İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/371 K.2024/161

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 6.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile davacı müvekkiline gönderilen ödeme emrinde yazılı alacağın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dosya ile talep edilen alacak ile ilgili müvekkilinin böyle bir borcunun bulunmadığını, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında yetkili mahkemenin icra takibinin açıldığı yer mahkemesi olduğunu, ...

Adliyesinin Ticaret Mahkemesi olarak bağlı bulunduğu yerin ise İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacı ve davalının her ikisinin de tacir olduğunu, davaya konu uyuşmazlığın ticari bir uyuşmazlık olduğunu, davaya konu icra dosyası ile talep edilen alacağın dayanağı olarak cari hesap ekstresi, gönderilmeyen malların bedelinden kaynaklanan fazla ödemenin iadesi olarak gösterildiğini, davacı müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunu, icra takibi ilamsız takip yolu ile takip yapıldığını, alacaklı gibi gösterildiğini, takibin durdurulmasını,

icra dosyasına yatırılan paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava şartı bulunmadığını, davacı ile davalı şirket arasında hırdavat ürünleri alım satımına ilişki mevcut olduğunu, cari hesap ekstresi incelendiğinde müvekkili şirket tarafından davalı tarafa toplam 26.000,00 TL senet çıkış türüyle ödeme yapıldığını, davacı tarafa yapılmış olan ödemenin karşılığı olan malları göndermediğini, malların bedelini müvekkiline ödemediğini, cari hesap ekstresi ve ticari defterler incelendiğinde müvekkilinin davacıya karşı yapmış olduğu ödemelerin karşılığında davacıdan 8.688,39 TL alacağının bulunduğunu, ihtiyati tedbir talep eden tarafın teminat göstermek zorunda olduğunu,

tedbir kararının kaldırılmasını, davanın esastan ve usulden reddine, davacı tarafından icra dosyasına yatırılan tutarın ve icraya konu borç tutarının kalan kısmının müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Toplanan Deliller:

... 6. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyasının UYAP kayıtları,

... tarafından 29/03/2022 tarihinde hazırlanan bilirkişi raporu,

... 29. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının UYAP kayıtları,

... tarafından 20/09/2022 tarihinde hazırlanan bilirkişi ek raporu, celp edilerek ayrı ayrı dosya arasına alınmıştır.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, cari hesap alacağı nedeniyle yürütülen ... 6.İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasına ilişkin borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır.

Menfi tespit davası 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nın 72.maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitidir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır.

Davalı tarafından, davacı aleyhine ... 6.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile 8.688,39-TL asıl alacak, 3,75-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.692,14-TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının cari hesap ekstresi ve gönderilmeyen malların bedelinden kaynaklanan bedelin iadesi olarak gösterildiği ve davacı tarafından icra dosyası sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti istemiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hu- kuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer.

Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) md. 190. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) md. 6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer.

Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiası ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru-El Kitabı, s.370 ilâ 372).

Dosya kapsamında tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle tanzim edilen bilirkişi raporları ile, tarafların ticari defterlerinin lehine delil niteliğini haiz olduğu, davacı yasal defter kayıtlarına göre davalı takip alacaklısının takip tarihi olan 20/04/2022 itibari ile 17.311,61-TL borçlu olduğu, davacı tarafça davalı adına tanzim edilen faturalar ve davalı ödemelerinin davacı tarafın sahibi lehine delil niteliği bulunan yasal defterlerinde aynen kayıtlı bulunduğu,

süregelen ticari ilişki kapsamında davalının davacıdan olan alacağının 188,39-TL'si olduğu nazara alındığında davacının iş bu davada ki 8.503,75-TL'lik kısmı ile ilgili menfi tespit talebinin kabulü gerekebileceği hususlarının tespit edildiği ve fakat ...

Bankası A.Ş.'nin cevabi yazısı ile tespit edildiği üzere 28/02/2021 vade tarihli 8.500,00-TL bedelli ... numaralı senet bedelinin senet alacaklısı olarak davacıya ödendiğinin anlaşılması sebebiyle açılan iş bu davanın reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.

İspat yükü üzerinde olan davacı borçlu tarafından sunulan ticari defter kayıtları ile, icra takibine konu olan cari hesap alacağının bulunmadığı iddiasının ispat edilemediği ve tanzim edilen kök ve ek bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla; menfi tespit istemli açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...