İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/300 K.2024/887

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. "Davalı Şirket tarafından Müvekkil Şirket aleyhine ... 11. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatılmış, müvekkil tarafından icra takibine süresinde itiraz edilememiştir. Akabinde kesinleşen icra takibi dolayısıyla müvekkilin taşınır, taşınmaz bütün hak ve alacakları ile banka hesaplarına haciz işlemleri yapılmıştır.

Bu nedenle müvekkil tarafından ticari işlerinin de sekteye uğramış olması ve banka hesaplarının tamamına bloke konulması nedeniyle günlerce hesaplarına erişim sağlayamadığından 14.03.2023 tarihinde icra ve haciz tehdidi altında dosya borcunun tamamı olan 31.836,03-TL, icra dosyasına ödenmiştir. Ancak Müvekkil şirket aleyhine başlatılan iş bu takip haksız olup müvekkilin böyle bir borcu bulunmamaktadır.

Müvekkil şirket ile davalı arasında 06.01.2023 tarihinde 3 yıl süreli Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi imzalanmıştır.Müvekkil şirketin banka hesaplarının tamamına bloke konulması nedeniyle günlerce hesaplarına erişim sağlayamayıp ticari işleri açıkça sekteye uğradığından dosya borcunu haciz tehdidi altında ödemiş; davalı, davacı müvekkilden sözde alacağını bu yolla tahsil etmiştir.

Bu nedenle müvekkilin uğradığı maddi manevi tüm zararlara ilişkin tazminat ile dava ve talep haklarımızı saklı tutmaktayız. Bu noktada Mahkemenizce söz konusu icra dava dosyasının celbini talep ediyoruz. Nitekim icra dosyasına konu borcun tahsili yasaya ve usule aykırıdır.

Müvekkilin bahsi geçen şekilde bir borcu bulunmadığı halde ödemiş olduğu miktar ile davalı alacaklının haksız kazanç elde ettiği açık olup, bu durumun tespit edilerek müvekkilin haksız yere uğradığı zararın giderilebilmesi için iş bu istirdat davasının ikame edilmesi zorunluluğu tarafımıza hasıl olmuştur. Müvekkil Şirketin davalı alacaklıya borçlu bulunmadığının tespitine, ... 11. İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyasına konu takibin iptaline,

Müvekkilin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 31.836,03-TL’nin ödeme tarihi olan 14.03.2023 tarihinden itibaren avans faizi ile istirdadına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini.." talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. "Sayın Mahkemece görülmekte olan işbu davada tarafımızca haklı ve usule uygun alacaklarımız ... 11. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi açılarak takibe konulmuştur. Ödeme emri davacı/borçlu firmaya yine usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş ve karşı taraf 7 günlük yasal itiraz süresinde her hangi bir itiraz yapmamıştır.

Daha sonrasında yine mezkur icra dosyasından takibin kesinleştirilmesi talebi yapılmış ve takip kesinleşmiştir. Halen ödemeye yapmayan borçlu firmaya karşı bu kez banka haciz talepleri gönderilerek alacağımız tahsil edilmeye çalışılmıştır. Bu aşamada hacizler yolu ile takipten haberdar olduğunu iddia eden borçlu tarafın iddiası gerçeği yansıtmamaktadır.

Usulüne uygun tebligat şirket merkezine ulaşmış, yasal 7 günlük süre geçirilmiş, üstüne uyap sistemleri üzerinden takibin kesinleşme bilgisi dahi borçlu vekiline bildirim olarak gitmiş olup buna rağmen takipten haberlerinin olmadığı yahut takibin haksız olduğunu iddia etmek ... anlamında hakkın kötüye kullanılmasını teşkil etmektedir. Dahası tarafımızca açılan takipte, borçlu davacı tarafın haksız kesintileri takibe konmuştur.

Özetle, sözleşmede taahhüt ettiği indirimleri sağlamayan ve haksız şekilde teminat bloke edip sözleme fesih bedeli faturası kesen borçlu davalı firmaya karşı hem haksız teminatın iadesi, hem de farklı firmalardan almış olduğumuz ve dolayısıyla uğramış olduğumuz menfi zarar tazmini içeren ilamsız icra takibine süresinde itiraz etmeyen borçlu firma işbu haksız davayı ikame etmiştir. Haksız davanın usul ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini.." savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşıt tanıma sistemi sözleşmesinin davacı tarafından haklı feshi nedeniyle davalı aleyhine düzenlenen cezai şart faturası ile fesih tazminat alacağının davalı banka kredi DBS limitinden tahsili üzerine , davalının bu bedelin haksız tahsil edildiği iddia edilerek başlatılan icra takibine süresinde itiraz edilememesi nedeniyle istirdadı talebine ilişkindir.

Mahkememizce ... 11.İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ... tarafından, borçlu ... aleyhine 8.910,00TL sözleşme fesih bedeli, 15.000,00TL haksız fesih sonucu mahrum kalınan indirim bedeli tazminatı, olmak üzere toplam 23.910,00TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %.. oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyetinden alınan 30/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle. "Taraflar arasında imza edilen 06/01/2021 tarihli 3 yıllık (2 yıl opsiyonlu) sözleşme akdi'nin... A.ş. ...sarfiyat, birim fiyat bilgi akışına dair dair otomasyon sistemi konusunda anlaşmaya varıldığı ve akaryakıt alımına özgü kullanılan ... dava dışı ...A.ş. tarafından hizmet sağlayıcı olarak tanımlandığı, davacı ...

Ltd.şti.'nin görev yetki alanı içerisinde gerçekleşen ... firmasına ait ... (...) yakıt ikmalinin davalı ...

A.ş kullanımının eksik alım vb hususlarına ilişkin sübut olarak tespit edildiği, taraflar arasında imza edilen 06.01.2024 tarihinde sona ermesi gereken işbu sözleşmenin 26/04/2022 tarihli ... nolu 8.910,00 TL bedelli fatura ibrazı ile davacı tarafça fiili olarak sözleşmeyi feshettiğ, işbu bedelin davalıdan tahsil edildiği akabinde davalı tarafça ticari kaygılar ve kar kaybı gerekçesiyle başlatılan icra takibi ile davalının davacıdan 31.036,03 TL tahsil ettirdiği ve davacının istirdat talebiyle buzurda ki davanın ikame olduğu,

akaryakıtın kullanımı sebebi le dosya kapsamında düzenlenen rapor, duruşma tutanakları, dava taraflarının beyan ve itirazlarıyla diğer belgeler birlikte değerlendirildiğinde özellikle akaryakıtın Tse Standartlarında Ve Epdk İle belirtilen şartlarda satışı ve temininin yapıldığı. İş bu akaryakıt kullanımı sonucu maddi kullanımın gerçekleştiği araçlarda maddi ha dir.

Akaryakıt ile ilgili gerek benzin ve gerekse motorinde standart dışı bir unsurunun bulunmadığı, ara yol açmadığı anlaşılmakta gerek davacı ve gerekse davalı firmanın sözleşme edimlerini ve iskonto oranlarını yeterli derecede sağlayamamasında dünya ve ülkemizi etkisi altına alan covid 19 pandemi şartları (11/03/2020-03/03/2022 tarihleri aralığı) neticesinde geliştiği taraflara kusur izafe edilemeyeceği,

yine de Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 06.01.2024 tarihinde sona ermesi gereken sözleşmenin 26/04/2022 tarihli ... nolu 8.910,00 TL bedelli fatura ibrazı ile davacı tarafça fiili olarak taraflar arasındaki sözleşmenin 26/04/2022 tarihi itibariyle fesih olması nedeniyle oluşacak maddi tazminat ve kusur durumunun hukuki mütalaasının Sayın Mahkemenin takdirinde olacağı, tarafların masraf, inkâr tazminatı, vekâlet ücreti ve benzeri diğer taleplerinin, Sayın Mahkemenizin takdirleri içinde kaldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedilmiş olduğu,

bu bakımdan davacının haklı fesih nedenine dayanan cezai şart tazminatı tahsilatının haklı olduğu, davalının dava konusu icra takibi ile yapmış olduğu tahsilatın hukuki dayanağının bulunmadığı, bu bakımdan davacıya iade edilmesi gerektiği.." rapor edilmiştir.

... 8.Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimattan alınan 01/0/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle: "Davacının tarafıma sunduğu defter ve belge incelenmesi sonucunda, sözleşme gereği tahsil edilen bedelin davacıya ödenmesi gerektiği kanaatiyle. takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu.." rapor edilmiştir.

Somut olayda, taraflar arasında 06/01/2021 tarihli 3 yıllık (2 yıl opsiyonlu) taşıt tanıma sözleşmesi imzalandığı iş bu sözleşme kapsamında Davalı ... Ltd. Şti. ne düzenlenen faturalarda 31.01.2021 -31.03.2021 tarihine kadar % 6.50 iskonto uygulanmış olduğu yine 15.04.2021' den 30.11.2021 tarihine kadar % 4.50 iskonto uygulandığı, 31.12.2021 den 31.01.2022 taribine kadar %3 iskonto uygulandığı ve en son 15.03.2022 ve 31.03.2022 tarihli faturalar % 1,25 iskonto oranı uygulandığı anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin tarafların hak ve yükümlülükleri başlıklı 2. maddesinde, "...'ın hak ve yükümlülükleri" alt başlıklı 2.1 maddesinin 8.bendinde "..., Müşteriye fatura edilecek akaryakıt bedelinin KDV hariç toplamının %6,5'i tutarında fatura üzerinden iskonto yapacaktır. ...,

söz konusu iskonto oranlarını veya sözleşme ile kararlaştırılan vade şartlarını iş bu anlaşmanın akdi tarihi esas alınmak üzere güncel tavsiye edilen akaryakıt ortalama pompa satış fiyatlarının %20 artması durumunda veya Amerikan Doları (USD) kurunun Türk Lirası karşısındaki yüzdesel değişimin %25 farkın üzerinde (artı veya eksi) değişmesi ve orandaki değişimin 1 aydan uzun bir süre seyretmesi durumunda tek taraflı olarak değiştirme hakkına sahiptir.

Ancak, işbu sözleşme süresi boyunca, mücbir sebepler veya sair öngörülemeyen olumsuz ekonomik gelişmeler yada kamusal uygulamalar nedeniyle ...'ın karlılık oranlarının düşmesi durumunda, işbu sözleşme kapsamındaki ticari şartlar, azalan karşılık oranı nispetince ... tarafından resen tek taraflı olarak revize edilecektir. Taraflar ...'ın bu hakkı konusunda şimdiden mutabık kalmışlardır.

Taraflar arasında imzalanarak yürürlüğe giren sözlemedeki indirim oranı davalı tarafından 31.03.2022 tarihine kadar uygulanmıştır. Bu tarihten sonra sözleşmedeki madde gerekçe gösterilerek iskonto oranı azıltılarak düzenlenen faturalar davacıya tebliğ edilmiş ve davacı tarafından bu faturalar ticari defterlerine işlenerek yeni oran üzerinden satılan yakıt bedeli ödenmiştir. Tacir olan davacının, indirim oranlarını incelemesi ve buna göre düzenlenen faturaları alarak ticari defterlerine kayıt etmesi gerekir. Bu anlamda, ticari şirketin yöneticileri ile muhasebe konusunda görevlendirilmiş yetkilileri tarafından işlemlerin yapılması arasında bir fark bulunmamaktadır.

Davalı firma iskonto oranlarının düşmesi neticesinde ticari kar kaybına neden olduğunu gerekçesiyle sözleşme gereklerini tam olarak yerine getiremediği işbu sözleşmenin 2.1.8. numaralı maddesi dabil olmak üzere, tüm maddeleri kabul edilerek sözleşmeyi imza altma alındığı anlaşılmaktadır

Sözleşmenin 7. Fesih maddesine göre 2.1.8 maddesi gereğince belirlenen alim miktarının yerine getirilememesi dolasıyla beher sözleşme yılı itibariyle iskonto farının doğması veya sözleşmenin zamanından önce Müşteri tarafından feshi durumunda: bu madde kapsamında Bayi ye tanınan bak ve yetkilere ilaveten Müşteri cihaz başına 500.00 $ - KDV'yi fesih tazminatı (Bayi uygun görmesi durunmunda 500.00 $ * KDV haricince Müşteri'nin tutumuna göre TL olarak uygun gördüğü tutarı da tahsil edebilecektir) adı altında BAYİİ'e öder.

Bu durumda ... tek taraflı olarak derhal işbu sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olduğu belirtildiği görülmektedir. Bu maddeler karşısında davacı tarafın 06.01.2024 tarihinde sona ermesi gereken sözleşmenin 26/04/2022 tarihli U0L...9408 nolu 8.910,00 TL bedelli fatura ibrazı ile davacı tarafça fiili olarak sözleşmeyi feshettiği görülmektedir.

Böylece sözleşme hükümlerine göre davacının fesihte haklı olduğu ,davacı lehine fesih tazminatı hakkı doğduğu yapmış olduğu kesintinin yerinde olduğu , kesmiş olduğu fesih tazminatına ilişkin faturanın her iki tarafın ticari defterlerine kaydettiği, davalıya sözleşme hükümlerine uygun iskontoların yapıldığı ve davalının kar mahrumiyeti alacağının söz konusu olmadığı , takip talebinde talep ettiği kar mahrumiyet alacağının doğmadığı , davacıdan icra kanalıyla tahsil edilen 31.036,03 TL'nin davacıya iadesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur .

Katip · ... · ¸E-imzalıdır Hakim · ... · ¸E-imzalıdır