İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/213 K.2025/170

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ve İstirdat (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın, müvekkili aleyhine ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlattığı takip ile aslen hakkı olmadığı bir alacağı kötü niyetle ve müvekkilini zarara uğratmak kastıyla tahsil ettiğini, davalının kötü niyetli olarak başlattığı ve haksız biçimde tahsil etmeye çalıştığı borcun bulunmadığının tespit edilmesi ve devamında tahsil edilen miktarın istirdadı için işbu davayı açmak gerektiğini, ...

28. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyasıyla 2.05.2023 tarihinde imzaya itiraz edildiğini, ...

28. İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde açılan davada bilirkişi incelemesi amacıyla mahkeme ara kararı ile delil avansının iki haftalık kesin sürede yatırması için davalıya iki haftalık süre verildiğini, davalı ...'ın belirtilen kesin süre içerisinde delil avansını yatırmadığı dolayısıyla ispat yükü üzerine düşen alacaklı tarafından davaya konu senette yer alan imzanın davacıya ait olduğu ispatlanamadığından ... 5.İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında başlatılan takibin 09/11/2023 tarihinde davacı yönünden durdurulmasına karar verildiğini, ancak müvekkilinin haciz tehdidi altında en son 25/07/2023 tarihinde 126.917,72 TL'nin tamamını ödediğini, icra dosyasında davalı ...'ın alacağını tahsil ettiğini, müvekkilinin ev hanımı olup davalılar ile arasında hiçbir hukuki ve ticari ilişki bulunmadığını, davalı ...'a borcu olmayan parayı ödediğini, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün...

Esas sayılı dosyasındaki takibe konu bonodaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, senet üzerinde bulunan yazıların ve rakamların müvekkiline ait olmadığını, bu senedin hiçbir noktasının müvekkilinin eli mahsulü olmadığını, takibe konu bono üzerinde bulunan imza ve yazıların incelenmesi halinde bu durumun tespit edileceğini, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'na ..soruşturma numaralı dosyası ile şikayette bulunulduğunu, müvekkilinin icra tehdidi altında dosya borcunu ödediğini, bu paranın davalıdan faiziyle tahsili gerektiğini, davanın senedin hem lehtarı olan ...'ye hemde icra takibi alacaklısı olan ...'a karşı açıldığını, zorunlu dava şartı olarak ...

Arabuluculuk Bürosuna ... arabuluculuk numarasıyla başvurulduğunu ve tarafların anlaşmamasıyla sonuçlandığını, müvekkilinin bahsi geçen şekilde bir borcu bulunmadığı halde ödemiş olduğu miktar ile davalıların haksız kazanç elde ettiğinden bu durumun tespit edilerek müvekkilinin haksız yere ödemiş olduğu bedelin geri alınmasını, izah edilen nedenlerle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 126.917,12 TL'nin ödenme tarihinden itibaren avans faizi ile istirdatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen

tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin 08/05/2024 tarihli talep açıklama dilekçesinde özetle; Taleplerinin müvekkili davacının borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 126.917,72 TL’nin ödenme tarihinden itibaren avans faizi ile senedin lehdarı (ilk hâmili) olan ...'den ve (sona eren icra takibinin alacaklısı) olan ...'dan istirdatına; yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Cevap: Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

Davalılar süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Ancak 20/11/2024 tarihli duruşmaya katılarak

Davalı asil ...'ın; '' Ben daha önceki beyanlarımı tekrar ediyorum, bu olayla ilgili olarak geçen yıl ... ili, ... ilçesinde Jandarma da ifade vermiştim, bu ifadelerim doğrudur, ayrıca imza örneği de vermiştim ''

Davalı asil ...'nin ; '' Bende yaklaşık 3-4 ay önce burada savcılıkta ifade vermiştim bu ifadelerimi tekrar ederim, ben davacı ...'i tanımıyorum, eşi ... 'i tanırım, kendisine borç para vermiştim, karşılığında da dava konusu senet ve çekleri verdi, imzaları da senetlerde ... imzalayıp verdi, hatta ben bu senetleri ve çeki ...'in Beylikdüzünde ki evine giderek ve onun imzalaması sonucunda teslim almıştım '' demiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

... 5.İcra Müdürküğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası, ... 28.İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dava dosyası, bono sureti, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...sayılı soruşturma dosyası, karşılaştırmaya elverişli ıslak imzalı belge asılları, huzurda alınan bol sayıda imza örnekleri, imza incelemesi, grafolog bilirkişi raporu celp edilmiş incelenmiştir

Dosya, imza incelemesi için Grafoloji ve Sahtecilik Konularında uzman Kriminalistik ve Adli Bilimler Uzmanı Grafolog ...'ya edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 16/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Borçlusu "...", alacaklısı "..." isimli şahıs olan, 15.02.2023 düzenleme ve 26.04.2023 ödeme tarihli, "100.000" Tiirk Lirası / "YÜZ BİN" Türk Lirası mebtağlı senet aslı, ... isimli şahsın dosya içerisinde mevcut samimi belge asıllarındaki mukayeseye esas

imzalarına kıyasla aralarında farklılıkların bulunduğunun tespit edilmiş olması sebebiyle - ... isimli şahsın eIi mahsulü olmayıp, adı gecen sahsın hakiki imzaları model alınmak suretiyle adına takliden (sahte) olarak atılmıs imzalar

oldukları yönünde, kanaat ve sonuca varılmıştır ..." şeklinde tespit edilmiştir.

Dava, icra takibinden sonra açılan kambiyo evrakı olan takibe konu bonodaki imza inkarı vakıası uyarınca sahtelik hukuksal sebebine dayalı menfi tespit ile cebri icra baskısı altında ödenen paranın istirdadı istemlerine ilişkindir.

... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; takip alacaklısının davalı ..., takip borçlusunun ise davacı ... olduğu, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan icra takibinde adı geçen davalı tarafından toplam 103.260,80 TL alacak üzerinden icra takibine girişildiği görülmüştür.

İcra takibe dayanak kambiyo evrakının, 15/02/2023 tanzim tarihli, 26/04/2023 vade tarihli ve 100.000,00 TL bedelli bono olduğu anlaşılmıştır.

İcra takibine dayanak bonoda, düzenleyenin davacı ..., lehtar ve ilk cirantanın davalı ..., ikinci cirantanın dava dışı ..., davalı ...'ın ise hamil olduğu tespit edilmiştir.

... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında davacı ... tarafından cebri icra baskısı altında 07/06/2023 tarihinde 95.207,72 TL, 24/07/2023 tarihinde 27.500,00 TL ve 25/07/2023 tarihinde 4.210,00 TL olmak üzere toplam 126.917,72 TL ödeme yapıldığı, bu tutarının tamamının takip alacaklısı davalı ... (adına vekili ...)' ın tarafından icra dosyasından çekilerek tahsil edildiği belirlenmiştir.

Davacı, dava konusu bonodaki düzenleyen adına atfen atılan imzanın kendisine ait olmadığını iddia ederek menfi tespit ve istirdat isteminde bulunmuştur.

Davalılar, süresi içinde cevap dilekçesi sunmadığından yasal olarak inkar eden konumundadır.

Ancak, hemen belirtmek gerekir ki, davalı ... Mahkememizin 20/11/2024 tarihli celsesine katılmış, duruşma tutanaklarına yansıyan ifadelerinde senette lehtar olmasına rağmen davacıyı tanımadığını, davacı eşi ...'i tanıdığını, dava konusu senedi ...'in imzalayarak verdiğini, senedi ...'in imzaladığını beyan etmiştir.

Uyuşmazlığın temeli, dava konusu bonoda inkar edilen düzenleyen imzasının davacıya ait olup olmadığı, imzanın davacıya ait olmaması halinde sahteliğe dayalı bu definin davalılara karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği ve varsa istirdadı gereken paranın tutarı noktasında toplanmaktadır.

İhtilafın çözümlenmesi amacıyla gerekli tüm araştırmalar yapılmış, bu kapsamda Mahkememizce bono aslı getirtilmiş, davacının karşılaştırmaya elverişli tüm ıslak imzalı belge asılları toplanmış, ayrıca davacının bol sayıda ve mahkeme huzurunda imza örnekleri alınmış, akabinde bono üzerinde adli tıp belge inceleme uzmanı grafolog bilirkişi vasıtasıyla imza incelemesi yapılmıştır.

Yapılan incelemede Grafoloji ve Sahtecilik Konularında uzman Kriminalistik ve Adli Bilimler Uzmanı Grafolog ... 16/12/2024 tarihli bilirkişi raporu ile bonodaki düzenleyen imzasının davacı ...'in eli ürünü olmadığı / imzanın davacıya ait olmadığı belirlenmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki,mahkememizce alınan 16/12/2024 tarihli raporda yapılan incelemenin ayrıntılı olduğu, imzaların tablolar halinde ve gramalarla karşılaştırılarak kapsamlı şekilde gösterildiği, tersim ve biçim tarzında detaylı kaligrafik inceleme yapıldığı, hülasa uzman bilirkişinin 16/12/2024 raporunun gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.

Esasen, rapora karşı taraflarca zaten herhangi bir itirazda da bulunulmamıştır.

Öte yandan; davalı ... duruşmadaki beyanlarında, senette lehtar olmasına rağmen davacı ...'i tanımadığını, davacı eşi ...'i tanıdığını, dava konusu senedi Sedat Beller'in imzalayarak verdiğini ve senedi ...'in imzaladığını ifade etmiştir.

İmza incelemesine yönelik grafoloji bilirkişi raporunun yanı sıra, mahkeme içi ikrar niteliğindeki bu beyan uyarınca, dava konusu bononun davacı tarafından düzenlenmediği, düzenleyen imzasının davacıya ait olmadığı sübuta ermiştir.

Bu suretle, dava konusu bonoyu düzenlemediği sabit olan davacının, senet nedeniyle davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığı ve icra dosyasına ödemek zorunda kaldığı tutarı takip alacaklısı davalı ...'dan istirdadını talep edebileceği sonucuna varılmıştır

Davaya konu bononun davacı tarafından düzenlenmemesi sebebiyle yani imza davacıya ait olmadığından, davacının dava konusu bonodan ve icra takibine konu borçtan davalılara karşı herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Davaya konu bonodaki sahte imzanın hukuksal nitelendirmesine gelince; bilindiği üzere sahtelik def'i, senet metninden anlaşılan mutlak def'ilerden olduğundan iyiniyetli olsa dahi herkese / ciranta, hamile karşı ileri sürülebilir. (YARGITAY 19. HD. ... E.. ... K.; YARGITAY 19. HD. ... E. ... K.).

Davacı hem dava dilekçesinde hem de 08/05/2024 tarihli talep somutlaştırma dilekçesinde hem menfi tespit hem de istirdat talebini her iki davalıdan birlikte talep ettiğini beyan etmiş, talep sonucunu bu şekilde somutlaştırmıştır.

Objektif dava yığılmasına esas talepler hakkında ayrı ayrı değerlendirme yapılması zorunludur.

A-MENFİ TESPİT

İcra takibine ve eldeki davaya konu bonodaki düzenleyen imzasının davacı ...'e ait olmaması sebebiyle davacının menfi tespit davasının kabulüne karar verilmiştir. Davalı ... yönünden; ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyası ile işbu icra takibine temel teşkil eden 15/02/2023 tanzim tarihli 26/04/2023 vade tarihli ve 100.000 TL bedelli senet nedeniyle ayrı ayrı olmak üzere davacının adı geçen davalıya borçlu olmadığının tespitine, B.Davalı ... yönünden; ise bu davalının icra takibinde taraf olarak yer almaması, takip alacaklısı olmaması sebebiyle sadece dava konusu senet sebebiyle (... 5. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takibine dayanak 15/02/2023 tanzim tarihli 26/04/2023 vade tarihli ve 100.000 TL bedelli senet nedeniyle davacının adı geçen davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

B-İSTİRDAT

Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir (İİK 72/7).

Davacının bonodan ve icra takibinden dolayı borçlu olmadığı halde cebri icra baskısı altında 07/06/2023 tarihinde 95.207,72 TL, 24/07/2023 tarihinde 27.500,00 TL ve 25/07/2023 tarihinde 4.210,00 TL olmak üzere toplam 126.917,72 TL icra dosyasına ödeme yaptığı, bu tutarının tamamının takip alacaklısı davalı ... (adına vekili ...) tarafından icra dosyasından çekilerek tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu bonoyu düzenlemediği sabit olan davacının, senet nedeniyle davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığı ve icra dosyasına ödemek zorunda kaldığı tutarı takip alacaklısı davalı ...'dan geriye istirdadını talep edebileceği noktasında duraksama yoktur.

Bu suretle, davacının cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldığı 126.917,72 TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, ayrıca talep uyarınca istirdadına karar verilen toplam 126.917,72 TL'nin, ödeme tarihleri nazara alınarak 95.207,72 TL'sine 07/06/2023 ödeme tarihinden, 27.500,00 TL'sine 24/07/2023 ödeme tarihinden ve 4.210,00 TL'sine 25/07/2023 ödeme tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmiştir.

Ancak, davacı, takip alacaklısı davalı ...'ın yanı sıra istirdat talebini davalı ...'ye de yönelttiğini, başka bir anlatımla her iki davalıdan birlikte istirdat talebinde bulunduğunu belirtmiş ise de; cebri icra baskısı altında ödemelerin icra dosyasına yapıldığı ve yatırılan paranın tamamının takip alacaklısı davalı ... tarafından tahsil edildiği, bu çerçevede dava konusu senet nedeniyle davalı ...'nin iktisap ettiği bir miktar bulunmadığından bu davalı bakımından davacının istirdat talebinin reddine karar verilmiştir.

Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Kötü niyet tazminatı istemi bakımından yapılan değerlendirmede; esasen davacının ne dava dilekçesinde ne de talep somutlaştırma dilekçesinde zaten tazminat talebi bulunmamaktadır.

Bunun yanı sıra, dava konusu senette davalı hamilin cirosundan önce dava dışı cirantalara ait ciroların bulunduğu, dolayısıyla davalı hamilin kendisinden önceki cirolar sebebiyle bonodaki imza sahteliğini bilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle icra takibinde kötü niyetli olduğu davacı tarafından ispat edilemediğinden 2004 s. İİK 72/5. maddesinde tazminata yönelik yasal koşulların dahi oluşmaması sebebiyle davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır