İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/509 K.2025/356

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili sigorta şirketi ile davalı şirket ile arasında ... marka, 2017 model, .. plakalı kamyon tipi araç için acenta/poliçe numarası ..., vadesi 12.10.2022 - 12.10.2023 tarih aralığı olan "Zorunlu Trafik Sigortası" poliçesi akdedildiğini, 15.05.2023 tarihinde davalı şirkete ait mezkur aracın ... yolu caddesi mevkiinde, sürücü ...'ın sevk ve idaresinde iken, sol yan kısımlarıyla park halindeki dava dışı ... plakalı aracın sağ yan kısmına çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın sağ arka kısımlarının hasarlandığını,

olayda kaza sonrası Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü- Bölgesel Trafik Ekipler Amirliği tarafından "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı" düzenlendiğini, kaza sonrası davalı şirkete ait aracın çarpmış olduğu ... plakalı araç sahibinin müvekkili şirkete başvurduğunu, zorunlu trafik sigortası kapsamında uğramış olduğu zararın tazmin edilmesini talep ettiğini, hasar dosyası oluşturulduğunu, olaya ilişkin ekspertiz raporu alındığını, kazanın tarafları araç sürücülerinin % 50-50 oranında kusurlu bulunduğunu, zarar gören ...'a önce aracında oluşan hasara ilişkin ödeme yapıldığını, ...'ın sonrasında Sigorta Tahkim Kurulu'na başvurduğunu,

kurulca verilen karar doğrultusunda değer kaybına ilişkin bir ödeme daha yapılarak sigorta poliçesinden doğan yükümlülüklerin tamamıyla karşılandığını, ... tarafından ibra edildiklerini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlığı altında "B) Tazminatı gerektiren olay,

aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekliel konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlalisonucunda meydana gelmiş ise"... düzenlemesi bulunduğunu, davaya konu olayda da davalı şirkete ait araç sürücüsünün ehliyeti incelendiğinde ehliyet geçerlilik tarihinin 30.04.2023 olduğunun görüldüğünü, 15.05.2023 kaza tarihinde araç sürücüsünün geçerli bir ehliyetinin bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketinin rücu hakkı doğduğunu bu nedenle borçlu şirket aleyhine ...

6.İcra Müdürlüğünün... E. Ve (değer kaybı ödemesi de yapıldığı için ek olarak) ... 12. İcra Müdürlüğü ... E. Numaralı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borca itiraz edildiğini, takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, itirazların iptali ile davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin maliki olduğu ... plaka sayılı aracın, 15.05.2023 tarihinde gerçekleşen kaza tarihini kapsayacak şekilde dava dışı ...A.Ş.'ye 01.01.2023 - 31.12.2023 tarihleri arasında uzun süreli olarak kiraya verildiğini, yine aynı aracın ...tarafından...

İhale Kayıt Numaralı ihale sözleşmesi ile ...'ne 01.12.2022-30.09.2024 tarihleri arasında uzun süreli olarak kiraya verildiğini, buna ilişkin ihale sözleşmesini de sunduklarını, KTK.nun 3, 85-89.

Maddeleri gereğince müvekkilinin işleten sıfatının bulunmadığını, sürücü ...'ın müvekkili şirket çalışanı olmadığını, SGK'dan bu durumun sorulmasını istediklerini, davanın Kağıthane Belediyesi'ne ve sürücü ...'a ihbarını talep ettiklerini, kusur ve buna ilişkin kaza tespit tutanağını da kabul etmediklerini belirterek davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; trafik kazasından kaynaklanan zararların ödenmesinden sonra Sigorta Genel Şartlarına aykırılık nedeniyle dava dışı zarar gören 3.Kişiye ödenen tazminatın sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takiplerine itirazın iptali talebine ilişkindir.

2004 sayılı İİK’nın 67/1. fıkrası gereğince takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Davacının ... 6. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 31.08.2023 tarihinde, davalı aleyhine, dava konusu olaya dayanarak, 13.939,47.-TL asıl alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, (...) ödeme emrinin borçlu/davalıya 13.09.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 14.09.2023 tarihinde hiçbir borcu olmadığını, borcun tamamına ve faize itiraz ettiğini belirterek takibi durdurduğu, davacının da 28.08.2024 tarihinde 13.939,47.-TL asıl/toplam alacak üzerinden 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde huzurdaki itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmaktadır.

Davacının ... 12. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 28.11.2023 tarihinde, davalı aleyhine, dava konusu olaya dayanarak, 28.670,10.-TL asıl alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, (...) ödeme emrinin borçlu/davalıya 09.12.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 12.12.2023 tarihinde hiçbir borcu olmadığını, borcun tamamına ve faize itiraz ettiğini belirterek takibi durdurduğu, davacının da 28.08.2024 tarihinde 28.670,10.-TL asıl/toplam alacak üzerinden 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde huzurdaki itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmaktadır.

Davacıya ZMSS poliçesi ile sigortalı ve dava konusu kazanın tarafı olan davalıya ait ...plakalı ... marka Kamyon'un dava dışı ... Belediyesi'ne kiraya verildiği, belediyenin 03.02.2025 tarihli cevabi yazılarından anlaşılmaktadır. Davalı taraf ise bu kira ilişkisi nedeniyle pasif husumet ehliyetlerinin olmadığını savunmaktadır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde;

"Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

... Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

...

b) ... Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,"

Sigorta poliçesi davanın tarafları arasında kurulmuştur. Zorunlu şartlarda belirtildiği üzere poliçeye aykırılık halinde sigorta şirketi ödediği tazminat bedelini ancak poliçenin karşı tarafına yani sigortalıya rücu edebilir. Sigortalının aracı kiralamış olması nedeniyle kiracıya gidemez. 2918 sayılı KTK.nun uzun dönem kiralamalar ile ilgili tazminat sorumluluğuna ilişkin hükümler sigortalının poliçeden kaynaklı sorumluluğuna ilişkin rücu davalarında uygulanamaz.

Zira sigortalı ile kiracı arasındaki ilişki sigorta şirketini ilgilendirmez. Sigortalı ile kiracı kendi aralarında kiralama sözleşmesi hükümlerinin ihlal edilip edilmediği noktasında, sorumluluk konusunda birbirlerine karşı hukuki yollara başvurmakta her zaman serbesttirler. Bu nedenle davalı vekilinin pasif husumet itirazı yerinde görülmemiştir.

Davalı vekili davacının talebinin zamanaşımına uğradığını belirterek itirazda bulunmuş ise de kaza tarihi olan 15.05.2023 tarihinden sonra rücu amacıyla icra takiplerinin 31.08.2023 ve 28.11.2023 tarihlerinde başlatıldığı, TBK.nun 154/2.maddesi gereğince zamanaşımının bu tarihlerde kesildiği, davanın da 28.08.2024 tarihinde 2 yıllık süre dolmadan açıldığı anlaşıldığından zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.

Taraflar arasında kazanın varlığı, sigorta poliçesi ve 15.05.2023 tarihinde davalı malike ait olan 34 ZB 8677 plaka numaralı aracın dava dışı ... plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiği hususlarında tartışma bulunmamaktadır.

Çözümlenmesi gereken sorun; davalının davada pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, ZMSS genel şartlarının ihlal edilip edilmediği, dolayısıyla davacının ödediği tazminat bedelini davalı sigortalısından rücu etme koşullarının bulunup bulunmadığı var ise kazadaki kusur durumu ve tazminat miktarının ne olduğu noktasında toplanmaktadır.

Olaya ilişkin hasar dosyası, alınan bilirkişi raporları, toplanan sair deliller, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;

Davacı sigorta şirketi dava konusu kazanın tarafı olan davalıya ait .... plakalı ... marka Kamyon'u ...'ın kullandığını belirtmektedir. Davalı ise böyle bir çalışanlarının olmadığını söylemektedir. Aracın dava dışı ... Belediye'sinde kiralanmış araç olarak göründüğü anlaşıldığından, bu sürücünün davalı şirkette çalışmıyor olması doğaldır.

Kaldı ki mahkemenin dava dosyalarından ve günlük yaşamdan edindiği tecrübelere göre bir işçinin bir şirkette resmi olarak sigortalı görünmesine rağmen başka firmalarda çalışması veya bu şirketlere çalışması için gönderilmesi de görülmemiş bir durum değildir. Ayrıca kaza tespit tutanağında söz konusu aracı kullanan kişi ...'dır. Onun kimlik ve sürücü bilgileri tutanağa geçirilmiş, imzası alınmıştır. Sürücü belgesinin ve aracın ruhsatının fotokopisi alınarak evraka eklenmiştir.

Bu belgelerin başka yollarla alınarak sahte bir kaza tespit tutanağı düzenlendiğine dair bir iddia veya ceza soruşturması da bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle ... plakalı ... marka Kamyon'u kaza anında ...'ın kullandığı konusunda tereddüt bulunmamaktadır.

... Kaymakamlığı'nın ... tarih ve ... sayılı cevabi yazıları ile "İlgide kayıtlı yazıda mahkemenizde görülmekte olan bir Tazminat Davası nedeniyle ... T.C Kimlik Numaralı ...'ın kaza tarihi olan 15.05.2023 tarihindeki sürücü belgesi ve sınıflarını gösterir kayıtların çıkarılarak mahkemenize gönderilmesi istenilmiştir.

Müdürlüğümüz Trafik Denetleme Büro Amirliğince yapılan incelemelerde ilgili şahsın 29.12.1997 tarihinden itibaren B (Otomobil-Kamyonet), C (Kamyon), D1 (Minibüs), F (Lastik Tekerlek Traktör), M (Motorlu Bisiklet Moped) ve B1 (Dört TekerlekLi Motosiklet) sürücü belgesi sınıflarına sahip olduğu, sürücü belgesiyle alakalı herhangi bir iptal şerhi kaydının olmadığı ve 15.05.2023 tarihinde de sürücü belgesinin ve sınıflarının geçerli olduğu tespit edilmiş olup; ilgili kayıtları gösterir Sürücü Belgesi Detay Bilgileri Pol-Net çıktısı yazımız ekinde gönderilmiştir. Arz ederim." denilmiştir.

Davacı vekiline gelen bu yazı cevabına kaşı beyanda bulunması için 27.01.2025 tarihli ön inceleme duruşmasının (8) nolu ara kararı ile 2 hafta süre verilmiş, beyanda bulunulmamıştır.

Davacı vekili kazanın karşı tarafı ve aynı zamanda sigortalıları davalıya ait olan ... plakalı ... marka Kamyon'u kullanan sürücü ...'ın ehliyet geçerlilik tarihinin 30.04.2023 olduğunun görüldüğünü, 15.05.2023 kaza tarihinde araç sürücüsünün geçerli bir ehliyetinin bulunmadığını iddia etmekte ise de ... Kaymakamlığı'nın yukarıda belirtilen cevabi yazılarına göre kaza tarihinde ehliyetin geçerli olduğu ve herhangi bir iptal kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davacının iddiaları ispatlanamadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP

HAKİM