İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/731 K.2025/659

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından keşide edilen ... A.Ş. çek defteri ile keşide edilmiş, HI-... seri numaralı, 30.10.2025 vade tarihli, 250.000,00 TL bedelli çek, ... A.Ş. çek defteri ile keşide edilmiş, HI-... seri numaralı, 30.11.2025 vade tarihli, 250.000,00 TL bedelli çek, ... A.Ş. çek defteri ile keşide edilmiş, HI-... seri numaralı, 30.12.2025 vade tarihli, 250.000,00 TL bedelli çek, ... A.Ş. çek defteri ile keşide edilmiş, HI-... seri numaralı, 30.01.2026 vade tarihli, 250.000,00 TL bedelli çek, ... A.Ş. çek defteri ile keşide edilmiş, HI-... seri numaralı, 28.02.2026 vade tarihli, 250.000,00 TL bedelli çek, ... A.Ş. çek defteri ile keşide edilmiş, H-... seri numaralı, 30.03.2026 vade tarihli, 250.000,00 TL bedelli çek olmak üzere toplam

6 adet çekin usulüne uygun şekilde muhataba teslim edilmeden, hatta çeklerin vade gelmeden kaybolduğunu ya da çalındığını, çeklerin müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada çalınmış veya kaybolmuş bulunduğundan tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, çek bedellerinin talep edilebilmesi bakımından çeklerin iptaline karar verilmesini ve müvekkilinin zarara uğramaması için çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE :

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava kıymetli evraklardan olan çekin iptali istemine ilişkindir.

TTK nun 780.madde de çek'in senet metninde "çek" kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır. TTK nun 781. madde de bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir.

Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.

TTK. 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)

Çek iptali talep edilebileceği yargı uygulamasında kabul edilmektedir. Ancak, imzalı çekin iptalini hamil isteyebilecektir. Huzurdaki davada davacı keşideci ve çek hesabı sahibi olduğundan ve bu hali ile davacı hamil sıfatını haiz olmadığından, zayii nedeniyle çek iptali davasını, ancak kıymetli evrak niteliğinde bulunan çek hamilinin açabileceği, keşideci hesap sahibinin çek iptal talebinde hukuki yararı bulunmadığı gözetildiğinde davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır