Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/418 K.2024/657

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı...vekili tarafından ...in ....E. Sayılı dosyasından Genel Müdürlükleri aleyhine açılan işçilik alacağı davasına ilişkin olarak; anılan mahkemenin 30.10.2020 tarihli ve... K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, anılan karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine, ....Mahkemesi....nin... E., .....

K. sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kesin olmak üzere reddine karar verildiğini, söz konusu mahkeme kararına istinaden alacaklı (davacı) vekili tarafından...

Müdürlüğünün...E. dosyasından aleyhlerine başlatılan icra takibinde dosyaya sunulan 108.251,45 TL'lik teminat mektubu 18.07.2022 tarihinde nakde çevrildiğini, Genet Müdü müz tarafından 13.650,61-TL dosya borcundan yasal tevkifat yapılmak suretiyle 02.08.2022 tarihinde icra dairesi hesabına 9.795,40-TL ödendiğini, diğer taraftarı...Mahkemesinin 02.06.2022 tarihli ve ...

E. sayılı kararı ile dava dışı işçinin görev yaptığı firmalardan dava dışı ....Şirketinin iflasına ve iflasın aynı tarihte açılmasına karar verildiğini, iflasına karar verilen şirketin dönemine isabet eden toplam 6.654,42-TL'nin ödeme tarihlerinden 02.06.2022 iflas tarihine kadar işleyecek avans faiziyle birlikte iflas masasına kaydedilmesi için taraflarınca başvuru yapıldığını, davalılar ile hizmet alımı sözleşmesi ve şartnameler akdedilerek müvekkif Genel Müdürlük tesislerinin muhtelif hizmetleri davalı yüklenicilere ihale edildiğini,

davalılar ile yapılan sözleşme gereği iş anahtar teslimi verilmiş bir iştir ve davalılar kendi ekipmanı ve personeli ile

hizmet verme yükümü altına girdiğini, ...'ın yerleşik içtihatları uyarınca. Genel Müdürlüklerince davacıya ödenen kıdem tazminatırıdanı adı geçen tüm şirketler işçiyi çalıştırdıkları dönemler kadar (oranınca) sorumlu olduklarını, davacıya ödenen ihbar tazminatından işçinin çalıştığı son işvereni olanı ....

Şirketinin sorumlu olduğunu, dosyalara yapılan masraf, harç, icra-dava vekalet ücreti, yargılama gideri vs. gibi giderlerden adı geçen tüm Şirketler işçiyi çalıştırdıkları dönemler kadar sorumlu olduklarını, işçinin çalıştığı yüklenici firmalar hakkında zorunlu dava şartı olması sebebiyle arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşamama tutanaklarının sunulduğunu, bu kapsamda Genel Müdürlüğümüz tarafından....Mahkemesinin... E. sayılı ve ... Dairesinin ...

E. sayılı dosyalarma istinaden ödenen toplam 130,455,65- TL'den. İflasına karar verilen .....Şirketinin payına isabet eden ve iflas masasına kayıt talebinde bulundukları 6.654,42 TL'nin mahsubu sonucu kalan 123.801,23 TL'nin;

2.247,32-T1'sinin.... Şirketinden, 56.796,12 TL'sinin .... Şirketinden, 21.305,84-TL'sinin.... Şirketinden, 21.335,03- TL'sinin .... Şirketi- .... Şirketi .....Şirketi İş Ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 2.626,74- TL'sinin.... Şirketinden, 19.490,15- TL'sinin .... Şirketinden ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte tahsilini talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, arz ettikleri hedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, gerekirse yargılama esnasında ıslah edilmek Üzere; Müvekkili kurum tarafından öderimek zorunda kalınan kıdem ve ihbar tazminatı, Yargılama gideri, harç ve vekalet ücretiyle anılan dava nedeniytfe yapıları harç ve yargılama masrafları

olmak üzere 123.801,23 TL'nin; 2.247,32-TL'sinin.... Şirketinden, 56.796,12 TL'sinin.... Şirketinden, 21.305,84-TL'sinin... Şirketinden, 21.335,03-TL'sinin .... Şirketi-..........Ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 2.626,74- TL'sinin.... Şirketinden, 19.490,15- TL'sinin ... Şirketinden ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte rücven tahsili ile, yargılama giderleri ve vekâlet Ücretinin davalıtara yükletilmesine karar verilmesini vekâleten talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı....

Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Haksız dava hukuka ve iyiniyet kurallarına aykırı olup reddi gerektiğini, öncelikle işbu davada ... mahkemesi görevli olmayıp asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, davanın usulden reddedilerek görevsizlik kararı verilmesini, müvekkiline yönetilmiş olan davanın, davaya konu işçilik alacakları olduğu iddia edilen işçinin müvekkili şirket açısından husumet yönünden reddi gerektiğini, davacı tarafça talep edilen alacak kalemleri zamanaşımına uğradığını, davacı, davalılarla yapılan sözleşme gereği işçi alacaklarından dolayı müvekkili şirketin sorumlu olduğunu iddia ettiğini,

buna karşın matbu olarak hazırlanan, genel işlem koşulları içeren, müzakere edilmeyen ve müzakere edilme imkânı bulunmayan Teknik Şartname ve Hizmet Sözleşmelerinde işçiye yönelik hangi haklardan kimin ne miktarda sorumlu olacağı açıkça belirtilmediğini, kaldı ki;

dava dışı işçinin müvekkili şirkette 1 yıl çalışması bulunmadığını, dava dışı işçi müvekkili şirkette kıdem tazminatına hak kazanacak kadar çalışmadığını, zira kıdem tazminatına hak kazanabilmek için İş Kanunu gereği en az bir yıl çalışmış olmak gerektiğini, bu alacaktan müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirkete rücu edilmesinin olanaksız olduğunu, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı miktarının müvekkili şirkete rücu edilmesinin mümkün olmadığını, davacı kurumun,

ihaleleri başka şirkete devretmesine rağmen aynı işçilerle çalışmalarına devam etmesinin yanı sıra bu işçilerin emir ve komutasını da yüklenmiş olması ihaleyi kazanan her şirketin davacı kurum ile asıl işveren - alt işveren ilişkisi içerisinde olmadığının ispatı olduğunu, her işveren gibi kamu kuruluşları da işlerini ya da işçilerinin bir bölümünü başka işverenlere devredebileceklerini, böyle bir durumda işçi çalıştıran işverenin emir ve talimat verme hakkı tamamen kendisine ait olduğunu, aksi halde,....’ın yerleşik içtihatları gereğince alt işveren işçilerin aslında asıl işveren işçisi olduğu,

asıl işverenin birtakım mali yükümlülüklerinden kaçınmak amacı ile böyle bir yola gittiği kabul ettiğini, müvekkili şirketin de sorumlu olduğu kabul edilse dahi, işçinin müvekkili şirket nezdindeki çalışma sürelerine göre bir belirleme yapılması ve bu doğrultuda hüküm kurulması, sorumluluğun müvekkili şirketin ihale tarihleri arası dönem ile sınırlı olması gerektiğini, zira dosyaya ibraz edilen belgelerden de anlaşılacağı üzere, müvekkili şirket davacı Kuruma taşeronluk hizmeti vermiş ve söz konusu işi belirli süre ile aldığını, müvekkilinin işbu davadan bertaraf tutulması gerektiğini, müvekkili şirket, asıl işveren...

Müdürlüğü ile yapılan ihale sözleşmesi kapsamında tüm sorumluluklarını gerekli dikkat ve özenle yerine getirdiğini, izah edilen tüm bu sebepler ve.... emsal kararları doğrultusunda davacı tarafın yönlendirmiş olduğu işbu haksız davanın reddi gerektiğini, zira ortada taraflarından rücu edilmesini gerektirir bir durum bulunmadığını, bu nedenle davacı kurumun taraflarına yönlendirmiş olduğu işbu haksız davanın reddi gerektiğini, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı .... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı....Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı....Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı.....i'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davadaki uyuşmazlığın; Dava dışı işçi ...’in ....Mahkemesinin ...Esas,... Karar Sayılı dosyasına istinade....in.... Esas sayılı dosyasında ödenen bedelden davalıların hizmet alım sözleşmesine göre sorumlu olduğundan bahisle rücuen alacak istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi olup olmadığı, dava dışı işçinin hangi şirketin işçisi olduğu, dava dışı işçi hakkında hükmolunan alacaklarda tarafların sorumluluğu, varsa alacağın miktarı ve işlemiş faizin niteliği ve tutarı noktalarında toplanmaktadır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, davacı kurumun da davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince davalı şirket çalışanına ödeme yaptığı, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişiden alınan 20.05.2024 tarihli raporda:Dosyası kapsamının incelenmesi, ... kararları, taraf vekillerinin beyan ve itirazları, dosya kapsamındaki sözleşme, şartnameler, karar, bilgi ve belgelerin incelenmesi, dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda: Davacı ....

Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığını, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığını, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığını, Davacının dava dışı işçi.... ile ilgili ....Mahkemesi'nin 30.10.2020 tarih....Esas .... Karar sayılı mahkeme kararı gereğince ....'nün ....

Esas Sayılı dosyalarına 02.08.2022 tarihinde ödenen toplam 130.455,66 TL ödemenin 123.801,23 TL sini davalılardan rücuan tazminini talep edebileceği kanaatine varıldığını, ödeme tarihlerine göre davalıların sorumluluklarının. 2.414,82 TL....Şirketi, 53.400,50 TL.... Şirketi, 20.032,05 TL ... Şirketi, 20.059,49 TL..... Şirketi-.... ....Şirketi- ..... Şirketi müteselsilen, 2.469,70 TL,,,..... Şirketi, 25.424,66 TL ....

Şirketi olmak üzere toplam 123.801,23 TL olduğu bildirilmiştir.

Davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.

(Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur (.... esas... karar sayılı ilamı)

İşçilik alacakları ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekeceğinden (... esas...karar sayılı ilamı) ve taraflar arasındaki sözleşmede açık hüküm bulunmasa dahi, bedeli önceden kararlaştırılan iş yönünden, davalının işçilerinin işçilik alacaklarından, iç ilişkide davalının sorumlu olduğunun kabulü gerekeceğinden davacının yapmış olduğu ödemenin tamamından davalıların sorumlu olduğu değerlendirilmiştir (.... esas ... karar sayılı ilamı).

Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile hesaplanan miktar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, (... esas.... karar sayılı, ....esas 2021/334 karar sayılı ilamı) ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸[e-imzalıdır] Hakim ... · ¸[e-imzalıdır]