İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/325 K.2025/400

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, distribütör ve davalı arasında 01.08.2014 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin ve bayi/distribütör tarafından sözleşme uyarınca yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin tamamı eksiksiz olarak yerine getirilmiş olmasına rağmen, karşı tarafın Sözleşmeye aykırı davrandığını, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde ürün alımı yapmadığını, ürün bulundurmadığını, sözleşmeye konu ürünlerin ticaretini bıraktığı ve ruhsatının süre uzatımı yapılmadığından T.C.

Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı tarafından geçersiz kılındığı tespit ediliğini, bunun akabinde davalıya .... Noterliği'nden 21.12.2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, bu sebeple ve yukarıda izah edildiği nedenlere dayalı olarak davalı aleyhine ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla katkı bedeli iadesi, cezai şart, ihtarname masraflarının ödenmesi talebiyle ikame ettiği icra takibine davalının itiraz etmiş olması nedeniyle, iş bu itirazın iptali davasını açma zorunluluğu doğduğunu, taraflar arasındaki sözleşme ilgili maddeleri uyarınca toplamda 50.000,00 TL nakit bazlı katkı bedeli davalıya ödendiğini, davalı tarafın sözleşme’ye aykırı olarak, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde ürün alımı yapmadığını, ürün bulundurmadığını, sözleşmeye konu ürünlerin ticaretini bıraktığı ve ruhsatının süre uzatımı yapılmadığından T.C.

Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı tarafından geçersiz kılındığı tespit edilmekle sözleşme’nin ihlalinden doğan ilgili maddeler uyarınca uyarınca katkı bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek T.C.

Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiz oranı ile birlikte iadesi, sözleşme’nin 21. Maddesi uyarınca kararlaştırılan cezai şartın tahsili ve ihtarname masraflarını da talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, davalı (borçlu) aleyhine başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz etmesi neticesinde icra takibi durduğunu bildirip, davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, ....

Noterliği'nin 21.12.2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname masrafının da yargılama gideri olarak kabulü ile tüm yargılama giderlerinin, harç ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine, tüm yargılama giderlerinin, harç ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, Davalı ... ... )'nın Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.

...Odaları Birliği Başkanlığı' na müzekkere yazılarak,Davalı ... ... )'nın Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.

...Vergi Dariresine müzekkere yazılarak, Davalı Davalı ... ... )'nın Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası na vaki itirazının iptali talebine ilişkindir.

Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır.

Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.

Somut olayda davalı hakkında tacir araştırılması yapılmış ve davalının esnaf olduğu, tacir olmadığı anlaşılmıştır. Dava konusunun mutlak ticari davalardan olmadığı kanaatine varılmıştır. Açıklanan sebeplerle dava, mutlak veya nispi ticari davalardan olmadığından mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmış ve asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...