İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/416 K.2024/607

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Talep eden vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;Müvekkili banka müşterileri tarafından takastan müvekkili bankaya tahsile verilen ... Bankası Anonim Şirketi'nin ... Şubesi'ne ait, 30.03.2023 keşide tarihli, keşidecisi ... ... olan, hamili ... ... olan, ... çek hesap numaralı, ... çek numaralı, 300.000,00-TL bedeli çek, ... Anonim Şirketi'nin ...

Şubesi'ne ait, 30.04.2023 keşide tarihli, keşidecisi ... ... olan, hamili ... ... olan, ... çek hesap numaralı, ... çek numaralı, 300.000,00-TL bedeli çek, ... Anonim Şirketi'nin ... Şubesi'ne ait, 28.02.2023 keşide tarihli, keşidecisi ... ve Tic. Ltd.Şti. olan, hamili ... Ltd.

Şti. olan, ... çek hesap numaralı, ... çek numaralı, 150.000,00-TL bedelli çeklerin tahsil işlemleri sırasında kaybolduğunu, bu sebeple; öncelikle dava konusu kayıp çeklerle ilgili olarak ödeme yasağı konulmasına ve ödeme yasağı kararının muhatap bankalarına tebliğine, TTK md. 762 gereğince gazete ilanlarının yapılması sonrasında, dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanları, ...'dan gelen müzekkere cevabı, ... Bankası'ndan gelen müzekkere cevabı, ... Bankası'ndan gelen müzekkere cevabı, ... Bankası'ndan gelen müzekkere cevabı ile tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, T.T.K.nın 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.

TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

TTK nun 762. madde hükmü gereğince dava konusu çekler hakkında iptal talebinde bulunulduğu hususunda ticaret sicil gazetesinde üç kez ilan yapılmıştır.

Her ne kadar Mahkememizin 18/09/2024 tarihli duruşmasında ... Bankası'na yazılan müzekkere cevabının beklenilmesi hususunda ara karar kurulmuş ise de müzekkere cevabının geldiği ve dosyanın hasımsız olduğu anlaşıldığından başkaca yapılacak işlem kalmadığından dosya resen ele alındı.

Muhatap banka ... tarafından ... seri numaralı talep konusu çekin sahibinin ... Limited Şirketi olduğu, çekin 28/02/2023 tarihinde ... Bankası tarafından ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Muhatap banka ... Bankası A.Ş. tarafından çeklerinin hesabının ... ...'a ait olduğu, ilgili çeklerin ... Bankası'ndan takasa girdiği anlaşılmıştır.

Muhatap banka ... Bankası tarafından söz konusu çekin 30/03/2023 tarihinde takas aracılığıyla sistem üzerinden otomatik olarak sorgulandığın, deprem bölgesi çeki olduğu, çeklerin ibraz süresinin durmasına ilişkin kararname uyarınca işlemsiz iade edildiği, ibraz sürelerinin başlaması üzerine ilgili çek tekrar takasa alınmak istendiğinden çek aslının tekrar kaybolduğu, ... Bankası'na ait 30/04/2023 keşide tarihli, ... no.lu çekin ise ... ... tarafından ... ...

Şubesi'ne ibraz süresi geldiğinde tahsil edilmek amaçlı teslim edildiği, 27/12/2022 tarihinde banka kayıtlarına giriş yapıldığı, söz konusu çekin 02/05/2023 tarihinde takas aracılığı ile sistem üzerinden sorgulandığı, deprem bölgesi çeki olduğundan, çeklerin ibraz süresinin durmasına ilişkin kararname uyarınca işlemsiz iade edildiği, ibraz sürelerinin başlaması üzerine ilgili çek tekrar takasa alınmak istendiğinde bu sefer çek aslının kayıp olduğu tespit edildiği anlaşılmıştır.

Bu haliyle talep eden tarafın kaybolduğunu iddia ettiği çeke ilişkin yukarıda yazılı düzenlemeler kapsamında TTK 762 maddesi gereğince Ticaret Sicili Gazetesinde gerekli ilanlar usulüne uygun şekilde yapılmış ve ilan süresinin bitimine kadar Mahkememize ve muhatap bankaya çek ibraz olunmamıştır.

Bu halde talep eden üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmiş ve her ne kadar talep konusu çekler daha önce takasa alınmış olsa da çeklerin ülkemizde 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem bölgesine ait çekler olduğu ve çeklerin ibraz süresinin durmasına ilişkin kararname uyarınca işlemsiz iade edildiği, müzekkere cevaplarında bahsedilen ibraz işlemlerinin gerçek bir ibraz olmadığı, kararname kapsamında ödemesi yapılmayan çeklerin bu aşamadan sonra kaybolduğu anlaşıldığından talep eden çeklerin iradesi dışında elinden çıktığını ispatlamıştır.

Bu nedenle talep konusu olan çeklerin iptaline karar verilmesi gerektiğinden oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.