İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/494 K.2024/306

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 11/08/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle.

31.07.2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasından mütevellit davacının aracındaki hasarın 30.08.2020 tarihli bilirkişi raporunda 3.975,75 Euro değer azalışının 350,00 Euro olarak tespit edildiğini, 3 gün mahrum kalınan araç bedelinin 59 x 3=177 Euro ikame araç gideri olmak üzere toplam 4.502,75 Euro'nun tahsil anındaki kur üzerinden ve yargılama gideri olarak hasar tespiti bilirkişi gideri 748,66 Euro, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla kaza tarihinden, sigorta için 02.09.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile müşterek ve müteselsilen tahsiline dair tazminat davası olduğunu.

31.07.2020 tarihinde ...

Avusturya plakalı ... marka sigortalı ... ... kullanımındaki aracın davacı ... 'in mülkiyeti kendisine ait ... plakalı araca park halinde bulunduğu esnada ... 'da yolda geri manevra yaptığı esnada aracının sağ arka tamponu ile park halinde bulunan aracın şoför kapısına çarpması nedeniyle maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, davacının Almanya'da yaşadığını, kazanın geçici olarak Türkiye'de bulunduğu zamanda meydana geldiğini, davacının bu hasardan dolayı Almanya'daki sigortasından tazminat almadığını,

davacının zararının sigorta tarafından karşılanması için 02.09.2022 tarihinde başvuru yapıldığını ve sigorta tarafından ... numaralı hasar dosyasının açıldığını ve herhangi bir ödeme yapılmadığını, davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile güvence altına alınmış kusurlu aracın gerçekleşen trafik kazasından kaynaklanan davacının toplam 4.502,75 Euro zararının tahsil anındaki kur üzerinden ve yargılama gideri olarak hasar tespiti bilirkişi raporu gideri 748,66 Euro (sigorta için ZMMS poliçe kapsamında kalan kısım ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan 08/09/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Şirketleri nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçla davacının maliki olduğu ... plakalı araç arasında 31.07.2020 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle ... plakalı aracın uğradığı araç hasarının davalı sigorta şirketinden talep edildiğini, ... plakalı aracın davacı şirket nezdinde ZMMS ile sigortalı olduğunu ve poliçede verilen maddi tazminatın 41.000,00TL olduğunu, sigortacının sigortalısının kusur oranına isabet eden zarardan poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğunu,

dava konusu kazada poliçe tanzim tarihi itibariyle geçerli olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve ek-1 Değer Kaybı Hesaplama tablosuna göre değer kaybı hesabi yapılması gerektiğini, kazanç kaybının ZMMS genel şartlarına göre teminat dışında kaldığını, sürücülerin kusur durumlarının tespiti için ATK'dan rapor alınmasını talep ettiklerini, davanın reddini, aksinin kabulü durumunda da sorumluluğun poliçe teminatı ile sınırlandırılması talep etmiştir.

Davalı ... ... vekili tarafından sunulan 10/10/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davalı park halindeki aracıyla geri geri manevra yaparken arkasında bulunan davacının aracına hafif dokunması sonucu hasarın oluştuğunu, davalının olay yerine geldiğinde davalıya araçta gözle görülen hiçbir hasar olmadığını söylediğini, ancak davalı tutanak tutulmasını teklif ederek tutanağın düzenlendiğini, araçta gözle bile görülemeyen pasta cila ile geçebilecek ufak bir çiziğin meydana geldiğini, davacı tarafın iddia ettiği miktarda hasar meydana gelmesinin ve araçta değer kaybı oluşmasının mümkün olmadığını,

davacının kaza tarihinden 30 gün sonra Türkiye'den aracıyla Almanya'ya giderek aracını Almanya'da yaptırdığını iddia etmesinin davacının başka bir kazaya karıştığını ve kusurlu olduğunu gösterdiğini, davacının beyanları ile söz konusu 31.07.2020 tarihli hasarın uyumsuz olduğunu, dosyanın bilirkişiye tevdii edilerek kaza ile hasarın uyumlu olup olmadığına yönelik rapor alınmasını talep ettiklerini, davacının talep ettiği değer kaybı talebinin teminat dışı olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini araç mahrumiyetinden doğan 177 Euro bedelindeki zararın davacı tarafından hiçbir şekilde belgelendirilmediğini ve faturalandırılmadığını,

araçtan mahrum kalınan bir sürenin olmadığını; davacının onarım süresi 1-2 saati geçmeyecek araçtan mahrum kaldığı iddiasının gerçek olmadığını ekspertiz ücretinin davalının sorumluluğunda olmadığını, 2020 yılı Ekspertiz Ücret tarifesinin motorlu araçlar için maddi hasar KDV hariç 270,83 TL den az ve 902,76 TL'den fazla olmamak üzere tespit edilen hasar tutarının 1,5'ini geçmeyeceğinin belirtilerek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Hasar dosyası, Kaza tespit tutanağı, Kazaya ilişkin fotoğraflar, Ekspertiz raporu, Kayıtlar Adli Tıp Kurumu trafik ihtisas dairesi tarafından hazırlanan raporu, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan 27/02/2023 tarihli rapora göre; Davalı sürücü ... ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.

Aktüerya alanında uzman bilirkişi ... ve Makine mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan 12/06/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre.

Dava konusu ... plakalı aracın sol ön kapı kısımlarındaki hasarının 31.07.2020 tarihli kaza uyumlu olacağı, dava konusu aracın hasar onarımının maksimum 2 (iki) iş günü içerisinde yapılacağı, onarımın aracın yurtdışına çıkışı yapılmadan da Türkiye'de yapılmasının mümkün olacağı, kaza tarihi 31.07.2020 tarihi ve itibariyle toplam hasar bedelinin 6.799,88TL (829.80Euro) olacağı; (müşterek müteselsilen davalılardan talep edilebileceği) dava konusu ... plakalı aracın 30.07.2020 tarihli hasarı sonrasında, tarafımızca belirlenen hasar onarım kriterlerine göre Serbest Piyasa Rayiç Değerinde oluşacak Değer Kaybının 1.556,97TL (190,00Euro) olacağı;

(müşterek ve Müteselsilen davalılardan talep edilebileceğini, Hasar tarihi 31.07.2020 tarihi için araştırılarak belirlenen günlük araç kiralama bedelinin 65,00EUR olduğu belirlendiğinden, davacının dava konusu ... plakalı aracını kullanamamasından kaynaklanan 2 (iki) günlük Araç Mahrumiyet Zararının 1.065.30TL(130,00Euro) olacağı; (araç işleteninden talep edilebileceği, Sigorta şirketinin sorumluluğunda olmadığı) Ekspertiz Rapor ücreti talebinin (749,66 Euro) 6.143,18 TL olduğu,

Türkiye'de belirlenen ekspertiz ücretleri ile değerlendirme yapılamayacağı, davacının kendi ülkesinde yaptırdığı tespit ve onarım bedelini yüksek yargı kararları dahilinde talep edebileceği, raporun sadece somut olayla ilgili olarak düzenlendiği, TTK'nun 1426/1 maddesi doğrultusunda davalılardan talep edilebileceği, (müşterek ve müteselsilen davalılardan talep edilebileceği ) Davalı sigorta şirketi tarafından 22/07/2020-20/10/2020 tarihleri arasında ... numaralı dava davalı ... adına kayıtlı ... plakalı (2007 model ...

5 kapı tipi araç) araç sürücüsünün davaya konu 31/07/2020 tarihinde meydana gelen davacımı plakalı araca vermiş olduğu maddi hasarda % 100 kusurlu olduğu ve davalı sigorta şirketinin ... plakalı aracın ZMSS Sigortacı dahilinde (41.000,00 TL) meydana gelen zarardan (araç işleteni maliki ile birlikte ) sorumlu olduğu elbette ikame araç bedelinden sonra araç işleteninden talep edilebileceği, ZMMS sigortacısının sorumluluğunda olmadığının görüş ve kanaatine varılmıştır.

Makine mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan 19/10/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre.

Dava konusu olayın karayolları trafik kanunu kapsamında maddi hasarlı trafik kazası olduğu, söz konusu araç onarım bedelinin kdv ve işçilik dahil Almanya'da onarılması durumunda ise 829,80 Euro olduğu, dosyanın muhteviyatında davacının maliki olduğu aracın onarımının yapılıp yapılmadığına dair hasar onarımının yapılıp yapılmadığına dair hasar onarım faturası, hasar onarımı için ödemenin yapıldığına dair banka dekontu ve tahsilat makbuzu kredi kartı ödeme belgesi vb. Belgeler ibraz edilmemiş olup nihai karar ve hukuki takdirin mahkemeye ait olduğunu, kaza tarihi itibariyle 1 Euro 8,1946 TL = 829,80 Euro X 8.1946 TL =6.799,88 TL dir.

Dosya muhteviyatında yapılan incelemede söz konusu kaza ile ekspertiz raporunda belirtilen ve fiyatlandırılan parça meydana gelen hasar ile doğru orantılı olmadığı, Almanya'da ikamet eden ve geçici olarak getirdiği aracı Türkiye'de trafik kazası sonucunda hasara uğrayan davacı aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanmayacağının kabulü gerekir. Araç maliki aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahiptir.

Araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda yurt dışı tamirine ilişkin gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk lirası karşılığının tazminine karar verilmelidir. Söz konusu kazalı aracın onarımının yetkili servis ve tamir atölyelerinin iş yüklü ile doğru orantılı olmakla birlikte yaklaşık iki iş günü süreceği, ayrıca aracın onarımının Türkiye'de mümkün olduğunun,

dava konusu aracın yurt dışı kayıtlı olduğu için tramer kayıtlarına ulaşılamadığı ve bu kapsamda geçmiş hasar sorgulamasını yapılamadığı araç değer kayıplarında yukarıda izah edildiği üzere daha önce aynı bölgeden hasarlanmış araç için geçmiş hasar kaydının önem arz ettiğini bu nedenle değer kaybı hesaplamasının araçta meydana gelen hasarlı parçaların daha önce hasar görmemiş olduğu değerlendirilerek hesaplama yapılmış olduğu dava konusu aracın geçmiş hasar kaydının araç değer kaybına yönelik direk etkisi olduğunda aracın geçmiş hasar kayıtlarının sayın mahkemeye ibraz edilmiş olması gerektiğinin nihai kararın mahkemeye ait olduğunu,

Anayasa mahkemesinin 09/10/2020 tarihli genel şartlara yönelik iptal kararları ve yargıtay içtihatları gereği aracın kazadan önceki piyasa rayiç değeri ile kazadan sonraki onarılmış rayiç değer arasındaki değer farkının değer kaybı olarak kabul edildiği,

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2019/2991 Esas sayılı 2020/6304 sayılı kararı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/966 Esas 2016/5728 Karar sayılı 10/05/2016 tarihli kararı ile bu kapsamda Yargıtayın istikrar bulmuş olan Anayasa Mahkemesini 09/10/2020 tarihli iptal kararı doğrultusunda aracın modeli markası özellikleri hasarı yapılan onarım işlemi olay tarihindeki yaşı davacı tarafın iddiaları davalının iddiaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız 2. El piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç bedeli arasındaki farka göre değer kaybı zararın

belirlenmesi kararına göre ise dava konusu aracın kazadan önceki yurt dışı ikinci el piyasa rayiç değerinin 157.324,80 TL (19.200,00 Euro) civarında olacağı kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç bedelinin yaklaşık 155.686,00 TL (19.000,00 Euro ) civarında olacağı bu kapsamda değer kaybı 19.200,00 Euro - 19.000,00-Euro = 200 Euro (1.638 TL) civarında olacağı,

bu kapsamda doya muhteviyatına sunulmuş olan 12/06/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunun teknik bölümü ile genel esaslar bakından aynı fikirde olduğunu ayrıca davacı tarafından talep edilmiş olunan ekspertiz rapor ücretinin (749,66 Euro) 6.143,18 TL olduğu Türkiye'de belirlenen ekspertiz ücreti ile değerlendirilme yapılmayacağı, davacının kendi ülkesinde yaptırdığı tespit ve onarım bedelinin yüksek yargı kararı dahilinde talep edilebileceği raporun sadece somut olayla ilgili olarak düzenlendiği dikkate alındığında davalılardan talep edilebileceği nihai kararın sayın mahkemeye ait olduğu,

ancak aşağıda emsalde görüldüğü üzere 2022 yılında dahi Almanya'da ekspertiz ücretinin 250,00 Euro civarında olduğu (250 Eurox8,1946=2.048,50 TL) dikkate alındığında talep edilen eksper rapor ücretinin Almanya piyasa rayiç değeri üzerinde olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ VE GEREKÇE

Dava, davacıya ait ... plakalı aracına davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalanan ... plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen hasar bedeli, ikame araç ve değer kaybı talebinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememiz dava konusu sebebi ( sigortaya ilişkin hükümler TTK da düzenlendiğinden) ile görevli ve davalı sigortanın yerleşim yeri itibari ile yetkilidir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan ... plakalı aracın 31.07.2020 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracına çarptığını ve maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, araçtan mahrum kaldığını, davalı araç sürücüsünün kaza nedeniyle %100 kusurlu olduğunu belirterek hasar bedeli, ikame araç ve değer kaybı bedelinin tahsil anındaki kur üzerinde temerrüt tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

Türk Borçlar Kanunun 49. maddesinde: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.

Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının ve güvence hesabının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde.

31.07.2020 tarihinde davacı tarafa ait ... plakalı araca, davalı sigorta şirketi tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet sigortalı bulunan ve diğer davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması neticesinde, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet sigortasının bulunduğu, 15.02.2023 tarihli ATK kusur raporunda, ... plakalı araç sürücüsü ... ...'ın gerekli kontrolleri yapmaksızın geri manevrası yaptığı esnasında çarptığı olayda %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün alabileceği bir önlem bulunmadığından kusursuz olduğu,

kusur oranlarının kaza tespit tutanağına ve kazanın oluş şekline uygun olduğu ve hükme, denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmış, davacının Almanya'da ikamet ettiği ve geçici olarak getirdiği aracı ile Türkiye'de trafik kazası sonucunda hasara uğradığı,

aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanmayacağı, araç maliki aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğunda ve araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda yurt dışı tamirine ilişkin gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerektiğinden davaya konu ... plakalı aracın yurt dışında tamirine ilişkin olarak hasar tutarı alınan bilirkişi raporları ile tespit edilmiş olup aracın onarımı için zorunlu olarak tamiri gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu

olduğu, hasarın kaza ile illiyet bağının olduğu, kaza tarihi itibariyle dava konusu ... plakalı aracın dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre, aracın onarımı için sol ön kapı üzerinde parça değişimine ve sökülmesine gerek olmaksızın tamir edilebileceği, hasarlanan bölgede herhangi bir parça değişimine gerek olmadığı,

çizik düzeltme, lokal boyama sistemi ile hasarın giderilebileceği tespit edilmiş olup mahkememizce yapılan değerlendirmede de aracın tamiri için parça değişimine gerek olmadığına kanaat getirilmiş ve bu kapsamda tamiri gereken parçalar, boya ve işçilik bedellerinden ibaret toplam hasar miktarının 829,80 euro olduğu, aracın kaza tarihden önceki rayiç değeri 19.000,00 euro olduğu, kaza sonrası %1 oranında değer kaybının makul olduğu görülmekle değer kaybının 190,00 euro olduğu tespit edilmiş ve yine kaza sebebi ile tamir süresinin 2 iş günü olduğu,

günlük kiralamanın 65,00 euro olduğu tespit edilmekle ikame araç bedelinin 130,00 euro olacağı hesaplanmıştır. Düzenlenen raporların dosyadaki delillerle uyumlu, bilimsel ve denetime açık olduğu kabul edilerek trafik sigortacısının, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2.maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve sigortacının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerektiği ve davacının başvuru yaptığına dair dosyaya bir kayır sunulmadığından dava tarihinde itibaren temerrüde düştüğü, sigorta şirketinin ikame araç bedelinden sorumlu olmadığından sigorta yönünden bu talep kabul edilmemiş ve diğer davalı yönünden temerrüt haksız fiil tarihinden itibaren gerçekleştiğinden kaza tarihinden itibaren kazaya karışan araçların hususi araç olması nedeniyle yasal faize hükmedilerek davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. ( kabul oranı: %36,17 )