İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/591 K.2024/348

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 05/10/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı, davalı şirketin kuruluşu sırasında küçük bir hisse (%5) ile şirket ortaklığı yapıldığını ve bu ortaklık kağıt üzerinde bir ortaklık mahiyetinde olup, davacı kuruluşundan bugüne şirketin ticari iş ve işlemlerinin hiçbir adımında yer almadığı gibi herhangi bir isim altında bir ücret kar veya maaş almadığını, ...

Odası kayıtlarından anlaşıldığı üzere 04.01.1990 tarihli bir ana sözleşmesi olan şirketin 26.01.1990 tarihinde odaya kayıt yaptırdığı, 22.02.2006 tarihinde meşgale ve unvan değişikliği yaptığını, 2005yılı içerisinde de iki kez işyeri nakli yaptığı anlaşılmakta olduğunu, kuruluş sırasında davacı ile birlikte ortak olan ... ve ... ..., ortak değişikliği yapmak suretiyle yerlerini ... ...'a bıraktığını, davacının bu değişikliklerden haberdar olmadığını, yeni ortak ... ...'ın münferiden temsil yetkisinin 31.12.2012 tarihinde sona erdiğini,

o tarihten bugüne kadar şirketin yetkilisi olmadığı gibi ticari bir faaliyeti de söz konusu olmadığı olup uzun süredir ticareti terk ettiğini tespit eden ilgili vergi dairesi şirket hakkında resen kararı verdiğini, ortakların değişmesinden meşgale ve unvan değişikliğine kadar hiçbir adımdan haberdar edilmeyen davacı uzunca bir süre %95 hissenin maliki olan ... ...'a ulaşmaya çalışmış ancak herhangi bir sonuç alamadığını, bu durumdan dolayı davacı ortaklıktan çıkmak istediğini, açıklanan nedenlerle davacının davalı şirketteki ortaklığının ortaklıktan çıkarılmak suretiyle sonlandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Sicili Müdürlüğü kayıtları, Vergi Dairesi kayıtları, Sosyal Güvenlik Merkezi kayıtları, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü kolluk araştırması tutanağı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi ... ... ve Nitelikli Hesap Konusunda Uzman Bilirkişi ... ... tarafından 21/02/2024 tarihinde düzenlenen bilirkişi heyet raporuna göre; "dava konusunun, davacı yanın davalı ... Tekstil şirketinde bulunan %5 pay sahipliğinin/ortaklığın haklı nedenlerle feshi ile ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmesi talebinden ibaret olduğu, davalı ... Ltd.

Şti. tarafından herhangi bir ticari defter, belge ve sair evrak ibraz edilmediği, davalı ... Ltd. Şti.

26.01.1990 tarihinde tescil edildiği, şirketin sermayesinin 10.000,00 TL olduğu, şirketin halihazırda ortaklarının ... ve ... ... olduğu, davalı şirketin 2007 yılına ilişkin bilançosu ve gelir tablosunun incelendiğinde, şirketin 53.849,36 TL dönen olmak üzere duran varlığının bulunmadığı, şirketin 66.799,62 TL kısa vadeli olmak üzere borcunun bulunduğu, şirketin özkaynakları -12.950,26 TL olup ödenmiş sermayesi 10.000,00 TL olduğu görülmekle sermayenin özkaynaklar bünyesinde fazlasıyla korunamadığı,

davalı şirketin şirketin cari oranı (dönen varlık toplamının, kısa vadeli borçlar toplamına bölünmesiyle bulunur.) 2007 yılında 0,80 olduğu görülmekle şirketin borca batık durumda olduğu ve özkaynaklarının ekside olduğundan gayrifaal durumda olduğu kanaati edinildiği, şirketin gelir tablosu incelendiğinde, 31.12.2007 tarihi itibariyle net satışlarının 1.951,00 TL olduğu, şirketin 31.12.2007 tarihi itibariyle 8.237,15 TL zarar ettiği görüldüğü, neticeten.

Mali yönden yapılan incelemeler doğrultusunda, davalı yan tarafından herhangi bir ticari defter ve belge ibraz edilmediği, dosyaya celp edilen vergi kayıtlarına göre şirketin borca batık ve gayrifaal durumda olduğu, Mahkemece yazılan müzekkere sonucu ... Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen 17.10.2023 tarihli cevabi yazıda “davalı şirketin 31.12.2007 tarihi itibariyle resen terk edildiği" bildirildiği, yine ...

SGK tarafından gönderilen cevabi yazıda davalı şirketin "Türkiye geneli yapılan sorgulamada, tescil kayıtlarımızda işyeri kaydına rastlanmadığı” bildirildiği, bu bağlamda davacının ortaklıktan çıkma talebi kapsamında hukuki değerlendirme Mahkemenize ait olmak üzere davalı şirketin vergi kayıtlarıyla tespiti yapılan mali verilerine göre şirketin borca batık durumda olması ve özkaynaklarını yitirmiş olmasından davacı yanın %5 hissesine karşılık düşen bir tutarın bulunmayacağı, haklı sebeple şirketten çıkma şartlarının oluştuğu;

şirketin borca batık ve uzun zamandan beri gayri faal olması nedeniyle şirketin tasfiye edilmesine karar verilmesi gerektiği" tespit edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, Türk Ticaret Kanunu 638/2 maddesi uyarınca davacının davalı şirket ortaklığından çıkması koşullarının oluşup oluşmadığı, çıkma sebebinin haklı sebebe dayanıp dayanmadığı, ortaklık payı ve kar payının ödenmesinin gerekip gerekmediği, varlığı ve miktarı hususlarından ibaret Ticari Şirket davasıdır.

Davacı taraf davalı şirkette %5 hisse sahibi olduğunu, şirketin gayri faal olduğunu, şirketin hiç bir işleminden haberdar edilmediğini, diğer hissedara tüm çabalarına rağmen ulaşamadığını, şirketin ticari faaliyetini sürdürme imkanının bulunmadığını bu nedenle davalı şirket ortaklığından çıkmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

Dava konusu ihtilaf davacı şirket ortağının TTK 638/2 maddesi gereğince davalı şirket ortaklığından çıkması için haklı nedenin var olup olmadığı, çıkma koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarından kaynaklıdır.

... Sicili Müdürlüğü kayıtlarının incelenmesinde; davalı şirketin ...nün ... sicil numarasına kayıtlı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı şirket olduğu ve ticaret merkezinin ... - İstanbul olduğu, şirketin son tescilini 22/02/2006 tarihinde yaptırdığı, şirket ortaklarının davacı ... ve münferiden şirketi temsile yetkili diğer ortak ... ... olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce yargılama sırasında davalı şirket hakkında yapılan araştırmalara göre; ... Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen 17.10.2023 tarihli cevabi yazıda “davalı şirketin 31.12.2007 tarihi itibariyle resen terk edildiği" bildirildiği, yine ... SGK tarafından gönderilen 18.01.2024 tarihli cevabi yazıda davalı şirketin "Türkiye geneli yapılan sorgulamada, tescil kayıtlarımızda işyeri kaydına rastlanmadığı” bildirildiği, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen 17.10.2023 tarihli cevabi yazı ekindeki tutanağa göre, davalı şirketin belirtilen sicil adresinde bulunmadığı ve şirketi bilen olmadığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce yargılama sırasında alınan bilirkişi raporuna göre; davalı şirketin vergi kayıtlarıyla tespiti yapılan mali verilerine göre şirketin borca batık durumda olması ve özkaynaklarını yitirmiş olmasından davacı yanın %5 hissesine karşılık düşen bir tutarın bulunmayacağı, haklı sebeple şirketten çıkma şartlarının oluştuğu; şirketin borca batık ve uzun zamandan beri gayri faal olması nedeniyle şirketin tasfiye edilmesine karar verilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Dava konusu ihtilafa ilişkin TTK 638. Maddesindeki yasal düzenlemeye bakacak olursak;

"(1) Şirket sözleşmesi, ortaklara şirketten çıkma hakkını tanıyabilir, bu hakkın kullanılmasını belirli şartlara bağlayabilir.

(2) Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Mahkeme istem üzerine, dava süresince, davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına veya davacı ortağın durumunun teminat altına alınması amacıyla diğer önlemlere karar verebilir." şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda davacı tarafça davalı şirket ortaklığından çıkmasına karar verilmesi talep edilmiş olup, yargılama sırasında davalı şirket hakkında yapılan araştırmalar ve düzenlenen dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, davalı şirketin sicil adresinde bulunmadığı, şirketin SGK kayıtlarına göre iş yeri kaydının bulunmadığı, gayrifaal olması nedeniyle Vergi dairesi tarafından davalı şirket hakkında resen terk işlemi yapıldığı, davalı şirketin Ticaret sicil kaydına göre en son unvan değişikliğine ilişkin 22/02/2006 tarihinde tescil işleminin yapıldığı,

davalı şirketin uzun zamandır ortaklar kurulunun toplanmadığı ve mevcut şirket yetkilisi olan %95 oranında hissedar ... ...'ın görev süresi dolmasına rağmen yeni müdür seçimi yapılmadığı sabit olup tüm bu tespitler karşısında davalı şirketin gayri faal olması, esas sözleşmesindeki ticari amacını yerine getirebilecek durumda olmaması,

şirket yetkilisi olan hakim ortağa ulaşılamaması ve bilirkişiler tarafından yapılan mali inceleme ile de şirketin özkaynakları -12.950,26 TL olup ödenmiş sermayesi 10.000,00 TL olduğu görülmekle sermayenin özkaynaklar bünyesinde fazlasıyla korunamadığı ve sonuç olarak şirketin borca batık olduğu anlaşılmakla, tüm bu koşullar göz önüne alındığında davalı şirketin içinde bulunduğu durumun, davalı şirkete %5 oranında hisse ile ortak olan davacı ... yönünden TTK 638/2 maddesi gereğince davalı şirket ortaklığından çıkması için haklı neden oluşturduğu anlaşıldığından, Davacı tarafça açılan davanın kabulü ile.

Dava konusu ... Sicili Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı davalı ...'nin ortağı olan davacı ...'in TTK 638/2 maddesi uyarınca davalı şirket ortaklığından çıkmasına ve davalı şirketin öz kaynaklarının bulunmaması borca batık durumda olması nedeniyle ve davacının ortaklıktan çıkma karşılığı ortaklık payı talebi bulunmadığından davalı şirketteki hisselerinin bedelsiz olarak davalı şirketin kalan ortağına devredilmek suretiyle ...

Sicili Müdürlüğünce tescil ve ilanına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.