İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/427 K.2026/72

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davaya konu icra takibinde diğer borçlu olan davalı ... arasında İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... üstü mevkiinde ve 801 ada, 2 sayılı parselde bulunan 10. Kattaki 102 numaralı, 10. Kattaki 107 numaralı, 10. Kattaki 110 numaralı, 10. Kattaki 111 numaralı ve 9 kattaki 98 numaralı bağımsız bölümlerin satışı hususunda İstanbul ....

Noterliği'nin 12.11.2014 Tarih ve ... yevmiye numaralı Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesinin düzenlendiğini, davacının ilgili taşınmazların bedelinin bir kısmına karşılık olarak ...'da bulunan bir arsayı davalı ...'ne devrettiğini, bakiye 38.000,00-TL için de davaya konu 12.12.2014 düzenleme 15.01.2015 vade tarihli 38.000,00-TL bedelli senet verildiğini, ...'nin taşınmazların satışına ilişkin 12/11/2014 tarih ... seri numaralı seri numaralı 360.000,00-TL bedelli faturayı davacının adresine gönderdiğini, Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi'nde belirtilen devir tarihinin geçmesine ve....

Noterliği'nin 21.04.2015 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnameye rağmen ...'nin söz konusu taşınmazların devrini yapmadığını ve aldığı arsayı iade etmediğini, dava konusu taşınmazların üçüncü kişilere satışının yapıldığını, bu satışlarla ilgili iş bu dosya davacısının gene davacı olduğu .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından tapu iptali ve tescil davasının mevcut olduğunu, bahse konu senedin davacının haklarının kullanmasını engellemek adına davalı ...

GIDA VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne kötüniyetle cirolandığını, davalı ... GIDA VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini iddia edildiğini beyanla dava sonuçlanıncaya kadar .... İcra Müdürlüğü'nün 2015/...

Esas sayılı dosyasıyla yapılan takibin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, davaya konu senet dolayısıyla açılan icra takibinde davacının borçlu bulunmadığının tespitine, takibin iptaline ve %20'den aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılara usulüne uygun tebligat çıkartılmış olmasına rağmen süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamış olduğu görüldü.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... Esas sayılı dosya aslının, 15/01/2015 ödeme tarihli, 38.000,00-TL bedelli borçlusu ..., alacaklısı ... ...A.Ş. Olduğu, sonrasında ... ...İnş. Yatırım İç Ve Dış Tic. A.Ş.'nin ... İnş. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye cirolanan senet fotokopisinin, .... Noterliği'nin 12/11/2014 tarih ... yevmiye numaralı ... ...İnş. Yatırım İç Ve Dış Tic. A.Ş.'nin İstanbul İli, ... İlçesi, ...

Köyü, ... üstü mevkiinde ve 801 ada, 2 sayılı parselde bulunan 10. Kattaki 102 numaralı, 10. Kattaki 107 numaralı, 10. Kattaki 110 numaralı, 10. Kattaki 111 numaralı ve 9 kattaki 98 numaralı bağımsız bölümlerin tamamının 80.000,00-TL bedel ile ...'e satmayı vaad ettiği Satış Vaadi Sözleşmesi fotokopisi, ... ... Hizmetleri tarafından ...'e düzenlenmiş 12/11/2014 tarih 360.000,00-TL bedelli fatura fotokopisi, ....

Noterliği'nin 21/04/2015 tarih ... yevmiye sayılı ihtarname fotokopisi, .... Noterliği'nin 01/04/2015 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname fotokopisi, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderilmiş bir suretinin dosya içerisinde olduğu görüldü.

.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının tetkikinden davacının ..., davalının ... ... Medikal İnş. Yatırım İç ve Dış Tic. A.Ş. olduğu, dava konusunun İstanbul ili ... ilçesi ... Köyü 801 ada 2 parselde 98, 102, 107, 110 ve 111 numaralı bağımsız bölümlerin satımı konusunda yapılan .... Noterliği'nin 12/11/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi'ne istinaden davalının taşınmazların devri konusunda sözleşme gereğini yerine getirmemesi sebebiyle taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacı adına kayıt ve tescili talebine dayalı olduğu, yapılan yargılama sonucunda davanın kesin yetki nedeniyle usulden reddine, kararın kesinleşmesi ve yasal sürede talep edilmesi halinde dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği görüldü.

... Tapu Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevaptaki tapu kayıtlarında İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... Üstü ... mevki 801 ada, 2 sayılı parsel sayılı taşınmazın ... İnş. Malz. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Adına kayıtlı olduğu görüldü.

... Belediye Başkanlığı'na yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta ... ... Ölçekli Uygulama İmar Planında Taks:0.30 Kaks:1.50 ...:30.50 Ticaret+Konut Alanında kaldığının bildirildiği görüldü.

20/03/2017 tarihli ara karar ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddedildiği görüldü.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevapta davalı ...'nin adresinin ... İstanbul olduğu, eski unvanının ... ve Gıda Ticaret Limited Şirketi olduğu, şirketin tasfiyesinin sona erdiği, 21/09/2011 tarihinde sicil kaydının terkin edildiğinin bildirildiği görüldü.

Davacı vekilinin 26/11/2018 tarihli dilekçesi ile yargılama devam ederken davacının menkul ve gayrimenkul malları ile banka hesaplarına haciz konulduğundan borcu ödemek zorunda kaldığını, bu nedenle davanın istirdat davasına dönüştüğünü beyan ederek fazladan ödedikleri 40.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

.... İcra Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevapta reddiyat makbuzlarının gönderildiği görüldü.

Mahkememizin 02/06/2021 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı ile .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasının karara çıktığı ve yetkisizlik kararı verilerek dosyanın ...'ye gönderildiği anlaşılmakla davacı vekiline işbu tapu tescil ve iptal davasının dosya numarasını bildirmek üzere 2 haftalık süre verildiği, davacı vekilinin 16/06/2021 tarihli beyan dilekçesi ile tapu iptali ve tescil davasında hem taşınmazlar üzerinde çok sayıda haciz olması ve taşınmazların kötü niyetli olarak üçüncü kişilere devredilmesi nedeniyle tapu kaydının davalı ... adına olmadığından dava sonucunda davacının hakkını alma ihtimali az olduğundan dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediklerini,

sözleşme bedeli olarak devri gerçekleştirilen ...'da bulunan arsanın tapusunun iptali ile davacı adına tescili amacıyla ayrıca dava açılacağının bildirildiği görüldü.

Dava dosyasının 11/08/2016 tarihinde davacı ... tarafından davalılar ... ve ... İNŞAAT TAAH. VE TİC. LTD. ŞTİ. Aleyhine 38.000,00 TL üzerinden dava açıldığı, davalı ... İNŞAAT TAAH. VE TİC. LTD. ŞTİ. Vekili olarak AV. ...'in 01/04/2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı vekaletname örneğinin sunulduğu, davalı ... İNŞAAT TAAH. VE TİC. LTD. ŞTİ.'nin tasfiye halinde olduğu, davalı vekilinin sunulan vekaletinin davalı ... İNŞAAT TAAH. VE TİC. LTD. ŞTİ. Tasfiye edilmeden önce düzenlenen vekaletname olduğu, davanın 11/08/2016 tarihinde açıldığı, şirketin de dava açılmadan önce tasfiye halinde olduğu anlaşılmakla; karar başlığına vekil kaydı eklenmemiştir.

GEREKÇE

Dava; .... İcra Müdürlüğünün 2015/... Esas sayılı dosyasında takibe konu 15/01/2015 vadeli 38.000,00 TL bedelli bono yönünden ... ... A.Ş. Aleyhine açılan menfi tespit davası ile davalı ... İNŞAAT TAAH. VE TİC. LTD. ŞTİ. Aleyhine açılan istirdat talebine ilişkindir.

Celp edilen .... İcra Müdürlüğünün 2015/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; alacaklı ... İNŞ. TAAH. VE TİC. LTD. ŞTİ. tarafından borçlular ... ... MED. İNŞ. YATIRIM İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş. Ve ... aleyhine 12/12/2014 düzenlenme tarihli 15/01/2015 vade tarihli 38.000,00-TL bedelli bono üzerinden 38.000,00-TL asıl alacak, 1.147,81-TL işlemiş faiz, 114,00-TL %0,30 komisyon olmak üzere toplam 39.261,81-TL üzerinden kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

Dosyanın .... Tüketici Mahkemesinin ... Karar 17/12/2018 tarihli görevsizlik kararı ile .... Asliye Hukuk Mahkemesine tevzi edildiği, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... 13/03/2020 tarihli görevsizlik kararı verildiği, davacı vekilinin istinaf talebi üzerine görevli mahkemenin belilenmesi için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesinin 2020/2078 Esas 2020/1521 Karar 23/10/2020 tarihli İstinaf kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğu ve dosyanın mahkememizin ... Esas sırasına kaydı yapıldığı görülmüştür.

Somut olayda dosya arasında yer alan senet fotokopisinden; davaya konu 15.01.2015 vade tarihli 38.000.00 TL bedelli senette davacı ...'in keşideci olduğu davalılardan ...'nin lehdar olduğu, ve bu davalı tarafından davaya konu senedin diğer davalı ...'ne ciro edildiği anlaşılmıştır.

Davacı ile davalı ... ... A.Ş arasında .... Noterliği'nin 12/11/2014 tarih ... yevmiye numaralı İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... üstü mevkiinde ve 801 ada, 2 sayılı parselde bulunan 10. Kattaki 102 numaralı, 10. Kattaki 107 numaralı, 10. Kattaki 110 numaralı, 10. Kattaki 111 numaralı ve 9 kattaki 98 numaralı bağımsız bölümlerin tamamının 80.000,00-TL bedel ile ...'e satmayı vaad ettiği Satış Vaadi Sözleşmesi imzalandığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki iş bu uyuşmazlığın davacı tarafından davalı ... ... A.Ş ile yapılmış olan satış vaadi sözleşmesine istinaden davaya konu senedin davacı tarafından düzenlenerek iş bu davalıya bakiye satış bedeli olarak verildiğinin iddia edildiği ancak satış vaadi sözleşmesine istinaden iş bu davalının edimini yerine getirmeyerek satış vaadi sözleşmesine konu taşınmazı davacıya devretmemesinden ötürü davaya konu senedin davalılara karşı borç doğurmayacağı iddiasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Satış vaadine konu taşınmazın aktif ve pasif tapu kayıtları incelendiğinde, davacı ile davalı ... ... A.Ş adına kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır. Davaya konu satış vaadi sözleşmesi incelendiğinde ise; satış vaadine konu taşınmazın bedelinin peşinen ve nakden alındığının beyan edildiği görülmüştür.

Mahkememizin ... sayılı 10/11/2021 tarihli gerekçeli kararı ile;

"Kambiyo senedi niteliğinde olan bono, düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız, karşı edimin ödenmesi şartına bağlanamayan, kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkisini ifade etmektedir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür.

Bu bakımdan kambiyo senedinin bedelsizlik iddiasıyla açılan menfi tespit davasında, ispat külfeti davacı borçluya düşer. Bu kapsamda bononun bedelsiz kaldığını iddia eden davacının, öncelikle bu iddiasını yazılı delille ispatlaması ve bundan sonra da senedi elinde bulunduran hamilin iyiniyetli hamil olmayıp, bonoyu iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini kanıtlaması gerekmektedir.

Eldeki menfi tespit davası kambiyo senedine dayalı olup, genel kuralın aksine senede dayalı borç ilişkilerinde ispat yükü senet borçlusundadır. 6100 sayılı HMK'nın 201. Maddesi uyarınca da senede karşı senetle ispat kuralı geçerlidir.Bono bir kıymetli evraktır ve kıymetli evrakın temel niteliği illetten mücerret olmasıdır. Yine bono bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olup, senette bedel kaydının mevcut olması hâlinde ispat yükü kaydın aksini savunan tarafa aittir.

Somut olayda ise; davaya konu senedin nakden düzenlenmiş olması ve düzenlenme sebebinin tahlil edilmemiş olması nedeniyle ispat yükünün senet borçlusu davacıda olduğu yolundaki genel kuralın yer değiştirmeyeceği ve davacının senedin bedelsiz olduğunu ispatlaması gerektiği kabul edilmelidir.

Somut olayda davacı iddialarının dosya kapsamındaki satış vaadi sözleşmesi ve dosyaya sunulan sair belgeler uyarınca davacının davaya konu bu senetten dolayı sorumluluğunu tek başına kaldırmayacağı, ayrıca dava konusu senedin taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesine istinaden ödeme aracı olarak verildiğini ifade eden bir kaydın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İspat külfeti altında bulunan davacının dava konusu senedin satış vaadi sözleşmesine istinaden verildiğini ispatlayamadığı, bu sebeple senedin kambiyo senedi olma vasfını taşıdığı ve menfi tespit ve istirdat talep eden davacının davalılara karşı borçtan sorumlu olduğu kanaatine varılmakla;-Davacı tarafından davalı ... ... A.Ş. Aleyhine açılan menfi tespit davası ile davalı ... İNŞAAT TAAH. VE TİC. LTD. ŞTİ.

Aleyhine açılan istirdat davalarının reddine" dair karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizin ... sayılı 10/11/2021 tarihli kararının davacı vekili tarafından istinaf edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi 2022/757 Esas 2025/1032 Karar sayılı 29/05/2025 tarihli ilamı ile "... A.Ş. ye satış bedeline mahsuben verildiği iddia olunan davaya konu 15.01.2015 vadeli 38.000 TL'lik senedin davalı ... İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti.'ne cirolandığı, davalı tarafından da .... İcra Müdürlüğü'nün 2015/...

E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiği, bunun üzerine davacı tarafından iş bu dava açıldığı, davacının istinaf dilekçesinde, ... ... A.Ş tarafından gönderilen .... Noterliğinin 01.04.2015 Tarih VE ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ekindeki .... Noterliğinin 26.02.2015 Tarih Ve 06802 Yevmiye Nolu İmza Sirkülerindeki imza ile senet arkasındaki cirolardaki imzalar incelendiğinde aynı olduğu ... ... A.Ş Yönetim Kurulu Başkanı Olan... isimli kişi senedi hem ... ...

A.Ş adına hem de ... İnşaaat Taah. Ve Tic. Ltd.

Şti. adına cirolamış olup huzurdaki dava dosyasına ekli olan ticaret sicili kayıtlarından da anlaşıldığı üzere her iki şirket de... isimli kişinin kendisi ve kardeşi adına olduğu, her iki şirketin ticaret merkezleri dahi aynı olup her iki şirket arasında organik bağ olduğu iddiasının ilk derece mahkemesince araştırılması sonucuna göre senedi elinde bulunduran hamilin iyiniyetli hamil olup olmadığı bonoyu iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediğinin değerlendirilerek sonuca göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle istinaf talebinin kısmen kabulü ile Mahkememizin ... sayılı 10/11/2021 tarihli kararının kaldırılmasına

karar verilmiş olup, dosya mahkememizin 2025/427 Esas sırasına kaydedilmiştir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, tüm dosya kapsamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi 2022/757 Esas 2025/1032 Karar sayılı 29/05/2025 tarihli ilamı birlikte değerlendirildiğinde; işbu menfi tespit davası kambiyo senedine dayalı olup, genel kuralın aksine senede dayalı borç ilişkilerinde ispat yükü senet borçlusundadır. 6100 sayılı HMK'nın 201.

Maddesi uyarınca da senede karşı senetle ispat kuralı geçerlidir.Bono bir kıymetli evraktır ve kıymetli evrakın temel niteliği illetten mücerret olmasıdır. Yine bono bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olup, senette bedel kaydının mevcut olması hâlinde ispat yükü kaydın aksini savunan tarafa aittir.

Somut olayda ise; davaya konu senedin nakden düzenlenmiş olması ve düzenlenme sebebinin tahlil edilmemiş olması nedeniyle ispat yükünün senet borçlusu davacıda olduğu yolundaki genel kuralın yer değiştirmeyeceği ve davacının senedin bedelsiz olduğunu ispatlaması gerektiği kabul edilmelidir. Davacının ilgili taşınmazların bedelinin bir kısmına karşılık olarak ...’da bulunan bir arsayı ... ...

A.Ş’ye devrettiği, bakiye miktar için de davaya konu 12.12.2014 düzenleme 15.01.2015 vade tarihli 38.000 TL bedelli senet verdiği, ... ... A.Ş de söz konusu taşınmazların satışına ilişkin olarak 12.11.2014 tarih ve ... seri numaralı 360.000TL bedelli faturayı düzenlediği, ancak devir yapılmadığı için.... Noterliğinin 21.04.2015 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile taşınmazların kat'i satışı istendiği, davalı ... ... A.Ş tarafından gönderilen ....

Noterliğinin 01.04.2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarında "Bilindiği üzere ...'da bulunan arsayı şirketi ile birlikte tamamını daire karşılığı tarafınızdan satın almış idim.

Buna istinaden ... adlı kişinin muvakati ile tarafınıza ... adresinde bulunan ... binasından 10. Katta bulunan 102,107,110,111 / 9. Katta bulunan 98 numaralı dairelerin satışını noter huzurunda yapmış ve bundan kalan 38.000 TL borcunuza karşılık olarak 1 adet senet alınmış ve bu senedin de 31 Aralık 2014 tarihine kadar ödenmesi kararlaştırılmıştır." denildiği görülmüştür.

... A.Ş.'ye satış bedeline mahsuben verildiği iddia olunan, davaya konu 15.01.2015 vadeli, 38.000 TL'lik senedin davalı ... İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti.'ne cirolandığı, davalı tarafından da .... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiği, bunun üzerine davacı tarafından iş bu davanın açıldığı, ... ... A.Ş tarafından gönderilen .... Noterliğinin 01.04.2015 Tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ekindeki ....

Noterliğinin 26.02.2015 Tarih ve 06802 Yevmiye Nolu İmza Sirkülerindeki imza ile senet arkasındaki cirolardaki imzalar incelendiğinde aynı olduğu, ... ... A.Ş Yönetim Kurulu Başkanı olan... isimli kişi senedi hem ... ... A.Ş. adına hem de ... İnşaaat Taah. ve Tic. Ltd.

Şti. adına cirolamış olup huzurdaki dava dosyasına ekli olan ticaret sicili kayıtlarından da anlaşıldığı üzere her iki şirket de... isimli kişinin kendisi ve kardeşi adına olduğu, her iki şirketin ticaret merkezleri dahi aynı olup her iki şirket arasında organik bağ olduğu değerlendirilmiş; senedi elinde bulunduran hamilin iyiniyetli hamil olmadığı, bonoyu iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket ettiği kanaatine varılarak; davanın kabulü ile Davacının ....

İcra Müdürlüğünün 2015/... Esas sayılı takip dosyasına konu 15/01/2015 vade tarihli, 38.000 TL bedelli bono sebebiyle davalı ...'ne ve ... GIDA VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne borçlu olmadığının tespiti ile davacı tarafından takip dosyasına haricen ödeme yapılmış olması sebebiyle 40.000,00 TL'nin 06/06/2017 olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ...

GIDA VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nden alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

44,40 TL BAŞVURMA HARCI 683,10 TL PEŞİN HARÇ 683,10 TL PEŞİN HARÇ + 2.049,30TL EKSİK HARÇ 4,30 TL VEKALET HARCI 2.732,40 TL KARAR VE İLAM HARCI

+ 724,50 TL TEBLİGAT ÜCRETİ

1.456,30 TL TOPLAM