İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/509 K.2024/758

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacılar vekili tarafından sunulan 05/09/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Müvekkillerinin davalı şirketin pay sahipleri olduğunu, davalı şirketin genel kurulu, 27 Ağustos 2024 tarihinde 2023 mali yılı erteleme üzerine olağan toplantısını yapmak üzere toplantıya çağrıldığını, davalı şirketin 2023 mali yılına ilişkin olağan genel kurulu, 23 Mayıs 2024 tarihinde toplandığını, finansal tabloların müzakeresi ve buna bağlı konuların görüşülmesinin ertelenmesi talebinde bulunulması üzerine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 420 nci maddesi uyarınca bir kısım maddelerin görüşülmesi ertelendiğini, 3 Temmuz 2024 tarihinde toplanan davalı Şirket genel kurulu,

Anonim Şirket Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Bakanlık Temsilcileri Hakkında Yönetmelik’in 28 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ertelendiğini, görüşülmesi ertelenen konular görüşülmek üzere davalı Şirketin, genel kurulunu gündemi görüşmek üzere toplantıya çağırdığını, müvekkillerinin finansal tabloların müzakeresi ve buna bağlı konuların görüşülmesinin ertelenmesine neden olan sorularını şirkete bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında ilettiğini,

davalı Şirket tarafından bunlara karşı gönderilen cevabi ihtarnamede soruların esasına hiçbir şekilde cevap verilmeksizin sanki sorular karşılanmış gibi görünmesin yol açacak bir cevabi ihtarname gönderilmişse de gerçekte büyük ve önemli bir kısmı cevaplanmadığını ve geçiştirildiğini, müvekkillerinin ihtarname ile müşahhas soru ve inceleme taleplerini şirkete gönderdiğini, davalı Şirketçe ....

Noterliğinden sadır 1 Temmuz 2024 tarihli ve ... yevmiye no.lu ihtarname ile cevaplar sunulduğunu, bu yazılı cevaplar haricinde inceleme hakkı kapsamında herhangi bir belge müvekkillerinin incelemesine sunulduğunu, davalı şirketin 17 Mayıs 2022 tarihinde gerçekleştirilen 2021 mali yılına ilişkin erteleme üzerine olağan genel kurul toplantısı kapsamında müvekkillerimizce yöneltilmiş bilgi alma ve inceleme haklarının ihlal edildiğini, bu nedenlerden dolayı; davanın kabulü ile;

davalı Şirketin 2022 mali yılı sonu 2.034.060.000 TL değerli olduğu raporlanırken, 2023 mali yılına ilişkin bağımsız denetim raporunda enflasyon düzeltmesi uygulanarak 2022 mali yılı sonu değeri 3.351.581.684 TL olarak raporlanmış, 2023 mali yılı sonu değeri ise 3.309.851.000 TL olarak raporlanmış yatırım amaçlı gayrimenkullerin, enflasyon düzeltmesi yapılmamış ve TFRS ve VUK’a göre düzenlenen finansal tablo değerlerinin ne olduğu, ... ’ye göre düzenlenmiş finansal tablolarda 823.834.922 TL geçmiş yıl karı ve 771.744.673 TL net dönem karı bulunduğu raporlanırken, öğrenildiği kadarıyla VUK’a göre düzenlenmiş finansal tablolarda 1.474.

217.269 TL geçmiş yıl karı, 913.356.126 TL dönem net zararı bulunduğu anlaşıldığından, kar dağıtılmama sebebinin ne olduğu ve 1 milyar TL’ye yakın zararın giderilmesi için alınan önlemlerin ne olduğu,Enflasyon muhasebesi uygulanmamış şekliyle yönetim kurulu üyelerine ay ay ödenen ücret ve prim tutarlarının net ele geçen tutar ve brüt tutarlarının ne olduğu,%100 bağlı ortaklık konumundaki ... ...’ın yöneticilerine yapılan ödemelerin tutarları, bu bağlı ortaklıktan hangi konularda hangi tutarlarda hizmet alındığının ve elde edilen faydaların neler olduğu,Soyak Yapı’ya hangi tarihlerde ne tutarda borç verildiği,

karşılığında alınan 2.835.713 TL’lik faizin hangi oranda uygulandığı, Davalı Şirket’in birdenbire 2021 mali yılında uygulamaya başladığı, ödediği tutarlar 2022 mali yılında çok ciddi artış gösterdiği gibi 2023 mali yılında daha da ciddi artış gösteren garantörlük komisyonu uygulaması ile ilgili olarak müvekkillerince yönetilen soruların cevapları hakkında özenli, gerçeği aynen yansıtan, dürüst hesap verme ilkelerine uygun, doyurucu içeriği ve niteliği haiz bir şekilde yazılı bilgi vermesi ve bu kapsamda incelenmesi talep edilen sözleşme, defter, kayıt,

yazışma ve belgelerin incelemeye açılması ve tasdikli suretlerinin müvekkillerine verilmesi için davalı şirkete talimat verilmesine, bir uzman veya uzmanlar eşliğinde ve taraflarınca da katılım sağlanarak bu incelemenin genel kurul dışında yapılmasına, dava vekalet ücreti, yargılama giderleri, harç, sair masrafların davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan 11/10/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ...'ün 2023 yılına ait olağan genel kurul toplantısı 23 Mayıs 2024 tarihinde yapıldığını ve pay sahipleri ... ..., ..., ... 'in finansal tabloların müzakeresi ve buna bağlı konuların görüşülmesinin ertelenmesi talebinde bulunmaları üzerine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 420'nci maddesi uyarınca bir kısım maddelerin görüşülmesi Ertelendiğini, 3 Temmuz 2024 tarihinde toplanan Şirket genel kurulu,

Anonim Şirket Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Bakanlık Temsilcileri Hakkında Yönetmelik'in 28 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca finansal tablolarda fark edilen hataların düzeltilmesi sebebiyle yineden ertelendiğini, gündem maddeleri altında kanuna, esas sözleşmeye ve afaki iyiniyet kurallarına uygun olarak görüşmeler gerçekleştirilerek,

kararlar alındığını, pay sahiplerinin erteleme talebi gerekçelerinden görüldüğü üzere TTK md 437/1 uyarınca genel kurul tarihinden en az 15 gün önce şirket merkezinde inceleme için hazır bulunduran ve 08.05.2024 tarihli tutanak ve 02.07.2024 tarihli ihtarname ile kendilerine teslim edilen finansal tablolar ve faaliyet raporundan pay sahipleri nitelikli ve yeterli bilgiye ulaştıklarını, ....

Noterliği'nin 11 Haziran 2024 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde ve 27 Ağustos 2024 tarihinde yapılan 2023 yılı ertelenen olağan genel kurul toplantısı esnasında bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamındaki tüm talepleri TTK 437 maddesi ile hesap verme ve dürüstlük ilkelerine uygun olarak cevaplanmış olan davacıların 77TK md 437/5 anlamında bilgi alamayan pay sahibi olmadığını, bu nedenlerden dolayı;

davacılardan ... ... tarafından açılan davanın dava harçları yatırılmamış olduğundan ve kanun gereğince davanın açılması 10 günlük hak düşürücü süreye tabi olduğundan yatırılması için süre verilemeyeceğinden, işbu davadan tefriki suretiyle davasının usul yönünden reddine, ....Noterliği 'nin 11 Haziran 2024 tarihli ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesinde bilgi alma ve inceleme hakkı ihlali iddiası ile açılan davanın TTK md. 437/5 uyarınca ret tarihi olan cevabi ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 10 günlük sürede açılmadığı gözönünde bulundurularak bu talepler yönünden davalarının usul yönünden reddine,

esas yönünden cevap dilekçemizde yer alan hukuki nedenler ile Yargıtay kararları göz önünde bulundurularak bilgi alma ve inceleme hakkının sınırını aşan davanın reddine, ...

Ticaret AŞ'nin ....Noterliği "nin 11 Haziran 2024 tarihli ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesinde ve 27 Ağustos 2024 tarihinde yapılan 2023 mali yılı ertelenen genel kurul toplantısında özenli, gerçeği aynen yansıtan, dürüst hesap verme ilkelerine uygun, doyurucu içeriği ve niteliği haiz bir şekilde yazılı bilgi vermiş olması, TTK 437/1 maddesindeki sınırlamanın dışında ve maddede tanınan hakları aşar nitelikte bilgi, belge verilmesi, uzman eşliğinde ve icra marifetiyle inceleme yapılması,

tasdikli suret verilmesi için talimat verilmesi taleplerinin reddine, dava vekalet ücreti, yargılama giderleri, harç, sair masrafların davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER

Davalı şirketin Ticaret Sicil kaydı, 27 Ağustos 2024 tarihli erteleme üzerine GK Toplantısı’na ait toplantı tutanağı ve hazirun listesi, 27/08/2024 tarihli genel kurulda yapılan bilgi alma talebi başvurusu, 23 Mayıs 2024 tarihli genel kurul toplantısına ait toplantı tutanağı ve ekleri, 3 Temmuz 2024 tarihli ertelenen genel kurul toplantısına ait toplantı tutanağı ve ekleri, .... Noterliğinden sadır 11 Haziran 2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname, .... Noterliği'nin 1 Temmuz 2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, .... Noterliğinden sadır 2 Temmuz 2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı şirket hissedarları tarafından davalı şirket aleyhine açılan TTK 437. maddesi gereğince bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması istemine ilişkindir.

Davacılar tarafından davalı şirkette pay sahibi olan müvekkillerin şirket hakkında bilgi alma ve inceleme hakkı engellendiğini, 27/08/2024 tarihli genel kurul öncesinde ve genel kurulda ve sonrasında bilgi alma taleplerinin karşılıksız bırakıldığını, talep ettikleri hususlarda bilgi alma ve inceleme haklarının kullandırılmasına yönelik davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf ise davacı tarafın iddiaları haksız ve yersiz olduğunu, davacıların talep ettiği hususlara hem noter ihtarıyla hem de genel kurulda cevap verilmiş olup, incelenmesi mümkün olan belgelerin genel kurul öncesi şirket merkezinde hazır edildiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... Müdürlüğü kayıtlarının incelenmesinde; davalı şirketin ... Müdürlüğünün ... sicil numarasına kayıtlı ... A.Ş. unvanlı şirket olduğu ve ticaret merkezinin ... / İstanbul olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu ihtilaf ticari şirket bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması davası nedeniyle davalı şirketin hissedarları olan davacıların bilgi alma ve inceleme hakkının ihlal edilip edilmediği, TTK 437. maddesi gereğince bilgi alma ve inceleme hakkını kullanma şartlarının oluşup oluşmadığı hususundan kaynaklıdır.

Dava konusu olaya uygulanacak yasal düzenlemelere bakılacak olursa;

TTK 437. maddedeki pay sahibinin Bilgi Alma ve İnceleme Hakkına ilişkin;

"(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.

(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.

(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.

(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.

(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.

(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Davacılar tarafından davalı şirketin 27/08/2024 tarihli genel kurulda bilgi alma ve inceleme taleplerinin karşılıksız bırakılması iddiası üzerine TTK 437/5 maddesinde belirtilen 10 günlük başvuru süresi içerisinde 05/09/2024 tarihinde eldeki dava süresinde açılmıştır.

Taraflarca dosyaya sunulan genel kurul tutanakları, muhalefet şerhleri, ihtarnameler ve taraflar arasında görülen davalara ilişkin mahkeme kararları, ticaret sicil kayıtları incelenmiştir.

Davacı tarafça davalı şirketin 27/08/2024 tarihli 2023 faaliyet yılına ilişkin genel kurulunda bilgi alma ve inceleme hakkına yönelik taleplerin karşılıksız bırakılmak suretiyle cevaplanmadığı bu şekilde bilgi alma ve inceleme haklarının ihlal edildiğinden bahisle dava dilekçesinde talep edilen hususlarda ve ilgili belgelerin incelenmesine şirketçe izin verilmesi istemiyle için eldeki dava açılmış olup, yukarıdaki yasal düzenleme kapsamında şirket hissedarlarının şirket hakkında bilgi alma ve inceleme haklarının TTK 437 maddesinde güvence altına alınan, kapsamı ve sınırları belirlenen kısıtlanamaz haklardan biri olduğu açık olup,

somut olayda davacılar tarafından davalı şirketin 27/08/2024 tarihli olağan genel kurulunda sorulan soruların cevaplandırıldığı ve dava tarihinden önce davalı şirket tarafından davacılara hitaben gönderilen ....

Noterliği'nin 1 Temmuz 2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sorulan sorulara ayrıntılı cevaplar verildiği anlaşılmakla, davacılar tarafından bilgi alma ve inceleme haklarının kullandırılmadığı iddiasıyla eldeki dava açılmış ise de şirketin finansal tablolarının, yönetim kurulu yıllık faaliyet raporunun, bağımsız denetleme raporunun ve bağlılık raporunun 27/08/2024 tarihli genel kurul öncesinde şirket merkezinde incelemeye hazır bulundurulduğu,

davacı şirket hissedarları tarafından davalı şirketin 23/05/2024 tarihinde yapılan genel kurul sonrası müzakeresi ertelenen 2023 mali yılına ilişkin finansal tablolar ve bağlı konulara ilişkin davacılar tarafından sorulan sorulara ilişkin davalı şirkete gönderilen .... Noterliği'nin 11 Haziran 2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine gerek 27/08/2024 tarihli genel kurulda gerekse ihtarnameye cevaben düzenlenen ....

Noterliği'nin 1 Temmuz 2024 tarihli ve 16376 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile detaylı ve somut cevaplar verildiği, yine davalı şirket tarafından bağımsız denetim raporunun revize edilen kısımlarına ilişkin de ....

Noterliği'nin 2 Temmuz 2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıların bilgi edinme hakkı kapsamında bildirimde bulunulduğu sabit olmakla, davalı şirket ortağı olan davacıların şirket ile ilgili her bilgi ve belgeye şirket yönetim kurulu gibi vakıf olmasının ve her istediğinde bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında bunları inceleyebilmesi mümkün olmayıp aksi durumun şirket yönetim kurulu üyeliği ile salt şirket ortaklığını farksız kılacağı,

yetki ve sorumluluk kapsamında yönetim kurulu üyeliği şirket ortaklığından farklı olarak şirketin her türlü işleyişine vakıf olmayı gerektirirken şirket hissedarlığının ise şirketle ilgili tüm bilgilere sınırsız erişim hakkı tanımadığı, somut olayda davalı şirket tarafından davacıların talep ettiği hususlarda gerek genel kurul öncesi gerekse genel kurulda ayrıntılı bilgi ve cevapların verildiği, şirketin mali durumuna ilişkin kayıtların genel kurul öncesi incelemeye hazır tutulduğu,

bu haliyle davacılara bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırıldığı sabit olup, davacıların talep ettiği hususların şirket işlemlerinin dayanağının açıklanmasına ilişkin olması ve davacıların sözleşme, belge ve yazışma gibi inceleme talep ettiği belgelerin ticari sır içeren nitelikte belgeler olması ve bu belgelerin incelenmesi talebinin özel denetim amacını taşıması nedeniyle TTK 437 kapsamında incelenemeyeceği anlaşılmakla davacıların TTK 437/5 maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasına yönelik koşullar oluşmadığından davacılar tarafından açılan davanın reddine karar verilmiştir.