İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/307 K.2024/257

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 03/02/2018 tarihinde müvekkili şirkete ait ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç Kocaeli ... Şekerpınar Mah. ...

Blv. üzerinde Anadolu Caddesine çıkmak için trafiğin durmasını beklediği sırada ...A.Ş.'ye ait ...'ın sevk idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkili şirketin aracına arkadan çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazadan sonra tramer sonucuna göre kazanın oluşumunda ...'ın %100 kusurlu bulunduğunu, dolayısıyla KTK 85. Maddesi gereği ... ve araç işleteni ...A.Ş. zarardan %100 oranda sorumlu olduğunu, ...

Sigorta Anonim Şirketinin ise ZMMS kapsamında sigortacısı olması sebebiyle(poliçe teminat limitleriyle) müteselsil sorumlu olduğunu, kaza neticesinde müvekkili şirketin aracında toplam KDV dahil 22.008,25-TL hasarı olduğunun tespit edildiğini, ancak aracın 14.403,49-TL hasarının davalı ..., ...A.Ş. ve ZMMS sigortacısı...

Sigorta Anonim Şirketi tarafından karşılanmadığını, zararın giderilmesi amacıyla davalılara 14.403,49-TL asıl alacak, ödeme tarihinden takip tarihine kadar 4.825,56-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 19.229,05-TL üzerinden İstanbul ... İcra Müdürlüğü...E.

Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, ancak davalılar işbu icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini beyanla; sadece takibi geciktirme amaçlı ve yasal dayanaktan yoksun itirazın iptaline, takibin devamına, %20 icra inkâr tazminatına karar verilmesine, 2 nolu davalılar adına kayıtlı bulunan menkul ve gayrimenkuller üzerine yargılama sonuna kadar kötü niyetli devirlerin önlenmesi amacıyla HMK 389 ve devamı maddeleri gereği ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ...A.Ş.'nin uzun dönem araç ve filo kiralama işiyle iştigal ettiğini, mülkiyeti kendisine ait olan araçları 3. kişilere kiralayarak gelir elde ettiğini, Müvekkil şirket ile ...TİC. LTD.

ŞTİ arasında 31/03/2016 tarihinde ...nolu Uzun Dönem Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşmeye bağlı olarak 01/04/2016 tarihli ...olu kiralama kontratı düzenlenmiş ve bu kontratla ilgili araç kiracıya teslim edildiğini, araçtan ekonomik olarak faydalanma ve fiili olarak aracın kullanımı kiralama kontratı ile kiracı ... DAN. SAN. TİC. LTD.

ŞTİ'ye bırakıldığını, işbu sözleşmeye göre kiralama konusu aracın zilyedinin kiracı olduğu, sözleşmenin amacına uygun olmak koşuluyla kiracının kiralanandan her türlü faydayı temin etme hakkını haiz olduğunu, araca herhangi bir zarar gelmemesi için gerekli ve makul tüm önlemleri almayı kabul ettiğini, hasar ve ziyan sorumluluğunun kiracıya ait olduğunu, işleten sıfatı ile sorumluluğun kiracı şirkete ait olduğunu, müvekkilinin işleten olmadığından sorumluluğu bulunmamakla beraber kazaya karışan araç ihbar olunan...Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını,

bu sebeple de davacı yan taleplerinin muhatabı hiçbir şekilde müvekkili şirket olmadığını beyanla; davanın ...LTD. ŞTİ'ye ihbar edilmesine, müvekkili şirket açısından davanın öncelikle usul açısından inceleme yapılarak husumetten reddine, aksi halde yapılacak yargılama neticesinde hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın esastan reddine, yargılama harç ve masrafları ile kanuni vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı vekilinin dava dilekçesinde 03.02.2018 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını belirttiği ... plakalı araç, 14.04.2017 başlangıç – 14.04.2018 bitiş tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Zorunlu Trafik Poliçesi ile ...

ANONİM ŞİRKETİ adına müvekkil şirkete sigorta ettirildiğini, davacının tek taraflı olarak tespit yaptırması müvekkili şirket tarafından kabul edilmemekle birlikte sigortalı aracın piyasa rayiç değerinin fahiş olduğunu, tek taraflı yapılan tespit işlemi yönünden davacının yapmış olduğu giderlerin müvekkil tarafından karşılanması mümkün olmadığını, iş bu poliçe kapsamında, dava konusu kaza müvekkil şirkete kaza sonrası ihbar edilmiş ve ... numaralı hasar dosyası açıldığını, davacıya ait araç üzerinde 11.325,00-TL maddi hasar meydana geldiği tespit edildiğini ve tespit edilen bu miktarın 03.04.2018 tarihinde davacı yana ödendiğini,

gerçek zararı ispat etmek zarara uğradığını iddia eden kişiye ait olduğunu beyanla; davanın reddine, aksi halde cevap dilekçesi dikkate alınarak karar verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazları olduğunu, dava konusu araçta meydana geldiği iddia edilen hasarın tespit edilirken araca ait tramer ve servis kayıtlarının dikkate alınması gerektiğini, araçta meydana gelen hasarı gidermekle yükümlü tarafınd ZMMS ile sorumlu olan... Sigorta A.Ş. Olduğunu beyanla; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk Son Tutanak örneği, kaza tespit tutanağı örneği, fatura örneği, ruhsat fotokopisinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin dosyaya eklendiği görülmüştür.

Mahkememizin 25/05/2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbirin reddine dair karar verildiği görülmüştür.

Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevap verildiği, poliçe ve hasar dosyasının bir örneğinin gönderilmiş olduğu görülmüştür.

... Noterler Birliğine yazılan müzekkereye cevap verildiği, ... ve ... plakalı aracın takyidat bilgilerinin gönderilmiş olduğu görülmüştür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi müzekkere cevabının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Davacı vekili 13/06/2023 tarihli dilekçesi ekinde tarafından içerisinde olay yeri fotoğraflarını içerdiğini beyan ettiği CD'nin bulunduğu görülmüştür.

Davanın ... A.Ş.'ne ihbar edildiği, ihbar olunan vekilinin cevap dilekçesinin dosyada olduğu görülmüştür.

Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde ekinde; Uzun dönem operasyonel araç kiralama sözleşmesi örneği, araç kira kontratı örneği, araç kira bedellerine ilişkin ihbar olunana gönderilen fatura örnekleri, Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ve Kasko Poliçesi örneği, dava konusu aracın kiralanmasına ilişkin ödenen damga vergisi kayıtları örneklerinin sunulmuş olduğu görülmüştür.

... Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 01/11/2023 tarihli celsesinin 7 nolu ara kararı gereğince; dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 01/12/2023 raporunda sonuç ve özet olarak;

"Trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın aracı ile ... Bulvarı üzerinden seyri ile, katılım yapmak istediği Anadolu Caddesi ile kesişim kavşağına geldiğinde, yolun icap ve şartları ile aracının teknik özelliklerine uygun süratle seyretmesi, kazanın meydana geldiği yolun taşıt trafiği özelliği dolayısıyla dikkatli ve özenli olması, aracının hızını yol ve hava şartlarına göre zamanında tedbir alabileceği düzeye göre ayarlaması, aracının önünde kendisi gibi ...

Bulvarından gelerek Anadolu Caddesine katılım yapmak için yolun müsaitlik durumuna göre beklemekte olan ... plakalı araçla arasında güvenli ve yeterli takip mesafesine uyması, çarpmayı önlemek için zamanında tedbir alması gerekirken kurallara uymayarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürerek maddi hasarlı trafik kazasına neden olduğu,

2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 52/b-c (hızlarını önlerindeki araçla arasındaki mesafeyi göz önünde bulundurarak güvenli seviyede tutmamak), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 56/C (takip mesafesi) maddelerini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84/d maddesinde (arkadan çarpma) tarif edildiği gibi ... plakalı araca arkadan çarparak kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında % 100 oranında kusurlu olduğu,

Olan Trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, kaza olayında herhangi bir kusurunun olmadığı,

Dava konusu ... plakalı aracın hasarları dikkate alınarak, yetkili servis standardında, orijinal parça kullanılarak yapılacak onarımın bedelinin 12.556,32 TL +KDV = 14.816,45 (KDV dahil) olacağı,

Tespit edilen gerçek hasar miktarı olan KDV dahil 14.816,45 TL'den, davalı sigorta firmasının ödemiş olduğu anlaşılan 11.325,00 TL düştükten sonra, davacının kalan hasar ödemesi bakiye alacağının 3.491,45 TL olduğu, 3.491,45 TL'nin poliçe limitleri içerisinde kaldığı" yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizin 27/12/2023 tarihli ara kararı ile davacı vekili ile davalı ...'ın bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda bilirkişiden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişinin 27/12/2023 tarihli ek raporunda kök rapordaki tespitlerinde bir değişiklik olmadığı yönünde ek rapor tanzim ettiği görülmüştür.

Mahkememizin 21/02/2024 tarihli ara kararı ile dosyanın bilirkişiye tevdi ile işlemiş faiz ve temerrüt tarihi yönünden 2. kez ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 23/02/2024 tarihli 2. Ek raporunda sonuç ve özet olarak; "Davacının kalan bakiye hasar ödemesinin 3.491,45 TL, icra takip tarihinde talep edebileceği miktarın 4.057,93 TL olduğu" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle hasar bedelinin davalılardan tahsili amacıyla başlatılan takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasının tetkikinden alacaklı ...ANONİM ŞİRKETİ tarafından borçlular ..., ...ANONİM ŞİRKETİ, ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ aleyhine 14.403,49-TL asıl alacak 4.825,56 TL İşlemiş faiz olmak üzere toplam 19.229,05 TL üzerinden takip başlatıldığı, borçlular; ... vekilinin 11/02/2020, ...ANONİM ŞİRKETİ vekilinin 13/02/2020, ...SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ vekilinin 14/02/2020 tarihli dilekçeleri ile borca itiraz ettikleri, itirazların süresinde olduğu ve takibin durdurulmuş olduğu görülmüştür.

2918 sayılı KTK'nun "işleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu" başlığını taşıyan 85. maddesi uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

Aynı Kanunun 3. maddesi gereğince işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.

Yapılan açıklamalar doğrultusunda, KTK'nun 3. maddesi gereği, uzun süreli kiralamanın bulunduğu durumlarda, aracı kiralayan işleten sıfatı kazanmakla birlikte; ...A.Ş. ile Neu Kimya .... LTD. ŞTİ. arasında akdedilen kira sözleşmesi, kiraya veren araç maliki tarafından düzenlenen faturalar, damga vergisi beyannameleri ile sunulan diğer delil ve belgeler doğrultusunda aracın sözleşme gereği fiilen ihbar olunan ...LTD. ŞTİ.'ye teslim edildiği, zilyetliğinin kiracıya geçtiği anlaşılmış olup bu haliyle, husumetin yöneltilemeyeceği anlaşılmakla davalı ...A.Ş. yönünden uzun süreli kiralama sebebiyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

Somut uyuşmazlıkta meydana gelen trafik kazasında, ...plakalı araç sürücüsü ...'ın aracı ile...

Bulvarı üzerinden seyri ile katılım yapmak istediği Anadolu Caddesi ile kesişim kavşağına geldiğinde, yolun icap ve şartları ile aracının teknik özelliklerine uygun süratle seyretmesi, kazanın meydana geldiği yolun taşıt trafiği özelliği dolayısıyla dikkatli ve özenli olması, aracının hızını yol ve hava şartlarına göre zamanında tedbir alabileceği düzeye göre ayarlaması, aracının önünde kendisi gibi Fenerbahçe Bulvarından gelerek Anadolu Caddesine katılım yapmak için yolun müsaitlik durumuna göre beklemekte olan ... plakalı araçla arasında güvenli ve yeterli takip mesafesine uyması,

çarpmayı önlemek için zamanında tedbir alması gerekirken kurallara uymayarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürerek maddi hasarlı trafik kazasına neden olduğu, 2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 52/b-c (hızlarını önlerindeki araçla arasındaki mesafeyi göz önünde bulundurarak güvenli seviyede tutmamak), 2918 Sayılı K.T.K.’nun 56/C (takip mesafesi) maddelerini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin asli kusurlu hallerinin belirtildiği 2918 Sayılı KTK’nun 84/d maddesinde (arkadan çarpma) tarif edildiği gibi ... plakalı araca arkadan çarparak kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından,

meydana gelen trafik kazasında % 100 oranında kusurlu olduğu; ... plakalı araç sürücüsü Jurgen Zagermann'ın ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, kaza olayında herhangi bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce alanında uzman bilirkişiden alınan raporda; dava konusu ... plakalı aracın hasarları dikkate alınarak, yetkili servis standardında, orijinal parça kullanılarak yapılacak onarımın bedelinin 12.556,32 TL +KDV = 14.816,45 (KDV dahil) olacağı, tespit edilen gerçek hasar miktarı olan KDV dahil 14.816,45 TL'den, davalı sigorta firmasının ödemiş olduğu anlaşılan 11.325,00 TL düşüldükten sonra, davacının kalan hasar ödemesi bakiye alacağının 3.491,45 TL olduğu, 3.491,45 TL'nin poliçe limitleri içerisinde kaldığı,

davacının kalan bakiye hasar ödemesinin 3.491,45 TL olup icra takip tarihinde talep edebileceği miktarın 4.057,93 TL olduğu tespit edilmiş olup; bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davalılar... Sigorta A.Ş. ve ... yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...

Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile 3.491,45-TL asıl alacak ve 566,48 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.057,93 TL üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit olmayıp alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden icra inkar tazminatı isteminin reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır.'' ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak sistem üzerinden yapılan inceleme neticesinde sarf kararı düzenlenmediğinden ödeme yapılmadığı, ...'a tebliğ yapılamadığından oturuma katılmadığı, diğer tarafların arabuluculuk oturumuna katıldıkları ve davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği gözetilerek,

ilerde sarf kararı düzenlenmesi halinde arabulucuya ödenecek olan bedelin ret ve kabul oranına göre taraflar aleyhine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

179,90 TL BAŞVURMA HARCI 232,24 TL PEŞİN HARÇ 232,24 TL PEŞİN HARÇ + 195,36 TL EKSİK HARÇ 25,60 TL VEKALET HARCI 427,60 TL KARAR VE İLAM HARCI 623,75 TL TEBLİGAT ÜCRETİ

+ 3.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

4.061,49 TL TOPLAM