İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/59 K.2026/382

Mahkememizde HMK'nın 320/1. maddesi gereği dosya üzerinden görülmüş olan olan "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali - Hasımsız)" davasının yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunduğu dava dilekçesi ile.

Müvekkil ...'in, ...'nın ... seri numaralı ve henüz keşide edilmemiş şekilde boş olarak kasada bulunan çeklerin son haklı zilyedi konumunda olduğu, 18/10/2025 tarihinde hırsızlık suçu neticesinde, bahse konu çekler müvekkilin hakimiyetinden çıkmış olup suç tarihinden itibaren söz konusu çeklerle ilgili herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, bahse konu çeklerin 18/10/2025 tarihinde müvekkilin iradesi dışında hakimiyetinden çıkması, çeklerdeki hakların halen devam ediyor olması,

çeklerin müvekkilin iradesi dışında keşide edilmesi durumunda müvekkilin zarara uğrayacağı endişesi ve müvekkilin çeklere ulaşımının mümkün olmamasına istinaden işbu dilekçeye konu edilen davayı açma zorunluluğunun doğduğu, olay günü Müvekkil ... “...” adresinde bulunan iş yerine geldiğinde depo kısmında bulunan kasanın olağan şekilde mevcut bulunduğu yerinde olmadığını tespit etmiş ve durumu kolluk görevlilerine bildirmesi sonucunda yetkililer tarafından gerekli incelemeler yapılmış ve soruşturma aşamasına geçildiği, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan 2025/... sayılı soruşturmada;

müvekkilin ... adresindeki iş yerinde, 18/10/2025 tarihinde depo kısmındaki çelik kasanın yerinde olmadığının tespit edildiği, kasada, 2.500 USD, 600 EURO, 10.000 TL, boş çek defteri, eski senetler, tapu evrakları ve kartların bulunduğu cüzdanın mevcut olduğu, kolluk kuvvetlerinin yürüttüğü incelemeler ve alınan beyanlar neticesinde; kasanın ve iş yerine ait belgelerin çalınmasında, eski çalışanlar ...'ın fiilen yer aldıkları, eylem sırasında kullandıkları ... plakalı aracın ve çevre kamera kayıtlarının delil olarak mevcut olduğunun tespit edildiği,

şüphelilerin müvekkile ait kasayı rızası dışında alarak müvekkilin fiili hâkimiyetinden çıkardıkları, bu suretle kasada yer alan çeklerin ve diğer değerli evrakların zayi hâline yol açtıkları hususu açıkça ortaya olduğu, müvekkilin iş yerinden hırsızlık suçuna konu edilmek suretiyle çeklerin bulunduğu kasanın parçalanmak suretiyle bütün olarak alındığına ilişkin kamera kayıtları ve tüm dosya delillerinin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2025/... sayılı soruşturma dosyası ve ....

Asliye Ceza Mahkemesi ...

Esas sayılı dosyalarından celbedilmesi gerektiği, müvekkil ...'e ait iş yerinde 18.10.2025 tarihinde gerçekleşen ve kilitli kasanın parçalanması suretiyle icra edilen nitelikli hırsızlık eylemi neticesinde, müvekkilin ticari faaliyetlerinde kullanılmak üzere kilitli kasa içerisinde muhafaza ettiği henüz keşide edilmemiş çek defterinin çalındığı, zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, iradesi dışında kıymetli evrakı elinden çıkan kişiye ait olduğu, müvekkil henüz çekler üzerinde imza vazetmemiştir fakat “keşideci” sıfatını kazanmamış olması aktif husumet ehliyetine halel getirmediği,

müvekkilin söz konusu çeklerin kullanımı için banka ile “çek hesabı sözleşmesi” akdettiği için çekler üzerinde asli zilyetliğinin bulunduğu, doktrin ve Yargıtay uygulamalarınca boş çek yaprakları “eksik kıymetli evrak” hükmünde olup bu belgelerin kötü niyetli üçüncü kişilerin elinde bulunması, müvekkilin malvarlığı üzerinde imza taklidi yoluyla borç oluşturma ve sahte işlem yapma imkanını sağladığı,

dava konusu çeklerin keşide edilmesi ve bankaya ibrazı halinde müvekkil aleyhine telafisi güç zararlar ortaya çıkacağı, sahte imzalarla çekler bankaya ibraz edildikten sonra müvekkil aleyhine “çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı” verilmesi kuvvetle muhtemel olup bu durum müvekkilin ticari itibarını ciddi düzeyde sarsıcı etki göstereceği, ayrıntılı olarak izah edilen ve Mahkemeniz tarafından re'sen tespit edilecek nedenlerle;

öncelikle hırsızlık suçu mağduru müvekkilin yargılama harç ve giderlerini karşılama noktasında ödeme gücü olmaması nedeniyle adli yardım taleplerinin kabulüne, müvekkile ait olup hırsızlık suçu neticesinde 18/10/2025 tarihinde iradesi dışında zilyetliğinden çıkan, ...'na ait ... seri numaralı müvekkil tarafından keşide edilmemiş boş çekler bakımından, 6102 sayılı TTK'nın 757 ve 818. maddeleri uyarınca banka nezdinde ödeme yasağı konulmasına ve söz konusu çeklerin zayi edilmiş olduğunun tespiti ile aynı Kanun'un 760 ve devamı maddeleri uyarınca çeklerin iptaline,

yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin ilgili banka aleyhine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İşbu dava konusu uyuşmazlık; 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı Kanunun 757/1. maddesi gereği açılmış olan, kilitli kasanın parçalanması suretiyle icra edilen nitelikli hırsızlık eylemi neticesinde kilitli kasa içerisinde olup henüz keşide edilmemiş olan çek defteri/koçanı içerisindeki ...'na ait, ... seri numaralı ve henüz keşide edilmemiş olan boş çek yapraklarının zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 6102 sayılı TTK' nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759. maddesinde poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nn 651. maddesi ve yine TTK'nın 778 ve 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacı taraf çek hesabının bizzat sahibi olarak keşideci konumunda olup, talep konusu çek defteri ile içerisinde bulunan seri numaralı belirtmiş olan boş çek yaprakları yönünden alacaklı sıfatıyla hamili olmadığı, bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı, kaldı ki bu duruma ek olarak, doldurulmamış ve boş olarak kaybolduğu ya da çalındığı iddia edilen çek defteri içerisindeki çek yapraklarının henüz kambiyo senedi niteliğinin de bulunmadığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20/04/2018 tarihli, 2016/10772 Esas ve 2018/2997 Kararında da açıklandığı üzere;

boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliğinde olmadığından çek iptali davasına konu olamayacağı açık olduğundan sonuç olarak dava konusu çek yaprağının doldurulmamış olması sebebiyle kıymetli evrak vasfına haiz olmaması ve talep eden davacı tarafın keşideci/çek hesabı sahibi sıfatına haiz olması karşısında yasal koşulları oluşmamış olan çek iptali talebine dair davanın reddine ve sair hususlara dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır