İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/108 K.2025/184

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Bank A.Ş.'nin 09.08.2001 tarihli Hisse Devir Sözleşmesi uyarınca davalı ...ı'na ("davalı ...") rücu ettiğini ... 41. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle ...'ye bildirilen ... 7. İcra Dairesinin... E. sayılı dosyasına yapılan ödemenin davalı ... tarafından ödenmemesi üzerine müvekkili ... Bank A.Ş. tarafından ... 37. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalı ...'nin haksız ve hukuka aykırı olarak yaptığı itirazının iptali ile davalının %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

... 37. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celp edilip, incelenmiştir.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Öncelikle görevli mahkemenin hangi mahkeme olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir.

Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve görev hususu kamu düzenine ilişkindir.

Görev itirazı taraflarca her zaman ileri sürülebileceği gibi, Hâkim tarafından da yargılamanın her aşamada resen nazara alınması zorunludur.

Eldeki itirazın iptali davası / dava dosyası, görevsizlik kararı neticesinde (tarafların süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmaksızın dosya kesinleşerek) mahkememize tevzi edilmiştir.

... 8.ATM'nin 22/01/2025 tarihli... E. ... K. sayılı gerekçeli kararında;

"5411 Sayılı Bankacılık Yasasının 142. maddesinde "Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması hâlinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür." şeklindeki hüküm gereğince bu davaların İstanbul 1 ve 2 numaralı Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, dava dilekçesinin görev nedeni ile reddine karar verilerek...." gerekçesiyle görevsizlik kararı oluşturmuştur.

Mahkemenin gerekçe içeriği ve somut davanın tarafları, davayı açan, dava konusu ve mahkemenin görevsizlik gerekçesine dayanak yaptığı hüküm dikkate alınarak öncelikle Mahkememizin görevli olup olmadığı irdelenecektir.

Bu noktada öncelikle ... 8.ATM'nin gerekçesinde görevsizlik kararında esas almış olduğu 5411 sayılı Bankacılık Kanununun m.142 hükmünün öncelikle irdelenmesi, buna göre mahkememizin görevli mahkeme olup olmadığının takdiri gerekir.

Dava, ... 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına ödeme yapan davacı bankanın, bu tutarın rücusu amacıyla başlattığı ... 37. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

4389 sayılı Bankalar Yasasının 14/5-d maddesi 12.05.2001 gün ve 4672 sayılı ve daha sonra ... ve ... sayılı Yasalarla değiştirilerek, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu 19/10/2005 tarihinde kabul edilmek suretiyle yürürlüğe girmiştir.

“Bankalar ile fon ve bankaların iflas idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür....” şeklini almıştır.

Madde metnindeki “bankalar” ifadesi 4672 Sayılı Yasa ile eklendiğinden bankalar ile fon ve bankalarının iflas idaresi tarafından açılacak hukuk davalarının çözüm yerinin yasada belirtilen ticaret mahkemeleri olacağı kabul edilmişse de daha sonra yürürlüğe giren 19.10.2005 gün ve 5411 Sayılı Bankacılık Yasasının 142. maddesi.

“Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesinde bakılır, o yerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür” hükümü getirmiştir.

5411 sayılı Bankacılık Yasası ile “4672” sayılı Yasa ile eklenen “bankalar” sözcüğü yasa metninde çıkarıldığına göre, yasa koyucu ihtisaslaşma sağlanarak hükümlerde doğruluk ve yargılamaya hız kazandırmak istemiş olduğu anlaşılmakla, sadece “Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına birden çok asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 ve 2. Asliye Ticaret Mahkemelerinin” bakacağı sonucuna ulaşılır.

Nitekim doktrinde de ...

8.ATM'nin görevsizlik kararına dayanak yapmış olduğu 5411 sayılı Bankacılık Kanununun m.142/f.1 hükmünde yer alan "Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesinde bakılır, o yerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür" düzenlemenin sadece "Fon, Fon bankaları ve müflis bankanın iflas dairesi tarafından açılacak davalarla ilgili olduğundan.

FONA, FON BANKALARINA VE MÜFLİS BANKANIN İFLAS İDARELERİNE KARŞI AÇILAN HUKUK DAVALARINA UYGULANMAYACAK. BU DAVALAR GENEL HÜKÜMLERE TABİ OLACAKTIR" ifade edilmektedir. (Prof.Dr.Seza REİSOĞLU, Bankacılık Kanunu Şerhi, Yaklaşım Yayınları, Ankara, 2015, Sayfa 142) (Bu yönde olmak üzere bkz. YARGITAY 19. HD ...E....K.. İSTANBUL BAM 13. HD. ...E. ..K sayılı ve benzeri kararları.)

Somut olayda ... 8.ATM'nin görevsizlik kararına esas kılmış olduğu hükmün içeriği karşısında; davacının (... Bank A.Ş.); Fon, Fon Bankası veya Müflis Bankanın İflas İdaresi olmadığı tartışmasızdır. Bu itibarla adı geçen kararda belirtilen dayanak hüküm nedeniyle Mahkememizin görevli olabilmesi yasal olarak mümkün değildir.

Diğer taraftan, YARGITAY HUKUK GENEL KURULU'NUN 05.10.2005 TARİH VE ... E, ... K. sayılı ilamı aynen: "Bahse konu yasa maddesinde açıkça belirtildiği üzere, BU TÜR DAVALARIN (1) VE (2) NUMARALI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNDE GÖRÜLEBİLMESİ İÇİN, BANKALAR İLE FON VE BANKALARIN İFLAS İDARELERİ TARAFINDAN AÇILMASI GEREKMEKTEDİR.

Somut olayda, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu aleyhine açılan bir dava söz konusu olduğuna göre, mahkemece işin esasına girilerek tarafların delillerin toplanması ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçelerle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir .........bozma kararında açıklanan nedenlerle göre, Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır." şeklindedir.

Yine. YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ'NİN 07.03.2011 TARİH VE ...ESAS, ... KARAR sayılı ilamı aynen "4389 sayılı yasa 19.10.2005 tarih ve 5411 sayılı yasa ile yürürlükten kaldırılmıştır. 5411 sayılı yasanın 142. maddesine göre, "Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır.

O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması hâlinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yine, yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı yasanın 14/5-d maddesine göre de, "Bankalar ile Fon ve bankaların iflas idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır.

O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür.” Bahse konu yasa maddelerinde açıkça belirtildiği üzere, BU TÜR DAVALARIN (1) VE (2) NUMARALI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNDE GÖRÜLEBİLMESİ İÇİN, FON VE BANKALARIN İFLAS İDARELERİ TARAFINDAN AÇILMASI GEREKMEKTEDİR.

Somut olayda, Birleşik Fon Bankası aleyhine limited şirket tarafından açılan bir dava söz konusu olduğuna göre, mahkemece işin esasına girilerek tarafların delillerinin toplanması ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçelerle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir." şeklindedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay 11. ve 19.Hukuk Daire uygulamaları, BAM uygulamaları çerçevesinde; Bu tür davaların (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülebilmesi için, FON (...), FON BANKASI (... Bankası A.Ş.) VEYA MÜFLİS BANKANIN İFLAS İDARESİ TARAFINDAN AÇILMASI GEREKMEKLE, davacının da böyle bir sıfatı bulunmadığından hasılı mahkememiz görevli değildir.

Kanun koyucunun amacı ve hükmün açıklığı karşısında davanın açıldığı tarih itibariyle Mahkememizin görevli olmadığı, genel görevli mahkemenin görevli olduğu, mahkememizin ihtisas alanında kalan bir dava bulunmadığı açıktır.

Zira, eldeki dava Fon tarafından açılmamıştır.

Bilakis, ... Bank A.Ş. tarafından Fona karşı açılmıştır.

Kanun hükmünün lafzı sarihtir.

Ayrıca, yargı uygulaması da bu hususta yerleşiktir.

İSTANBUL BAM 37. HUKUK DAİRESİ ... E. ... K. SAYILI İLAMINDA

"...5411 sayılı Bankacılık Kanununda 4672 sayılı Kanun ile eklenen “Bankalar" sözcüğü yasa metninden çıkarıldığına göre, kanun koyucunun ihtisaslaşma sağlanarak hükümlerde doğruluk ve yargılamaya hız kazandırmak istemiş olduğu anlaşılmakla, sadece "Fon, fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına birden çok asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde l ve 2. Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakacağı sonucuna ulaşılır.

Somut olayda; dava, kredi borçlusu tarafından 30.11.2018 tarihinde. 4672 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra açıldığından, ayrıca kredinin ticari mahiyet arzetmesine göre ve davacının banka veya fon olmaması nedeni ile davanın ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerekmektedir." şeklinde benzer olarak vurgulanmıştır.

Yapılan açıklamalar karşısında; Mahkememizin "ihtisas mahkemesi olarak" bu davada özel görevli bulunmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK m.114/1-c ve HMK 115/2. maddesi hükmü uyarınca davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · E-İmza Hakim · E-İmza