İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/168 K.2025/167

DAVA İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:19/03/2024

KARAR TARİHİ:12/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın, davalıya satmış olduğu ürünler karşılığında 28.07.2022 tarihinde 230.785,00 TL tutarlı faturalar kestiğini, davalıya ürünlerin teslim edildiğini, fatura içeriğine davalı tarafından itiraz edilmediği ve ödeme işleminin de süresi içerisinde davalı tarafından yapılmadığını, davalı tarafın tüm ihtarlara rağmen borcunu ödememiş olduğundan dolayı kendisi hakkında .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası kapsamında takibe geçildiğini, davalı tarafından ödeme emrine haksız ve kötü niyetli olarak 29.02.2024 tarihinde itiraz edildiğini beyanla; öncelikle müvekkilinin alacağının temini bakımından davalının adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul mallar ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyati haczine karar verilmesini, davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili şirkete sattığı mallar karşılığında fatura düzenleyip fatura bedelinin ödenmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasında dava konusu faturaya dayalı herhangi bir mal alımı ve teslimi gerçekleşmediğini, davacının iddiasını yazılı delil ve belgelerle ispatlaması gerektiğini, davacının defterlerinde fatura kayıtlı olsa da bu durum alacağın varlığını kanıtlamadığını, Yargıtay kararlarına göre de fatura kaydının alacağın varlığına karine teşkil etmediğinin belirtildiğini, taraflar arasında dava konusu faturaya ilişkin bir ticari ilişki ve akit mevcut olmadığını,

fatura, Türk Borçlar Kanunu anlamında ancak icap niteliğinde kabul edilebilir olduğunu, ve davacı kanuni karineden faydalanamadığını, fatura içeriğinde yer alan ürünler müvekkilleri şirkete teslim edilmediğini, davacının aksini kanıtlayacak irsaliye veya yazılı delil sunmadığını, taraflar arasında dava konusu faturaya dayalı bir ticari ilişki bulunmadığını beyanla; davanın reddini, icra takibinin iptalini ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanak örneği, 28/07/2022 tarih ve 230.785,00 TL'lik fatura örneği, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin dosyaya eklendiği görüldü.

Mahkememizin 07/06/2024 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 01/08/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"Dava konusunun, taraflar arasındaki ticari ilişkiler çerçevesinde, davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş olan 28.07.2022 tarihli ... no.lu "Siyah Zeytin, Biber Salçası” açıklamalı faturadan kaynaklı 230.785,00 TL alacağının ödenmesi talebiyle yürütülen takibe karşı yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu,

Davacı taraf, 04.07.2024 tarihinde sunmuş olduğu dilekçe ekinde ticari defter dökümlerinin yer aldığını beyan ettiği USB bellek dosyaya ibraz edilmiş, USB bellek incelendiğinde içeriğinde. Davacı şirketin 2022 yılı kayıtları Excel formatında sunulmuş olduğu görülmekle, bellek içerisinde e-defter beratları ve onaylı suretleri sunulu olmadığının görüldüğü, USB bellek içerisinde yer alan Excel formatındaki defter kayıt dökümleri incelendiğinde.

Davacı tarafından davalı adına düzenlenen ve takibe konu edilen 28.07.2022 tarihli ... no.lu “Siyah Zeytin, Biber Salçası” açıklamalı 230.785,00 TL tutarlı faturanın davacının e-ticari defterlerinde 120.H001 hesap kodu altında kaydedildiği, bu faturalardan kaynaklanan alacaklar nedeniyle, davacının davalıdan takip tarihi (21.02.2024) itibarıyla toplam 230.785,00 TL alacaklı olduğu,

Davalı taraf 06.05.2024 tarihli dilekçesinde, davalı şirkete ait ticari defterlerin yerinde incelenmesini talep ettiği, ancak, söz konusu dilekçede defter incelemesi için kiminle iletişime geçileceği ve iletişim bilgileri belirtilmediği, İstanbul Barosu'nun resmi internet sitesi üzerinden yapılan araştırmalarda ise, davalı vekilinin iletişim bilgilerine ulaşılamadığı, bu nedenle davalı tarafın ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı,

Davacı tarafından davalı adına düzenlenen ve cari hesap alacağını oluşturan fatura üzerinde yapılan incelemelerde; Dosya içeriğindeki belgelerden faturaya konu malların davalıya ne şekilde teslim edildiği tarafımızdan belirlenmediği, yine davalı tarafından faturaya ilişkin 8 gün içinde herhangi bir itiraz yapılmadığı görülmüş olmakla, fatura konu malların teslimiyle ilgili son karar ve takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı,

Nihai netice olarak; Davacı tarafından davalı adına düzenlenen 28.07.2022 tarihli ... no.lu “Siyah Zeytin, Biber Salçası” açıklamalı 230.785,00 TL tutarlı faturanın davacının 2022 yılı e-ticari defter dökümlerinde kayıtlı olduğu, dosya içeriğindeki belgelerden faturaya konu malların davalıya ne şekilde teslim edildiği tarafımızdan belirlenmediğinden faturaya konu malların teslimiyle ilgili son karar ve takdir Mahkemeye ait olmakla, davacının incelenen e-ticari defter dökümlerine göre, davacının davalıdan, ilgili faturadan kaynaklı takip tarihi (21.02.2024) itibarıyla toplam 230.785,00 TL asıl, 30.899,90 TL İşlemiş faiz olmak üzere toplamda 261.684,90 TL alacaklı olduğu" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizin 20/11/2024 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince davacı vekiline e-defter beratlarının ve onaylı suretlerinin sunulması hakkında 2 haftalık kesin süre verildiği, 05/12/2024 tarihinde sunulmuş olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 20/11/2024 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı gereğince davalı şirketin ticari defterlerinin yerinde incelenerek ve rapora itirazlar değerlendirilerek ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 23/01/2025 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak;

"Davacının 2022 ve 2023 yıllarına ait Yevmiye, Defter-i Kebir ve Envanter defterlerinin açılış ve Yevmiye Defterinin kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yaptırıldığı, bu bab'da HMK. 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. gereğince ve mevcut haliyle davacının 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin suresinde tasdik ettirildiği ve usulüne uygun olduğu, davacının incelenen ticari defterlerinde; davacı şirketin, davalı ile olan TL cari münasebetini 120. Alıcılar alt hesabında takip ettiği, davacının incelenen kendi ticari defterlerinde davalıdan 230.785 TL alacaklı olduğu,

Davalının 2022 ve 2023 yıllarına ait Yevmiye, Defter-i Kebir ve Envanter defterlerinin açılış ve Yevmiye Defterinin kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yaptırıldığı, bu bab'da HMK. 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. gereğince ve mevcut haliyle davalının 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin suresinde tasdik ettirildiği ve usulüne uygun olduğu, davalının incelenen ticari defterlerinde; davalı şirketin, davacı ile olan TL cari münasebetini 320. Satıcılar alt hesabında takip ettiği, davalının incelenen kendi ticari defterlerinde davacı yana 230.785 TL borçlu olduğu,

Davacı tarafından davalı adına düzenlenen 28.07.2022 tarihli ... no.lu “Siyah Zeytin, Biber Salçası” açıklamalı 230.785,00 TL tutarlı faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, dosyadaki belgelerden faturaya konu malların davalıya ne şekilde teslim edildiği tarafımızdan belirlenmediği, yine davalı tarafından faturaya ilişkin 8 gün içinde herhangi bir itiraz yapılmadığı görülmüş, ancak ilgili faturanın davacı ve davalı defterlerinde kayıtlı olduğundan fatura konu malların davalıya teslim edildiği, tarafların incelenen ticari defterlerine göre davacının davalıdan ilgili faturadan kaynaklı takip tarihi 21.02.2024 tarihi itibarıyla 230.785,00 TL asıl, 30.899,90 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 261.684,90 TL alacaklı olduğu" yönünde ek rapor tanzim edildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya örneğinin tetkikinden; alacaklı ... tarafından borçlu ... ŞİRKETİ aleyhine 230.785,00 TL fatura alacağı, 32.607,08 TL faiz olmak üzere toplam 263.392,08 TL üzerinden takip başlatıldığı, borçlu vekilinin 28/02/2024 tarihli dilekçesi ile takibe itiraz ettiği, itirazın süresinde olduğu ve takibin durdurulduğu görülmüştür.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir. İşbu davaya konu alacak, taraflar arasındaki ticari ilişki sebebiyle düzenlenen fatura alacağından kaynaklanmakta olup, taraflar tacir olduğundan ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak rapor alınması cihetine gidilmiştir.

Somut olaya ilişkin bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, incelenen taraf şirketlere ait 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı, taraf şirketlerin 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,

davacı tarafından davalı adına düzenlenen 28.07.2022 tarihli ... no.lu “Siyah Zeytin, Biber Salçası” açıklamalı 230.785,00 TL tutarlı faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu bilirkişi raporu ile sabit olup, davalı şirket tarafından fatura içeriği ürünlerin teslim alınmadığınının iddia edildiği görülmüş ise de davalı tarafın icra dairesine itirazında teslim olgusuna ilişkin itiraz ve beyanda bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdi ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kaydedilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili HMK 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar.

Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir. (Yargıtay 15. HD 09.04.2018 tarih 2017/1445 Esas 2018/1438 Karar)

Mahkememizce yapılan yargılama, dosyada mevcut tüm deliller, bilirkişi raporu, ek raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından davalı adına düzenlenen 28.07.2022 tarihli ... no.lu “Siyah Zeytin, Biber Salçası” açıklamalı 230.785,00 TL tutarlı faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu,

taraf şirketlere ait 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı taraf şirketlerin 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacının davaya konu faturayı e-Arşiv sistemi üzerinden usulüne uygun düzenlediği, davalı şirketin faturaya 8 gün içinde itiraz ettiğine dair dosya kapsamında somut bir belge bulunmadığı anlaşılmakla;

bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi ek raporu doğrultusunda, davanın kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 230.785,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2024/4068 sayılı dosyasından arabulucuya 3.600,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen serbest meslek makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilmiş,

her iki tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları ve davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek davalı aleyhine arabuluculuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

427,60 TL BAŞVURMA HARCI 2.624,28 TL PEŞİN HARÇ 2.624,28 TL PEŞİN HARÇ +13.140,64 TL EKSİK HARÇ 60,80 TL VEKALET HARCI 15.764,92 TL KARAR VE İLAM HARCI 100,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ

+ 4.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

7.212,68 TL TOPLAM