İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/450 K.2023/696

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın 22/11/2020 tarihinde davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın %100 kusurlu olarak çarpması sonucunda müvekkiline ait ... plakalı aracın hasar aldığını, değer kaybına uğradığını ve hasarlı olduğu süre boyunca çalıştırılamadığı için müvekkilinin işinin durması zararına uğramış olduğunu, davalı sigorta şirketinin ... plakalı aracın trafik sigortacısı ve müvekkilinin aracında meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, arabuluculuk başvurusu yapılmış olsa da davalı malik şirketin arabuluculuk toplantısına katılmadığını,

dava konusu ... plakalı aracın müvekkili şirkete leasing / ... sözleşmesi ile dava dışı iş ...

A.ş tarafından kiralanmış olduğunu, uzun dönem kiracı olan müvekkili şirketin işleten sıfatına haiz olduğundan, müvekkili şirketin işbu davayı açmaya ve yürütmeye yetkisinin bulunduğunu, müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının tespit edilerek bu bedelin davalıdan tahsil edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin yurt içinde ve yurt dışında tanınan araç kiralama şirketi olduğunu, aracın onarımda kaldığı süreçte aracını kiraya verememiş ve iş durması nedeniyle kazanç kaybına uğramış olduğunu, müvekkilinin uğradığı kazanç kaybı zararının da davalı sigorta şirketi hariç olmak üzere davalı ...

Taşımacılık tarafından ödenmesi gerektiğini, davanın kabulü ile şimdilik 25.000,00-TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu kazanç kaybına binaen şimdilik 3.000,00-TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sigorta şirketi hariç olmak üzere tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigorta poliçesinin hazırlanış tarihi itibari ile sigortalının maddi araç başına sigorta limitinin 41.000,00-TL ile sınırlı ve müvekkili şirketin de bu teminat ile sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin başvuruya konu kaza sonucunda yürürlükte bulunan yasa ve mevzuatlara ve objektif kriterlere uygun olarak 04/01/2021 tarihinde 1.450,00-TL hasar ödemesi yaptığını, bakiye herhangi bir zararın kabulünün mümkün olmadığını, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkili şirketin ödemiş olduğu tazminatın bilirkişilerce takdir edilen miktardan karar tarihine kadar işlemiş olan faizi ile tenzilinin gerektiğini,

huzurdaki uyuşmazlığın poliçe başlangıç veya hasar tarihinde yürürlükte olan hukuk kuralları çerçevesinde çözümlenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin davacı tarafından talep edilen kazanç kaybı bakımından da herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, ilgili talebin genel şartların A-6 maddesine göre gelir kaybı, kâr kaybı iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat taleplerinin teminat dışı olduğunu,

trafik sigortası kapsamına dahi girmeyen aracın kullanılmasından ötürü uğranılan kazanç kaybı zararından dolayı herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını ve işbu talebin müvekkili yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında ve zarar nispetinde olduğunu, zorunlu trafik sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zararların işletme halinde motorlu aracın neden olduğu kazalarda üçüncü kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi ve bu kazada araç işletenin sorumlu bulunması gerektiğini,

belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine, esasa girilmesi durumunda davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ’e usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.

DELİLLER

... Vergi Dairesi’ne müzekkere yazılarak Mahkememiz davacısı ... vergi numaralı ... ANONİM ŞİRKETİ'nin 2020 ve 2021 yılı vergi beyannamelerin çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

... ’ne müzekkere yazılarak Davalı ... Ticaret Limited Şirketi'nin tebligata yarar "güncel" açık adresinin çıkarılarak mahkememize ivedilikle gönderilmesi istenilmiştir.

... Anonim Şirketi’ne müzekkere yazılarak ... ve ... plaka sayılı araçların 22/11/2020 tarihli kazaya karışmaları nedeni ile ilgili ... sözleşmesinin mahkememiz gönderilmesi istenilmiştir.

... Sigorta Anonim Şirketi’ne müzekkere yazılarak ... numaralı poliçe ve hasar dosyasının mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

...’ne müzekkere yazılarak ... ve ... plaka sayılı araçların mülkiyet bilgilerinin araştırılarak mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.

01/08/2023 tarihinde Sigorta Uzmanı, Makine mühendisi ve Mali Müşavir bilirkişi heyeti vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır.

20/03/2023 tarihinde ATK ... İhtisas Dairesi vasıtası ile ATK raporu alınmıştır.

GEREKÇE

Trafik kazaları nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepleri asıl olarak haksız fiil sorumluluğuna dayanır. TBK md. 49’a göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar gören karşı tarafın kusurunu ve zarara uğradığını ispat yükü altındadır.

KTK md. 85 ve 88 uyarınca trafik kazası sonucu meydana gelen kazadan aracın işleteni veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi de müştereken ve müteselsilen sorumludur. İşleten veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusursuz olması ve kazanın araçtaki bir bozukluktan meydana gelmemesi şartıyla, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya 3. kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat ederek sorumluluktan kurtulur. Hem TBK md. 52 hem de KTK md.86/2 uyarınca kazada zarar görenin de kusurunun bulunması halinde tazminat miktarından indirim yapılması gerekir.

Trafik kazası sonucu zarar görenin aracında meydana gelen değer kaybı ve aracın kaza sebebiyle tamir gördüğü süre içinde çalışamamasından doğan ekonomik kayıplardan zarar veren sorumludur. Yerleşik yüksek mahkeme içtihatları uyarınca değer kaybı, aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre hasarsız haldeki ikinci el değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre tespit edilir. Araç mahrumiyet zararı ise, aracın kaza sebebiyle meydana gelen hasarının giderilmesi için makul tamir süresinin belirlenmesi, bu süre için kaza olmasaydı dahi yapılması gereken zorunlu giderler indirildikten sonra emsal nitelikteki bir aracın kiralama bedelinin belirlenmesi yoluyla hesaplanır.

Trafik kazasından doğan tazminat davalarında 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri uygulanır. Ancak fiilin cezayı gerektirmesi durumunda, ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı süresinin öngörülmesi şartıyla, bu süre uygulanır.

Somut olayda davacı araç kiralama işi yapan bir şirkettir. ... yoluyla zilyedi olduğu ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında 22/11/2020 tarihinde trafik kazası meydana gelmiştir. ... plakalı aracın maliki Davalı ... A.Ş., zorunlu trafik sigortacısı ise davalı sigorta şirketidir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden dava dışı ... şirketinin davanın açılmasına muvafakat verdiği, yargılama sırasında 28/06/2021 tarihinde kiralanan aracın mülkiyetinin davacı kiracıya devredildiği anlaşılmıştır. Yargıtay 17. HD’nin 2016/18302 Esas ve 2019/8434 Karar sayılı ilamında “Tazminat davasında davacı olma ehliyeti, kural olarak mal varlığında doğrudan doğruya zarar oluşan kişiye aittir.

Ancak, bir şeyi sözleşmeyle (kira, ariyet vs) elinde bulunduran kişiler ve zilyet, onu aldığı gibi malikine aynen iade etmek zorundadır. Somut olayda; ... plakalı aracın sözleşme uyarınca davacının zilyetliğinde bulunduğu, ayrıca dava dışı araç maliki ... A.Ş.'nin davanın açılmasına muvafakati olduğu kapsamından anlaşılmaktadır.

Buna göre, davacı zilyedin dava açmakta hukuki yararının, dolayısıyla aktif dava ehliyetinin bulunduğu düşünülmeden yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.” şeklinde karar vererek ...larda kiracı davacının dava ehliyetinin bulunduğunu vurgulamıştır.

Trafik kazasında tarafların kusur durumunun tespiti için hazırlanan ATK raporunda davalı araç sürücüsünün %100 oranda kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Denetime elverişli olan kusur raporu mahkememizce hükme esas alınmıştır. Araçta meydana gelen değer kaybı ve kazanç kaybı hesabı için hazırlanan 31/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda, davacının aracında 20.000,00 TL değer kaybı ve 2.121,65 TL kazanç kaybı tespit edilmiştir.

Bilirkişi raporunda kaza tarihi itibariyle aracın hasarsız ikinci el değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa değeri esas alınarak değer kaybı hesabı yapılması usul ve yasaya uygundur. Bunun yanında davacı şirketin araç kiralama şirketi olması, ticari defter ve kayıtlarına göre kaza sebebiyle kiralayamadığı araç bakımından mahrum kaldığı kârın hesaplanmasında da hata bulunmamaktadır.

Aracın geçirdiği kaza ve hasara göre tamirde geçecek süre, makul süre olarak tespit edilir; fiilen aracın tamirde geçirdiği süre hesapta dikkate alınmaz. Açıklanan sebeplerle 31/07/2023 tarihli bilirkişi raporu usul ve yasaya uygun bulunarak hükme esas alınmıştır.

Davalı sigorta şirketi 1.450,00 TL ödeme yaptığını beyan etmiş ve belgeleri dosyaya sunmuştur. Belgelerin incelenmesinde yapılan ödemenin davalı sigortalı şirkete yapıldığı, zarar gören davacıya ödeme yapılmadığı görülmüştür. Ayrıca yapılan ödemelerin onarım masrafına ilişkin olduğu değer veya kazanç kaybına yönelik ödeme olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı şirket dava açmadan önce sigorta şirketine başvuruda bulunmuş, başvuru evrakları 14/06/2022 tarihinde davalı sigorta şirketine teslim edilmiştir. Davalı sigorta şirketinin yasal süre sonunda 23/06/2022 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilmiştir. Diğer davalı malik ise, TBK md. 117 uyarınca kaza tarihinde temerrüde düşmüştür. Meydana gelen zararın poliçe maddi sınırları kapsamında kaldığı tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan sebeplerle dava konusu trafik kazası sebebiyle davalı şirketin malik sıfatıyla ve davalı sigorta şirketinin zmms poliçesi kapsamında sorumlu olduğu, davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu ve davacı araçta 20.000,00 TL değer ve 2.121,65 TL kâr kaybı bulunduğu gözetilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacı şirket her ne kadar arabuluculuk görüşmelerine katılmayan davalı yana yargılama giderlerinin yükletilmesini talep etmiş ise de, arabuluculuk dosyasının incelenmesinde tebligat evraklarının bulunmaması ve telekonferans yöntemiyle yapılan görüşmede davalı şirketin iletişim numarası temin edilemediğinden aranamadığı gözetilerek davacının talebinin reddine karar verilmiş, yargılama giderleri kabul-ret oranı gözetilerek hesaplanmıştır.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır