İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/669 K.2025/613

Mahkememizde görülmekte olan Deniz Kaza Raporu davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin donatanı olduğu ... numaralı ...isimli yolcu gemisinin, 19.09.2025 tarihinde saat 20.20 sularında ...’nden ...

İskelesi’ne doğru seyir halindeyken, ...’nın güney girişinden kuzeye doğru seyreden ... numaralı ... bayraklı ... isimli geminin tek taraflı kusurlu hareketi neticesinde çatışmaya uğradığını, TTK’nın 1098. maddesinde kaptanın ve gemi donatanının, yolculuk sırasında gemiyi veya taşınan eşyayı ilgilendiren veya başkaca bir maddi zarar doğurması muhtemel olan bir kaza meydana geldiğinde deniz raporu düzenlenmesini istemeye yetkili ve kendilerinden istendiği takdirde buna zorunlu olduğu düzenlenmesi bulunduğunu,

bu bağlamda müvekkilinin maruz kaldığı anılan deniz kazasına ilişkin olarak Türk Ticaret Kanunu’nun 1098. ve müteakip maddeleri gereğince söz konusu hadisenin deniz raporuyla tespiti gerektiğinden, mahkeme huzurunda başkan tarafından kaptan ve sair gemi adamlarının ifadelerinin alınması için ivedi olarak duruşma günü tayin edilmesini, Türk Ticaret Kanunu’nun 1098 vd. maddeleri uyarınca deniz raporu düzenlenmesini, bu kapsamda düzenlenecek deniz raporunun, gerekçeli kararın yazımının gecikecek olması halinde ise duruşma zaptının tasdikli örneklerinin kendilerine verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; 19/09/2025 tarihli Kaza ve Tehlikeli Durum Raporu, 20/09/2025 tarihli Çatışma Kontrol Listesi, 20/09/2025 tarihli Kişi Yaralanması Kontrol Listesi celp, edilmiş ve incelenmiştir. Dava, deniz kaza raporu düzenlenmesi istemine ilişkindir. Davacılar, 19/09/2025 tarihinde gerçekleşen deniz kazasına ilişkin TTK m.1098 uyarınca deniz raporu düzenlenmesini talep etmektedir. Yasal düzenlemelere bakıldığında;

VII- Deniz raporu

Kaptan, yolculuk sırasında gemiyi veya taşınan eşyayı ilgilendiren veya başkaca bir maddi zarar doğurması muhtemel olan bir kaza meydana geldiğinde, gemi zayi olsa bile, bir deniz raporu düzenlenmesini istemeye yetkili ve kendisinden istendiği takdirde buna zorunludur. Deniz raporunun düzenlenmesini donatan veya ilgisi olduğunu ispat eden herkes isteyebilir.

Deniz raporunun, vakit kaybetmeksizin aşağıda belirtilen yerlerden birinde düzenlenmesi istenebilir: a) Varma limanında ve eğer varma limanı birden çok ise, kazadan sonra varılan ilk limanda. b) Gemi tamir edildiği veya eşya boşaltıldığı takdirde barınma limanında. c) Yolculuk geminin batması yüzünden veya diğer bir sebepten varma limanına ulaşmadan biter ise, kaptanın veya ona vekâlet eden kişinin uğradığı ilk elverişli yerde.

Kaptan ölür veya deniz raporu düzenlettiremeyecek bir hâlde bulunursa, gemide kaptandan sonra en yüksek rütbeli zabit tespit yaptırmak zorundadır. Denizde can ve mal koruma hakkındaki mevzuat hükümleri saklıdır. Deniz raporu, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mahkemelerce düzenlenir. Diğer yerlerde, Türk Bayraklı gemiler için yerel mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere Türk konsoloslukları, deniz raporu düzenler. (TTK 1098)

Yolculuğun önemli olayları, özellikle kazalar ve zararın önüne geçilmesi veya azaltılması için alınan önlemler tam ve açık olarak mahkemece veya konsoloslukça tespit edilir. (TTK 1099)

Tespit için kaptan, bütün gemi adamlarının ad ve soyadlarını gösteren bir cetvel, gemi jurnali ve olayla ilgili mevcut diğer belgelerle birlikte 1098 inci maddede belirtilen mahkemeye veya konsolosluğa başvurur. Başvuru üzerine mahkeme veya konsolosluk, tespit için mümkün olduğu kadar yakın bir gün belirler ve bunu uygun olan bir şekilde ilan eder. Ancak, gecikmesinde sakınca görülen hâllerde ilandan vazgeçilebilir.

Gemi veya yükle ilgili olanlarla kaza ile ilgili diğer kişiler, mahkemede veya konsoloslukta bizzat bulunabilecekleri gibi, bir vekil de bulundurabilirler. Kaptan, gemi jurnaline dayalı olarak gerekli açıklamalarda bulunur. Gemi jurnali, mahkemeye veya konsolosluğa getirilemiyorsa veya tutulması zorunlu değilse, bu hâllerin sebepleri bildirilmelidir.

Hâkim veya konsolos, gerek gördüğünde gemi adamlarından mahkemeye gelmemiş olanları dinleyebileceği gibi, olayların yeterince anlaşılması için kaptan ve diğer gemi adamlarına istediğini de sorabilir. Kaptana, diğer gemi adamlarına ve olayla ilgisi bulunanlara doğru söylemeleri gerektiği ihtar olunur. (TTK 1100)

Tutanağın aslı mahkemece veya konsoloslukça saklanır. İlgililerden isteyenlere onaylı örnekleri verilir. (TTK 1101)

Anılan Yasal düzenlemeler karşısında uyuşmazlığın, 6102 s. TTK'nın 5. Kitap Deniz Ticaretine ilişkin Deniz Raporu isteminden kaynaklandığından ihtilafın hallinde Mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemesi görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Nitekim, davacılar dava dilekçesinde, davasını, alacağının deniz kaza raporu düzenlenmesi olduğundan Denizcilik İhtisas Mahkemesinde bakılması / görülmesi için açmıştır.

Dava dilekçesinin üst kısmında "Denizcilik İhtisas Mahkemesi" ibaresi ile bu mahkemeye hitaben dava açıldığı ve davacıların iradesinin bu yönde olduğu tartışmasızdır.

TTK 5/2.maddesi bendi uyarınca, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa HSK tarafından asliye ticaret mahkemelerinden biri veya bir kaçı deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.

Bu kapsamda, İstanbul ili sınırlarında deniz ticaretinden doğan uyuşmazlıklara bakmak üzere ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi görevlendirilmiştir.

Ancak UYAP sisteminde tevziden kaynaklı bir problem nedeniyle denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla ... 17.Asliye Ticaret Mahkemesine dava açılmasına rağmen, eldeki dava dosyası sehven mahkememize tevzi olunmuştur.

Bu itibarla, davacıların mahkememize hitaben değil, ... 17.Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas Mahkemesi) Mahkemesine hitaben açmış olduğu davanın İstanbul Hukuk Mahkemesi Tevzi Bürosu tarafından sehven mahkememize tevzii edildiği anlaşılmakla, dosyanın davaya bakmakla görevli ... 17.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ...