İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/3 K.2026/182

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket nezdinde ... sayılı Genişletilmiş Kasko poliçesi ile sigortalanmış olan ... plaka sayılı aracın ... ili ...

İlçesi ...Caddesi üzerinde seyir halinde iken sola dönmek için beklediği sırada ...plaka sayılı aracın arkadan çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazadan sonra... plakalı kusurlu araç sürücüsünün tutanak tutmak istemediğini, aracın yapımını üstlenmek istediğini beyan ettiğini, ancak bu ifadelerden sonra ... plakalı kusurlu araç sürücüsünün, müvekkili sigorta şirketine kasko sigortalı olan araç sürücüsünü olay yerinde bırakarak, firar ettiğini, ...plakalı araç sürücüsünün olay yerine polis çağırması sonucunda ...

Cumhuriyet Başsavcılığına 07.06.2023 tarihli ifadeyi verdiğini, trafik kazasında, davalıya ait olan ... plakalı araç sürücüsünün arkadan çarpma kuralını ihlal ettiğinden 2918 s.k.

Kapsamında kazada asli ve tam kusurlu olduğunu, sigortalıları ...plakalı sigortalı araç sahibine 20.07.2023 tarihinde 16.364,70 TL ödeme yapıldığını, ödeme ile TTK 1472 nci maddesi/alacağın temliki hükümleri ve sair kanun maddeleri icabı sigortalısının haklarına halef olduklarını, ödenen hasar tazminatından doğan rücuen tazminat alacağının sağlanması amacıyla davalılar/borçlular aleyhine ...10.

İcra Dairesi ...E. sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlunun yetki itirazı üzerine takibe yetkili icra müdürlüğü olan ... 5. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası üzerinden devam edildiğini, borca itiraz edildiğini, takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, usulüne uygun olarak arabuluculuk yoluna başvurmadığını, müvekkili hedef araç kiralama ve servis şirketine ait olan... plakalı aracın uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile kiraya verilmiş olduğundan ve kazaya karışan bu aracın işleteni olmaması nedeniyle davanın muhattabı müvekkil şirket olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; sigortacının dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine gereğince ödediği hasar bedelinin 6102 Sayılı TTK'nın 1472.maddeleri uyarınca sorumlulardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması zorunludur.

Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin 19/02/2019 tarih ve ...E. ...K. Sayılı ilamı ile benzer içtihatlarında da işaret edildiği üzere: 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Kanunun 5. maddesi uyarınca ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, dava tarihi itibariyle de Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nun 4. Maddesi uyarınca TTK'nda düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nun 4. Maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır.

Huzurdaki dava.

Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560,

saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde yer alan mutlak ticari dava değildir.

Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır.

Davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına TTK..nun 1472.maddesi gereğince yasal halefi konumunda olduğu açıktır. Bu nedenle görev hususu belirlenirken sigortalının hukuki durumu incelenmelidir.

Davacı sigorta şirketi nezdinde ... sayılı Genişletilmiş Kasko poliçesi ile sigortalanmış olan ... plaka sayılı aracın sahibinin dava dışı ... olduğu ve davacı sigorta şirketince araç sahibine 20.07.2023 tarihinde 16.364,70 TL ödeme yapıldığı, ödeme ile TTK 1472 nci maddesi/alacağın temliki hükümleri ve sair kanun maddeleri icabı davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısının haklarına halef olduğu açıktır.

03/07/1944 tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun ... E. İle ... K. sayılı kararında da işaret edildiği üzere, davada, dava dışı sigortalı ...'nin sahip olduğu tüm haklara halefiyet gereği davacı da sahiptir.

Huzurdaki dava, dava dışı sigortalı ... tarafından davalı aleyhine açılmış olsa idi nasıl aradaki ilişkinin ticari bir iş olmadığını ve sorunların çözüm yerinin de Asliye Ticaret mahkemelerinin olmadığını, görevli mahkemelerin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu söyleyebiliyorsak, halefiyet prensibi gereği de aynı şeyi düşünmek zorunludur. Değişen tek şey davacının taraf sıfatındadır. Bu da halefiyet prensibi gereği davada davacıya aktif husumet ehliyeti tanımaktadır.

Diğer bir anlatımla sırf davanın taraflarına bakarak her iki tarafın da ticaret şirketi olmasından dolayı davanın ticari nitelikli bir dava olduğu kabul edilemeyeceği gibi, taraflar arasında da zaten meydana gelmiş bir haksız fiil ilişkisi yoktur. Diğer bir anlatımla davacı taraf kazanın tarafı değildir. Davacı sıfatını yasal halefiyet (TTTK.nun 1472.maddesi) gereği taşımaktadır.

Bu nedenle dava dışı sigortalı ...'ın tacir olup olmadığı ve davacı ile aralarındaki sigorta poliçesi yönünden değerlendirme yapılmalıdır.

Gelir İdaresi Başkanlığı ... Defterdarlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... tarihli cevabi yazılarına göre "İlgide kayıtlı yazınıza istinaden dairemizin ... (TC No:...) vergi kimlik numarasında kayıtlı mükellef ... hakkında bilgisayar kayıtlarımızın tetkiki neticesinde.

15/11/2016 tarihinde dairemizde HIRDAVAT (NALBURİYE) VE EL ALETLERİ PERAKENDE TİCARETİ SÜRÜCÜSÜ İLE BİRLİKTE DİĞER ÖZEL ARAÇ KİRALAMA FAALİYETİ ve EV İÇİ ÇALIŞAN PERSONELİN İŞVERENLERİ OLARAK HANEHALKLARININ FAALİYETLERİ faaliyetinde bulunduğu ve gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olarak ticari kazanç yönünden işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu görülmüş olup.

16/02/2018 tarihinde faaliyeti sonlanmıştır." denildiği, buna göre davacının sigortalısı dava dışı sigortalı ...'nin tacir olmadığı 2017/12362 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde Gelir Vergi Beyannameleri ile eki performans bilgileri tablosu ve işletme hesap özetlerine göre VUK 177/1-3 madde hükümleri uyarınca 1. sınıf tacir olmadığı, bilanço esasına göre defter tutan kimselerden olmadığı, yıllık alış satış hadlerine göre esnaf olduğu, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu anlaşılmıştır.

6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür ve görev hususu HMK'nun 114/c maddesi uyarınca dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.

Açıklanan nedenlerle huzurdaki dava, davacının sigortalısı dava dışı sigortalı ...'nin esnaf olması nedeniyle ticari bir dava değildir. Davada, mahkememiz görevli olmayıp, genel mahkemeler görevli olduğundan (Emsal: Yargıtay 3.HD.nin 24.11.2022 tarih ve ... E. ... K.ile 06.10.2022 tarih ve ... E.... K.ile 16/06/2022 tarih ve...E.... K. ile 19.01.2016 tarih ve ... E. ...K.ile Yargıtay 23.HD.nin 28.12.2015 tarih ve... E. ... K.ile 25.11.2015 tarih ve ... E. ...

K. Yargıtay 11.HD.nin 23.05.2023 tarih ve... E...K. İle 29.04.2015 tarih ve ... E. ...K.ile Yargıtay 17.HD.nin 16.04.2015 tarih ve ... E. ... K. Vb), dava ve usul ekonomisi gereğince dosya üzerinde yapılan incelemeyle duruşma günü beklenmeksizin görevsizlik kararı verilerek dosyanın Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır