İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/84 K.2025/160

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların Talepleri

Davacı vekilinin 06/02/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle:müvekkili ile davalı arasında 31.12.2020 tarihinde Otogaz LPG Bayi Sözleşmesi imzalandığını, ve buna ek olarak davalı 31.12.2020 tarihli Satış Taahhütnamesini imzalandığını, buna göre davalının müvekkilinden aldığı LPG'yi ilgili mevzuat ve standart kurallarına uygun şekilde kara nakil vasıtalarına dolum yapma ve satma işini yüklendiğini, imzalanan sözleşme akabinde davalının sözleşme şartlarına riayet etmemesi ve taahhüt ettiği miktarda alım yapmaması,

borçlarını ödememesi üzerine ihtarname çekildiğini, ihtarnameye rağmen borçlarını ödemeyen ve yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalının müvekkili ile yapmış olduğu sözleşmenin haklı nedene dayanılarak feshedildiğini ve işbu fesih nedeni ile 40.120,73TL cari hesap borcunu ve işlemiş faizini 10 gün içinde müvekkil şirkete ödemesini, teslim edilen ariyetleri aynen iade etmesini iade mümkün olmadığı takdirde ariyet bedeli olan 22.150.USD.nin 10 gün içinde ödenmesini, sözleşme eki satış taahhütnamesi ile kararlaştırılan 50.000.USD. cezai şart bedelinin 10 gün içinde müvekkili şirkete ödenmesini,

fazlaya ilişkin her türlü talep hakları saklanarak, 40.120,73TL.

Cari hesap bakiyesi mahfuz kalmak kaydı ile şimdilik 1000.TL.nin ihtarname tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, mülkiyeti müvekkiline ait olan davalı tarafından iade edilmeyen ve dilekçe içeriğinde dökümü yapılan ariyetlerin imalat bedelleri olan 22.15.USD.'nın fazlaya ilişkin talep hakları mahfuz kalmak kaydı ile şimdilik 1.000.USD.nin ihtarname tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek USD faizi birlikte davalıdan tahsilini, davalının alım taahhüdünü yerine getirmemesi sebebi ile oluşan taahhütname ile kararlaştırılan 50.000.USD.

Cezai şart bedelinin fazlaya ilişkin talep hakları mahfuz kalmak kaydı ile şimdilik 1.000.USD.nin ihtarname tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek USD faizi birlikte davalıdan tahsilini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Davacı vekili 30/01/2025 tarihli ıslah dilekçesinde ; fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak 1.000.TL. Olan cari hesap alacağı taleplerinin ıslah ile 39.120TL. artırarak 40.120,00TL olarak, Fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak 1.000.USD olan ariyet bedeli taleplerini ıslah ile 11.150.USD. artırarak 12.150.USD. olarak; Fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak 1.000.USD. Olan cezai şart bedeli taleplerinin ıslah ile 9.000.USD. artırarak 10.000.USD. olarak ıslah etmiştir.

B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Dava, Taraflar arasında akdedildiği beyan olunan sözleşme gereğince kararlaştırılan cezai şart bedeli, ariyet bedeli ve kar mahrumiyeti bedeli ödenmesi ve cari hesap alacağı bulunduğundan bahisle açılan alacak davasıdır.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.

Mahkememizce seçilen mali müşavir, nitelikli hesap uzmanı ve akaryakıt uzmanı hazırladıkları bilirisi raporunda; “davacı tarafından sözleşmelerin haklı nedenle feshedilmiş olduğu, bu bakımdan davacının cezai şart tazminatı, ariyet bedeli, cari hesap alacağı ve kar mahrumiyetine ilişkin taleplerinin yerinde olduğu, avalının ticari defterleri üzerinde defterlerin sunulmaması nedeniyle taraflarınca inceleme yapılamadığı, dava tarihi itibariyle davacının davalıdan 40.120,73 TL tutarında cari hesap alacağının bulunduğu,

Sözleşme dönemi boyunca davalı tarafından eksik alımı yapılan LPG miktarı (11.300 G + 50.000 KG) 61.300 KİLOGRAM / 61,3 TON olduğu, Davalının son LPG alımını yaptığı 30.04.2022 tarihinde LPG’nin ton fiyatı 16.506,93 TL’dir. Davacının söz konusu tariherde LPG alım fiyatı ise 15.791,00 TL/ton’dur. Buna göre davacının LPG satışında ton başına kar tutarı 715,93 TL (16.506,93 TL - 15.791,00 TL)’dir.

Söz konusu tutarın davalının son LPG alımını yaptığı tarih itibariyle USD cinsinden karşılığı 48,34 USD’dir. Eksik tonaj ile USD cinsinden ton başına kar tutarı çarpıldığında toplam kar mahrumiyeti tutarının 2.963,24 USD (48,34 USD x 61,3 TON) olduğu değerlendirilmiştir.

Söz konusu tutarın dava tarihi itibariyle TL cinsinden karşılığı 90.310,73 TL olduğu, Davacının ariyet bedeli olarak 22.150 USD ve cezai şart edeli olarak da 50.000.USD talep edebileceği, Bu alacaklara fesih tarihinden itibaren faiz işletilebileceği” mütalaa edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirilmekle; davacı ile davalı arasında 31.12.2020 tarihinde Otogaz LPG Bayi Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmeye ek olarak davalı 31.12.2020 tarihli Satış Taahhütnamesini imzalandığı anlaşılmakla davalının davacı şirketin bayisi olduğu, belirli miktarda LPG satışı taahhüt ettiği, taraflar arasındaki ilişkini bayilik ilişkisi olduğu anlaşılmıştır.

Davalının sözleşmede taahhüt ettiği miktarda alım yapmaması ve sözleşmeye aykırı davranışları bulunduğundan bahisle davacının sözleşmeyi feshettiği, yapılan feshin tarafların ticari defter ve kayıtları ile yazşmaları incelenmekle haklı nedenle fesih olduğunun anlaşıldığı,

sözleşmeyi haklı nedenle fesheden davacının davalıdan -40.120,00TL cari hesap alacağının, 12.150USD ariyet bedeli alacağının bulunduğu ve davacının davalıdan sözleşmeye aykırı tutumu sebebiyle 10.000USD cezai şart bedeli talep edebileceği anlaşılmakla davanın kısmi dava olarak açıldığı gözetilerek davacının ıslahı doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır