İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/257 K.2026/199

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 24/03/2026 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı ...'na ait ...-25 botu, 17 Ağustos 2016 tarihinde İstanbul Boğazı'nda Montrö Boğazlar Sözleşmesi hükümleri kapsamında Rusya Federasyonu Deniz Kuvvetleri'ne ait "..." isimli savaş gemisine denizden güvenlik, koruma ve refakat görevi icra ettiğini, Ulusal güvenlik görevi ifa edildiği esnada, davalı ... Ltd. şirketine ait ...

Adaları bayraklı, IMO numarası ... olan ... dökme yük gemisi, Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü (DÇÖT) hükümlerini ve Gemi Trafik Hizmetleri (VTS) sevk idare ilkelerini ağır surette ihlal ederek ...-25 botuna iskele kıç omuzluğundan çarpmış; botun alabora olmasına sebebiyet vermiş olduğunu, bu feci çatma neticesinde botta görevli dört kahraman Türk askeri şehit olduğunu, üç personel yaralandığını ve kamu malı olan ...-25 botu ağır hasar alarak operasyonel kabiliyetini yitirdiğini, davacı idare tarafından maddi zararların tazmini amacıyla ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden dava ikame ettiğini, yargılama sürecinde VDR (Voyage Data Recorder) kayıtları, VTS radar görüntüleri ve denizcilik fakültelerinden alınan teknik bilirkişi raporları değerlendirilerek ... gemisinin çatma olayındaki kusur oranı %75 olarak saptandığını, davacının idarenin uğradığı toplam zararın %75 oranına karşılık gelen 3.921.077,25 TL'nin haksız fiil tarihinden (17.08.2016) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline hükmedildiğini, yerel mahkeme kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 09.07.2025 tarihli ve 2024/5443 E., 2025/4182 K. sayılı ilamıyla onanarak kararın kesinleştiğini,

ilamın icrası tahsilatının yetersiz olduğunu, zararın döviz cinsinden gerçekleşmiş olmasına karşın Türk Lirası üzerinden tahsil edilmesinin gerektiğini, davalı borçlu ... Ltd.'nin yabancı uyruklu (... Adaları) bir şirket olması ve Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilinde muayyen bir yerleşim yeri ile haczi kabil başkaca malvarlığının bulunmaması dikkate alınarak, ileride telafisi imkânsız zararların önlenmesi ve alacağın teminat altına alınması amacıyla ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasında mahfuz ...

Bankası A.Ş.'nin 13.10.2016 tarihli, ... referans numaralı, 1.771.828 Euro bedelli teminat mektubu üzerine davacı kurum harç ve teminattan yasal olarak muaf olduğundan teminatsız ihtiyati haciz konulmasını, fazlaya ilişkin talep, dava ve ıslah artırım hakları saklı kalmak kaydıyla haksız fiilin gerçekleştiği 17 Ağustos 2016 tarihi ile asıl alacağın tahsil edildiği Aralık 2025 tarihi arasındaki döviz kuru artışı, enflasyon ve alım gücü kayıplarından doğan şimdilik 1.000,00 EURO tutarındaki zararın tahsil tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalı ...

Ltd.'den tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıların üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasıdır.

HMK da dava şartı olarak düzenlenmiş olan görev hususu genel mahkemeler ile özel ihtisas mahkemeleri arasıda veya özel ihtisas mahkemeleri arasıda söz konusudur.

TTK'nın Değişik 5. Maddesinde "Bir yerde birden fazla Ticare Mahkemesinin bulunması durumunda iş durumunın gerekli kaldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, Asliye Ticaret Mahkemelerinden biri veya bir kaçı münhasıran bu kanundan veya diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." hükmünü içermektedir.

6103 Sayılı Türk Ticaret Kanunun Uygulanılması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8. Maddesi aynen "Deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalan;

(1) 6762 sayılı Kanunun 4 maddesinin üçüneü fikrası warınca kurulmuş bulunan denizcilik ihtisas mahkemesinin görmekte olduğu davalar, Türk Ticaret Kanunınun 5. maddesinin ikinci fikrasının ikinci cümlesi gereğince, Türk Ticaret Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içinde, Häkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafindan, Türk Ticaret Kanınu ile diğer kanınlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak asliye ticaret mahkemesine devredilir.

(2) Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarımı görmekte olan mahkemeler, yargı çevreleri içinde ve görev alanlarına giren sonuçlanmamış davaları ve işleri devredemezler" düzenlemesini içermektedir.

6103 Sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince HSK'ca İstanbul İlinde 6102 Sayılı TTK'nın Denizcilik Kitabından kaynaklanan uyuşmazlıklanı görmek üzere görevli özel yetkili İstanbul Denizcilik İhtisas Dairesi belirlenmiştir. Bu durumda 01.07.2012 tarihinden sonra 6102 sayılı Kanunun Deniz Ticaret kitabından doğan uyuşmazlıklar ticari dava sayılacak, ticari davalar ise 6102 sayılı TTK'nun 5. Maddesi gereğince İhtisas mahkemesi olan olan Denizcilik Ihtisas Mahkemesince görülecektir.

Somut uyuşmazlıkta dava dilekçesi ve ekleri incelendiğinde hukuki ihtilafın deniz taşıtları arasında gerçekleşen kaza neticesinden kaynaklı olduğu, bu haliyle davanın görülüp sonuçlandırılmasının denizcilik ihtisas mahkemesinin görevine girdiğinin kabulü gerekmekte olup mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekmektedir.

Yukarıda anılan yasal düzenlemeler ve Hakimler ve Savcılar Kurulu kararı gereğince somut uyuşmazlığın çözümünde özel mahkeme olarak denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi görevli olduğundan mahkememiz görevsiz olması sebebiyle görevsizlik karan verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin değerlendirilmesine göre görevli mahkeme İstanbul Denizcilik Ihtisas Mahkemesi olduğundan mahkememizin görevsizliğine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza* Hakim ... · e-imza*