İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/349 K.2019/43

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı nezdinde trafik zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı bulunan ... plaka sayılı araç ile davalıya ait ... plakalı aracın karıştığı kazada hatalı kusur değerlendirmesi yapılarak davalıya hasar bedeli olarak fazla ödeme yapıldığını, davalının kusurlu olduğundan fazla yapılan ödemenin iadesi gerektiğini, bu nedenle ... 30. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında takip yaptıklarını, ancak davalının takibe haksız yere itiraz ettiğinden bahisle itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap tarihli dilekçesinde özetle; takibe itiraz edildiğini, davanın ve takibin haksız olduğunu, %75 kusurlunun davacı sigortalısı olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

... 30.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyası, İhlas Finans Kar ve Zarar katılma hesap cüzdanı sureti, 22/12/2010 tarihli temlik sözleşmesi, İş Bankası hesabına ilişkin hesap cüzdanı sureti, ödeme dekontları ve tüm dosya kapsamı. ... 30. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; Davacı alacaklı sigorta şirketi tarafından borçlu davalı aleyhine kaza nedeniyle kusur durumunun yanlış değerlendirilmesi neticesinde fazla ödenen bedelin rücusu için başlatılan ilamsız icra takibine borçlu davalının itiraz etmesi neticesinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı sigorta şirketi tarafından kaza nedeniyle kusur durumunun yanlış değerlendirilmesi neticesinde fazla ödenen bedelin rücusu için başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı taraf davalıya yapılan fazla ödemenin tahsiline ilişkin başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan haksız itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Davalı taraf davacı tarafın iddialarının yersiz olduğunu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.

Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:

"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."

6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;

" Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.

Dava konusu olay trafik kazasından doğan haksız fiilden kaynaklı oluşan zarara ilişkin kazaya karışan davacının sigortalısı olmayan araçta oluşan hasara ilişkin hatalı kusur değerlendirmesi nedeniyle fazladan yapılan ödeminin rücuen tazminine yönelik olup, davalı taraf ile davacı arasında sigorta sözleşmesi ve ilişkisi yoktur, bu haliyle olay haksız eylemden kaynaklanan sorumluluğa ilişkin olup ticari dava niteliğinde olmadığından davaya bakma görevi genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine ait olup, mahkememizin görev alanında değildir.

Benzer dava sonrasında verilen Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/20289 Esas, 2017/11469 Karar sayılı içtihatında da 22.03.1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı(03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararına atıfta bulunularak sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmadığı belirtilerek bu davanın ticari dava sayılamayacağı açıklanmış olup, davacı ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin haksız fiilden doğması nedeniyle davada genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduğu belirlenmiştir.

Asliye Hukuk mahkemesince verilen görevsizlik kararında da açıkça taraflar arasında sigorta ilişkisi olmadığı davalının 3. kişi olduğu açıkça belirtilmesine rağmen somut olayda haksız eylemden kaynaklanan sorumluluk nedeniyle fazla ödenen bedelin rücusuna yönelik başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline yönelik haksız fiil sorumluluğundan kaynaklı davaya bakmaya mahkememiz görevli olmayıp Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmadığından HMK 'nın 114/1-c ve 115/2 madde uyarınca Mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi ile Mahkememizin karşı görevsizliğine, görevli mahkemenin İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, karar kesinleştiğinde mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın ilgili İstinaf Hukuk Dairesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.