İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/618 K.2024/580

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 16/10/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin plastik hammadde satışı alanında çalışan ve bu sektörde tanınan bir firma olduğunu, bu kapsamda davalı şirketle de bir ticari ilişki kurduğunu ve kendisine hammadde satışı yaptığını, faturanın tebliğinin akabinde davalı tarafça, müvekkili ile yapılan anlaşmaya uygun şekilde satılan ürün miktarı teslim edildiği ve anlaşma gereğince belirlenen fiyattan fatura kesildiği için fatura içeriğine davalı tarafça itiraz edilmediğini; davalının taraf ise satılan malın bedelini müvekkiline ödemediğini, davalı aleyhinde icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın icra takibine itiraz etmesi üzerine aleyhinde ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyasında İtirazın iptali davası açıldığını, HMK. 150/5 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, davalı aleyhinde ... İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığını, ikinci takibe de borçlu tarafından itiraz edilmesi üzerine taraflarınca ... Asliye Ticaret Mahkemesinde 2020/...

Esas numaralı itirazın iptali davası ikame edildiğini, tüm deliller toplandıktan sonra davalıdan 107.734,39 USD alacaklı olduklarının tespit edildiğini, mahkemece itirazın iptali davasından sonra ikinci kez ilamsız icra takibi yapılamayacağı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiğini, anlaşmalarına göre borçlarını belirlenen vadelerde ödemeleri halinde vade farkı da almayakları gibi vekâlet ücretinde de ciddi miktarda indirim sağladıklarını, taksitle ödeme talep ettikleri halde ısrarlı taleplerine rağmen protokolü bir türlü imzalamadıklarını, bu nedenlerden dolayı;

müvekkili şirketin ticari satım yapmak suretiyle alacaklı olduğu davalıdan 107.734,00 USD asıl alacağının fiili ödeme günündeki rayice göre tcmb efektif satış kuru üzerinden türk lirası olarak; asıl alacağa temerrüt tarihi olan 21.11.2016 ilk haciz tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan 22/11/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin borcu ticari defterleri incelendiği taktirde davacının takip miktarında belirttiği rakam olmadığını, bu itibarla ticari defterlerin incelenmesini ve davanın kısmen reddini talep ettiklerini, müvekkilinin defterleri incelendiğinde ekteki cari hesap dökümünde de görüleceğini, müvekkilinin borcu 310.431,19 TL olduğunu, bu nedenlerden dolayı; davanın kısmen reddine karşı taraf kötü niyetli olduğu için % 20’dan az olmamak üzere karşı tarafın kötü niyet tazminatına çarptırılmasına ve muhakeme masraflar ile ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... Esas Sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı takip dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyası, .... İcra Dairesinde 2016/... Esas sayılı dosyası, ticari kayıt ve belgeler, faturalar, cari hesap ekstreleri, vergi dairesi kayıtları, arabulucu tutanağı, arabulucu sarf kararı, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

.... İcra Dairesi'nin 2016/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...-... San. ve Tic. A.Ş. tarafından borçlu ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş. aleyhine fatura alacağından kaynaklı 107.734,00-$(USD) alacağa ilişkin icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas, 2019/... Karar sayılı dosyanın incelenmesinde; davacı ...-... San. ve Tic. A.Ş. tarafından davalı ... ... Tic. A.Ş. aleyhine .... İcra Dairesi'nin 2016/... Esas sayılı icra dosyasında başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası sonucunda davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

.... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...-... San. ve Tic. A.Ş. tarafından borçlu ... ... A.Ş. aleyhine fatura alacağından kaynaklı 107.734,00-$(USD) asıl alacak ve 8.261,57-$(USD) işlemiş faiz olmak üzere toplam 115.995,57-$(USD) alacağa ilişkin icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas, 2021/... Karar sayılı dosyanın incelenmesinde; davacı ...-... San. ve Tic. A.Ş. tarafından davalı ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş. aleyhine .... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas sayılı icra dosyasında başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası sonucunda davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği, karara karşı yapılan istinaf başvurusu sonucunda ... Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin 09/03/2022 tarih, 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı ilamıyla istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği ve kararın 14/04/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacı şirketin 2015-2016 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğunun, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunun , kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunun, Davalı şirketin 2015-2016 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunun, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu,

ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunun, Davacı şirket sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde Davalı ... ... San. Tic, A.Ş. şirketinden 2016 yıl sonu itibari ile 310.128,68 TL (107.734,39 USD) alacaklı olduğunun görüldüğünün, Davalı şirket sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde Davacı ...-... San. ve tic.

A.Ş. şirketine 2016 yıl sonu itibari ile 310.128,68 TL borçlu olduğunun görüldüğünün, Davacı ve Davalı şirket ticari defterlerinde kur değerleme işleminin yapılmadığının, tarafların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 280'nci maddesi gereği değerleme yapmadığı tespit edildiğinin, Tarafların 2016 yıl sonu hesap bakiyesinin yıllar itibari ile defter değeri ile devir geldiği görüldüğünün,

Faturaların döviz olarak düzenlenmiş olduğu ve fatura açıklamalarında ödemelerin döviz cinsinden yapılacağı belirtilmiş olduğu da dikkate alındığında 107.734,39 USD nin 16.10.2023 dava tarihi itibari ile TCMB USD efektif Satış Kur karşılığı olarak (1 USD-27,9283 TL) 3.008.838,36 TL olarak hesaplandığının, kur değerlemesi takdirinin mahkemeye ait olduğunun, davacının 16.10.2023 dava tarihi itibari ile 107.734,39 USD karşılığı 3.008.838,36 TL alacaklı olduğunun sonuç ve kanaatine varmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine ham madde satışından dolayı düzenlenen faturalardan kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Davacı taraf, davalıya ham madde satımından kaynaklı olarak düzenlenen faturalardan ve cari hesap alacağından dolayı davalıdan alacaklı olduğu 107.734,00-USD'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı taraf ise davacının iddia ettiği miktarda borçlu olmadıklarını, müvekkillerinin cari hesabına göre davacıya 310.431,19-TL borçlu olduğunu davanın kısmen reddine ve kötüniyetli alacaklı tarafın kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava konusu ihtilaf davacı tarafından davalıya hammadde satımından dolayı alacaklı olup olmadığı ve alacak miktarı hususundan kaynaklıdır.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 14/06/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacı şirketin 2015-2016 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğunun, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunun , kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunun, Davalı şirketin 2015-2016 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunun, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu,

ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunun, Davacı şirket sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde Davalı ... ... San. Tic, A.Ş. şirketinden 2016 yıl sonu itibari ile 310.128,68 TL (107.734,39 USD) alacaklı olduğunun görüldüğünün, Davalı şirket sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde Davacı ...-... San. ve tic.

A.Ş. şirketine 2016 yıl sonu itibari ile 310.128,68 TL borçlu olduğunun görüldüğünün, Davacı ve Davalı şirket ticari defterlerinde kur değerleme işleminin yapılmadığının, tarafların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 280'nci maddesi gereği değerleme yapmadığı tespit edildiğinin, Tarafların 2016 yıl sonu hesap bakiyesinin yıllar itibari ile defter değeri ile devir geldiği görüldüğünün,

Faturaların döviz olarak düzenlenmiş olduğu ve fatura açıklamalarında ödemelerin döviz cinsinden yapılacağı belirtilmiş olduğu da dikkate alındığında 107.734,39 USD nin 16.10.2023 dava tarihi itibari ile TCMB USD efektif Satış Kur karşılığı olarak (1 USD-27,9283 TL) 3.008.838,36 TL olarak hesaplandığının, kur değerlemesi takdirinin mahkemeye ait olduğunun, davacının 16.10.2023 dava tarihi itibari ile 107.734,39 USD karşılığı 3.008.838,36 TL alacaklı olduğunun sonuç ve kanaatine varmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde toplanan deliller, tarafların ticari defter ve kayıtları ile alınan bilirkişi raporuna göre; davacı şirket ile davalı şirket arasında hammadde satımına ilişkin ticari ilişki bulunduğu, satıma konu hammaddelerin davalı tarafa teslim edildiği bunun aksi yönde davalı tarafın bir itirazının bulunmadığı, davalıya satılan hammaddelere ilişkin düzenlenen faturaların USD döviz cinsi üzerinden düzenlendiği ve faturalar yönünden taraflar arasında cari hesap uyuşmazlığı bulunmadığı, davalı tarafça sunulan cevap dilekçesi ile de TL miktarı üzerinden bir miktar davacıya borçlarının olduğunun kabul edildiği,

taraflar arasındaki alacağa ilişkin ihtilafın ödemenin fatura tarihindeki kur üzerinden mi ödeme günündeki kur üzerinden mi yapılacağı hususundan kaynaklandığı, davacı tarafça düzenlenen faturalara bakıldığında faturaların USD döviz cinsi üzerinden düzenlendiği ve iş bu fatura vadesinde fatura belirtilen miktar USD döviz cinsi ödeneceğinin açıkça fatularda belirtildiği sabit olup, bu haliyle davalı tarafça davacıdan satın aldığı hammadde bedellerini faturada belirlenen miktar üzerinden ödeme günündeki döviz karşılığı üzerinden yapılması gerektiği açık olup, davacı tarafın dava konusu faturalardan kaynaklı olarak tarafların ticari kayıtları,

vergi kayıtları ve düzenlenen dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere davacının 107.734,00-$(USD) miktarında davalıdan alacaklı olduğu anlaşıldığından, Davacı tarafça açılan davanın kabulü ile; davacı tarafın davalıdan olan 107.734,00-$(USD) alacağının davalının hakkında başlatılan ilk takip olan .... İcra Dairesi'nin 2016/...

Esas sayılı icra dosyasında ödeme emrinin tebliğ tarihi itibariyle temerrüde düşmesi ve alacağın USD döviz cinsi olması nedeniyle davalının temerrüt tarihi olan 29/11/2016 tarihinden itibaren USD döviz cinsine kamu bankalarınca uygulanan en yüksek yıllık mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.