay 23. HD., 30.01.2020 T., 2019/529 E., 2020/546 K.).

- Kıdem tazminatı, vekalet ücretleri dahil yargılama gideri, icra masrafları ve diğer masraflardan davalının dava dışı işçiyi çalıştırdığı süre oranında sorumlu olacaktır. Ancak yıllık ücretli izin hakkı ve ihbar tazminatı fesih ile doğduğu için bunların tamamından son alt işveren tek başına sorumludur: “Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir.

Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler Kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşme) feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur.

Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.” Yargıtay 6. HD., 17.11.2021 T., 2021/921 E., 2021/1552 K..

Yargıtay 15. HD., 10.06.2021 T., 2021/919 E., 2021/2650 K., Yargıtay 23. HD., 30.01.2020 T., 2019/529 E., 2020/546 K.).

- Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır.

- İcra dosyası ve idarenin resmi yazıları incelendiğinde, 75.004,06 TL işçilik alacakları olarak 19.01.2024 tarihinde ödenmiştir. Bu miktardan son yüklenicinin sorumlu olduğu ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti düşüldükten sonra davalının sorumlu olacağı miktar belirlenecekti.

- Mahkeme kararında toplam 7.404,58 TL ihbar tazminatına hükmedilmiş, 5.000 TL'sinin arabuluculuk son tarihinden (14/12/2020) kalanının ıslah tarihinden (10/03/2023) itibaren işleyecek yasal faizi ile hükmedilmiş ve icra takibinde buna göre 5.000,00 TL için 1.366,03 TL işlemiş faiz kalan 2.404,58 TL için 173,13 TL faiz işlemiş ve takip sonrası 7.404,58 TL asıl alacak için faiz hesabı yapılması gerekmiştir:

Bu sebeple 7.404,58 TL + 1.366,03 TL + 173,13 TL + 40,73 TL = 8.984,47 TL ihbar tazminatı ve faizidir.

- Mahkeme kararında toplam 9.305,87 TL yıllık izin ücretine hükmedilmiş, 6.000 TL'sinin arabuluculuk son tarihinden (14/12/2020) kalanının ıslah tarihinden (10/03/2023) itibaren işleyecek yasal faizi ile hükmedilmiş ve icra takibinde buna göre 6.000,00 TL için 1.639,23 TL işlemiş faiz kalan 3.305,87 TL için 238,02 TL faiz işlemiş ve takip sonrası 9.305,87 TL asıl alacak için faiz hesabı yapılması gerekmiştir:

Bu sebeple 9.305,87 + 1.639,23 TL + 238,02 TL + 51,18 TL = 11.234,30 TL yıllık izin

Teti alacağı ve faizidir.

- Toplam işçilik alacakları için ödenen 75.004,06 TL'den bu iki rakamı düşmek gerekmektedir. 75.004,06 — 20.218,77 (11.234,30 + 8.984,47) = 54.785,29 TL hesaba esas alınacak miktardır.

- Davacı tarafından işbu alacakların ferisi olarak 29.050,22-TL (Vekalet ücreti, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile yargılama gideri faizi ve harçlar dahil), 4.640,68-TL arabuluculuk ücreti, bakiye harç ve 494.39-TL gelir vergisi olmak üzere toplam 34.185,29 TL'nin 18.01.2024 tarihinde ödendiği icra dosyasından anlaşılmıştır.

Sonuç ve Kanaat;

Takdir ve değerlendirmesi Mahkemeye ait olmak üzere davacının davalıdan,

a)İşçilik alacakları bakımından 6.848,16 TL,

b)İşbu alacakların ferileri yönünden ise 4.273,16 TL olmak üzere,

c)Toplam 1.121,32 TL talep edebileceği,

d)Talebin ise 11.515,40 TL olduğu,

e)Faiz yönünden ise 6.848,16 TL için 19.01.2024 tarihinden, 4.273,16 TL yönünden ise 18.01.2024 tarihinden itibaren ticari avans faizi talep edebileceği " görüş ve kanaatine varılmıştır.

GEREKÇE

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Davacı ve davalı arasında kamu ihale kanuna tabi ihalelere istinaden yapılan sözleşmeler kapsamında, davalı şirkette hizmet akdi ile çalışan dava dışı ...'nun ödenmeyen işçilik haklarına istinaden .... İş Mahkemesi ... sayılı dosyasından hükmedilen ve .... İcra müdürlüğü 2023/... Esas sayılı dosyasından davacıdan tahsil edilen 104.054,28 TL bedelli 11.515,40 TL ve bu bedele ilişkin ferilerden davalının sorumlu olduğu belirtilerek, rücuen davalıdan tahsili talepli dava olduğu, davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

Dava dosyasındaki bilgi belgeler, dosyaya ibraz edilen rapor, ve icra dosyası birlikte değerlendirildiğinde; Davacı ile davalı arasında bir hizmet alımı sözleşmesi yapıldığı, iş bu sözleşmede personel giderlerinden davalı alt işverenin sorumlu olacağı sözleşmenin eki olan şartnamede hükme bağlandığı, dava konusu ödemenin ... tarafından işçiye asıl işveren alt işveren ilişkisi sebebiyle ödendiği, asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı işçilik alacakları bakımından alt işverenle müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

4857 sayılı İş Kanunu m. 2/6 maddesinde “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren - alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmüne yer verilmiştir.

Rücuya konu edilen .... İş Mahkemesi dosyasında işbu dosya dava dışı işçinin asıl işveren davacı yanında toplam 2.482 gün (6 yıl 9 ay 22 gün) çalıştığı, davalı alt işveren yanında ise 312 gün çalıştığı (11.06.2013 - 16.04.2014 arası) tespit edilmiştir.

İcra dosyası ve idarenin resmi yazıları incelendiğinde, 75.004,06 TL işçilik alacakları olarak 19.01.2024 tarihinde ödendiği, bu miktardan son yüklenicinin sorumlu olduğu ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti düşüldükten sonra davalının sorumlu olacağı, Mahkeme kararında toplam 7.404,58 TL ihbar tazminatına hükmedilmiş,

5.000 TL'sinin arabuluculuk son tarihinden (14/12/2020) kalanının ıslah tarihinden (10/03/2023) itibaren işleyecek yasal faizi ile hükmedilmiş ve icra takibinde buna göre 5.000,00 TL için 1.366,03 TL işlemiş faiz kalan 2.404,58 TL için 173,13 TL faiz işlemiş ve takip sonrası 7.404,58 TL asıl alacak için faiz olmak üzere toplam8.984,47 TL ihbar tazminatı ve faizi Mahkeme kararında toplam 9.305,87 TL yıllık izin ücretine hükmedilmiş,

6.000 TL'sinin arabuluculuk son tarihinden (14/12/2020) kalanının ıslah tarihinden (10/03/2023) itibaren işleyecek yasal faizi ile hükmedilmiş ve icra takibinde buna göre 6.000,00 TL için 1.639,23 TL işlemiş faiz kalan 3.305,87 TL için 238,02 TL faiz işlemiş ve takip sonrası 9.305,87 TL asıl alacak için faiz olmak üzere 11.234,30 TL yıllık izin alacağı ve faizi, toplam işçilik alacakları için ödenen 75.004,06 - 20.218,77 (11.234,30 + 8.984,47) = 54.785,29 TL hesaba esas alınacak miktardır.

Davacı tarafından işbu alacakların ferisi olarak, icra dosyasına 29.050,22-TL (Vekalet ücreti, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile yargılama gideri faizi ve harçlar dahil), 4.640,68-TL arabuluculuk ücreti, bakiye harç ve 494.39-TL gelir vergisi olmak üzere toplam 34.185,29 TL'nin 18.01.2024 tarihinde ödendiği, davacı tarafından işçilik alacakları bakımından 6.848,16 TL ve alacakların ferileri yönünden ise 4.273,16 TL olmak üzere toplam 11.121,32 TL talep edebileceği tespit edilmekle, bilirkişi raporunun denetime uygun hüküm kurmaya elverişli olduğu göz önüne alınarak,

davanın kısmen kabulüne, 6.848,16 TL nin 19/01/2024 tarihinden itibaren, 4.273,16 TL nin 18/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlardaki avans faizleri ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır