İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/684 K.2026/388

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... işletmesi şirket tarafından yürütüldüğü, davalı borçluya ait ... plakalı araçlar ile 18.11.2016 - 24.12.2019 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığı, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine Müvekkil Şirketçe; davalı aleyhine ... 17. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, ancak davalının borca itiraz ederek takibin durdurulduğunu belirterek davalının ...

17. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ücret ödemeksizin geçiş yapan; ... plakalı araçların ruhsat sahibi olması nedeni ile dava yöneltildiği, oysaki müvekkil şirketin işleten olmadığı, müvekkil şirket sahibi olduğu araçları 30.09.2016 tarihli araç kiralama sözleşmesi ile asıl işleten olan ...

Belediye Başkanlığına kiraladığı, Karayolları Trafik Kanuna asıl işleten; aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralayarak kullanan kişi olduğu, dosyaya sunulan 30.09.2019 tarihli araç kiralama sözleşmesi incelendiğinde görüleceği üzere işleten sıfatı ... Belediye Başkanlığı’ na ait olduğu, aynı zamanda araçları kullanan araç sürücüleri dava dışı ... Belediye Başkanlığı ile ona bağlı temizlik şirketin sigortalı çalışanları olduğu, ayrıca dava dışı ...

Belediye Başkanlığı ile müvekkil şirket arasında imzalanan araç kiralama sözleşmesine göre söz konusu araçların kullanım alanları, ...

Belediye Başkanlığı sınırları için katı atıkların toplanması için kullanılması gerektiği, müvekkil şirkete ait, tüm araçlarda HGS cihazı olduğu, otomatik olarak OGS' den tahsil edilmesi gerektiği, davacıya ait sistemin arızalı olması ve OGS' den tahsilat yapmamasının sorumluluğunu müvekkil şirkete yükleyemeyeceği, dava öncesi arabulucu görüşmelerinde sadece geçiş ücretinin ödenmesi ceza talep edilmemesin teklifi yapıldığı, davacı şirket bu teklifi kabul etmediği, davanın ...

Belediyesi ve ... Tic. Ltd. Şti.’ye ihbarını taleple davanın müvekkil şirket yönünden reddi ile muhakeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; ... 17. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası, ihlalli geçişin yapıldığına dair geçiş dökümü, fotoğraflar, provizyon kayıtları, ihlalli geçişe konu araçların trafik tescil kayıtları, araç ruhsatları, araç kiralama sözleşmesi ile araç teslim tutanakları, sürücü kayıtları, geçiş kamera kayıtları, OGS/HGS hesap hareketleri celp edilip incelenmiştir.

Taşımacılık ve SMMM bilirkişi ... 16/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak.

"Davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, davalıya ait ... plakalı araçların 8.11.2016-24.12.2019 tarihleri arasında plakalara tanımlı HGS ürünlerinin değişik tarihlerde iptal edildiği, geçişlerin ürün iptalinden sonra ve/veya HGS ürünü alımından önce yapıldığı, başka bir deyişle geçiş anında plakalara tanımlı HGS ürününü olmadığı,

bazı plakalarda ise HGS ürününün hiç olmadığı, HGS ürünlerinin kara listeye alındığı, bu şekilde yapılan geçişlerin HGS ürünü okunamadığından ihlalli geçiş olarak tahakkuk ettiği, ... plakalı çekiciye tanımlı ...dorse lakasının bağlandığı, geçiş anında ... çekicinin plakasının okunamaması nedeni ile ... dorse plakasına ihlalli geçişlerin tahakkuk ettirildiği, 15 günlük provizyon süresinde ödenen geçişlerin borç tutarından düşüldüğü, davalı ile ihbar olunan ...

Belediyesi arasında imzalanan sözleşmenin iki tarafı bağladığı, davacı yan tarafından; ihbar olunan ... Belediyesi’ne kiralanan... plakalı araçların ihlalli geçişlerini HGS/OGS ürünü hangi plakaya tanımlı ise o plakaya tahakkuk ettirdiği, dolayısı ile ihlalli geçiş bedellerini davalıdan istemesinin makul olduğu, davalının ihlalli geçiş bedellerini taraflar arasında imzalanan sözleşme çerçevesinde ihbar olunan ...

Belediyesinden talep edebileceği, Araç Kiralama Sözleşmeleri yönünden nihai hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Dava dosyası içeriğinde mevcut delillerin ve davacının dosya içeriğindeki Geçiş Görüntüleri ile İhlalli Geçiş Provizyon sorgulama listesinde görülen geçişlerin ve ... Şirketi ..., ...

Müdürlüğü’ nün yazıları ekinde yer alan Banka Hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda davalıya... plakalı araçların 18.11.2016-24.12.2019 tarihleri arasında, ücret ödenmeksizin 228 kez, işletme hakkı davacı şirkette olan otoyollardan ihlalli geçişler gerçekleştirdiği, davalının araçlarına 1.450,70 TL Geçiş Bedeli, yasa gereği dört katı Geçiş Cezası 5.755,40 TL olmak üzere toplam 7.141,35 TL tahakkuk ettirildiği, borç tutarının ...

17.İcra Müdürlüğü’ nün ...E. sayılı dosyasındaki takip tutarı ile uyumlu olduğu, Sayın Mahkemece itirazın iptaline ve takibin devamına karar verildiği takdirde davacının, 7.141,35 TL asıl alacak, 11.085,37 TL işlemiş faiz ve 1.995,33 TL %20 KDV olmak üzere toplam 20.222,05 TL ve toplam alacağın talep edebileceği ..." tespit edilmiştir.

Dava, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Otoyol ve köprülerden bedeli karşılığında geçilmesi hususunda taraflar arasında ticari hizmet sözleşmesinin bulunduğu, ticari hizmet sözleşmeleri bakımından Kanunda özel bir zaman aşımı süresi düzenlenmediği, 6098 s. TBK 146. maddesi uyarınca dava konusu alacaklar için 10 yıllık genel zaman aşımı süresinin geçerli olduğu,

ihlalli geçiş gerçekleştiği ve alacakların muaccel olduğu (18/11/2016 - 24/12/2019) tarih ile takip ve dava tarihi arasında on yıllık zaman aşımı süresi dolmadığından davalının zaman aşımı itirazının ve 6001 s. Kanunun m.30 uyarınca ihlalli geçiş bedellerinden araç sahibinin - davalı şirket sorumlu olduğundan araçların uzun süreli olarak ...

Belediye Başkanlığına kiralandığını işleten sıfatı bulunmadığı ve pasif husumet itirazlarının anılan Yasa hükmü karşısında reddine karar verilmiş, davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.

Davacı şirketin işletme hakkına sahip olduğu köprü ve otoyollardan davalıya ait araçların geçiş ücreti ödemeksizin kullanım yaptığı, davacının geçiş ücreti ve 6001 s. Kanundan kaynaklanan cezaların tahsili amacıyla davalı hakkında icra takibi başlattığı, .... 17. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği, ödeme emrine itiraz dilekçesinde davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığı yönünde savunmada bulunduğu görülmüştür.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. Fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir.

(Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere, ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde, idari para cezasının tebliğ edilip edilmediğine bakılmaksızın, geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin bir katının idari para cezası olarak ödenmesi halinde idari para cezası bir kat verilmiş sayılır ve bu ceza için ayrıca tebligat yapılmaz.

Bu takdirde idari para cezasından 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17/6. maddesinde yer alan indirim hükmü uygulanmaz."

3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",

5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.(…) (Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden,

ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir.

Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir."

6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."

7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez." şeklinde düzenlenmiştir.

Geçiş ücreti ödemeksizin ihlalli geçiş yapılması halinde dört katı tutarında ceza uygulaması yapılmasının dayanağı bizatihi 6001 s. Kanundan kaynaklandığına göre, yasal düzenlemenin aksine mevcut cezanın hukuka aykırı olduğundan bahsedilemez. Geçiş ücreti ödemeksizin otoyol veya köprüyü kullanan davalının 15 günlük süre içinde ödeme yapması halinde herhangi bir cezaya maruz kalmayacağı da, yukarıda değinilen Kanunun emredici hükmüdür.

Dolayıyla bu cezanın tahakkuk edilmesine engel olmak ve 15 günlük süre içinde geçiş ücretinin ödenmesi imkanına sahip olan davalının bu hak ve imkanı kullanmayarak kendisine ihbar yapılmadığını ileri sürmesi ve cezayı ödemekten kaçınmaya çalışması dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmektedir. O halde, süresi içinde ödeme yapmayan davalının asıl alacak tutarının dört katı tutarında olan ceza miktarından sorumlu olduğu ve ödemesi gerektiği konusunda duraksama bulunmamaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Karayolu Taşımacılık / SMMM bilirkişinin 16/12/2026 tarihli raporunda vurgulandığı üzere, ihlalli geçiş kayıtlarının provizyon sonuçlarıyla uyumlu olması, ihlalli geçiş gerçekleştiren aracın OGS / HGS hesapları nazara alındığında dava konusu yol ve köprü ücretlerinin davalıdan tahsil edilemediği, bu suretle davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan toplam 20.222,05 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, davalı, sistemsel bir hata sebebiyle icra takibi yapıldığını ileri sürmekle birlikte HGS / OGS sistemine ilişkin sistemsel bir arızanın varlığına yönelik herhangi bir delil bulunmadığı, bu suretle davalı tarafça sistemsel bir arızanın varlığı da ispat edilememiştir.

Tekraren vurgulamak gerekir ki, 6001 s. Kanunun m.30 uyarınca ihlalli geçiş ücretlerinden araç sahiplerinin sorumlu olduğu, davalı ile dava dışı ihbar olunan idare arasındaki araç kiralama sözleşmenin davalının Yasadan kaynaklanan bu sorumluluğunu kaldırmadığı, nitekim bu durumun ileride iç ilişkide - şartları varsa rücu sebebi olabileceği nazara alınarak davalının itirazları yerinde görülmemiştir.

Uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 16/02/2026 tarihli raporun ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olması sebebiyle raporun içeriği de denetlenerek hükme esas alınmıştır.

Bu çerçevede, dosyaya sunulan kamera görüntüleri ve provizyon kayıtları uyarınca davalıya ait araçların köprü ve otoyollardan geçiş ücreti ödemeksizin ihlalli geçiş yaptığının sübuta erdiği, yapılan incelemeler sonucunda dava konusu yol ve köprü ücretlerinin tahsil edilemediği, davalının köprü ve otoyolu kullanmasına rağmen geçiş için ödeme yapmadığı, ödemeye ilişkin araçların hesabında yeterli bakiye bulundurmadığı, ürünlerin kara listeye alındığı, ihlalli geçiş kayıtlarının provizyon sonuçlarıyla uyumlu olduğu, uzman bilirkişi tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan 16/02/2026 tarihli rapor doğrultusunda davanın kabulüne ve İİK 67/2. maddesi uyarınca yasal koşullar oluştuğundan davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim