İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/824 K.2025/58

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Müvekkilimiz ek'te fatura bilgileri bulunan ... Marka, ... Tip, 2010 model, ...

Şasi/Seri No'lu ve motor no'su okunamayan iş makinasını (mini yükleyici) 30.01.2024 tarih ve ... seri nolu fatura ile davalıdan satın almıştır Satın alınan iş bu iş makinesinin teknik özelliklerini içeren ve fatura ile uyumlu olduğunu gösteren uzman bilirkişi raporu ek'te sayın Mahkemeye sunulmaktadırSöz konusu iş makinasının anahtarları ve kendisi müvekkilimiz nezdinde olup makine müvekkilimize aittir.

Zira dava konusu iş makinesi tescilli bir araç değildir (Bu hususun sayın Mahkemece İTO'ya sorulmasını talep ediyoruz. Zira iş makinelerinin tescili, Karayolları Trafik Kanunu m.22/1-c-2 uyarınca "üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca" yapılmaktadır). Bu sebeple mülkiyet, Eşya Hukuku'na ilişkin Medeni Kanun'nun "taşınır mülkiyeti", "B. Kazanılması", "I. Mülkiyetin nakli", "1. Zilyetliğin devri" başlıklı 763.

Madde uyarınca zilyetliğin devri ve anahtar teslimi ile geçmektedir. Anahtar teslimi ile zilyetliği ve mülkiyeti kazanan müvekkilimiz makine üzerinde istediği gibi hakimiyet sahibidir ve fiili hakimiyetini dilediği gibi kullanabilmektedir.

Ne var ki iş bu iş makinesi halen Ticaret Odasına kayıtlı olmadığı (Plakasız olduğu) için trafik polisi tarafından trafikten men edilme tehlikesi ile karşı karşıya olduğundan ihtiyaç duyulan yerlere nakledilememekte, bu sebeple müvekkilimiz oldukça büyük mağduriyetler yaşamaktadır. İş makineleri halihazırda "..." adresinde bulunmaktadır.

İş bu iş makinasının Karayolları Trafik Kanunu'nun 36. Maddesi uyarınca müvekkilimizin kayıtlı bulunduğu ... Ticaret Odasına tescili yapılarak plakası çıkarılmak zorundadır (Plakası olmadığı için sigorta ve kasko da yapılamamaktadır ve herhangi bir kaza yaşanması durumunda müvekkilimiz ekstra yüksek maddi risk de taşımaktadır).

İş bu iş makinesinin İTO'ya kaydı için İTO'ya başvurulduğunda da, iş makinesi daha önce hiç kaydedilmediği için TOBB'un çıkardığı "İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esaslar" Genelgesi'nin 9/4 maddesi gereğince mahkemeden sahipliğe dair karar getirilmesi istenmiştir Bir başka ifade ile müvekkilimizin davalıya borcu bulunmamasına ve fatura karşılığı anahtar teslim ile makine müvekkilimize devir ve teslim edilmiş olmasına rağmen iş makinasının mülkiyetinin müvekkilimize ait olduğuna dair Ticaret Odası tarafından mahkeme kararı istemektedir..

Ticaret odası da bu karar doğrultusunda iş makinesini tescil etmektedir. Buna dair güncel emsal mahkeme kararları da ek'te sayın Mahkemeye sunulmaktadırİş bu sebeplerle, yukarıda ve ekte sunulan uzman bilirkişi raporunda teknik özellikleri belirtilen ... Marka, ... Tip, 2010 model, ... Şasi/Seri No'lu ve motor no'su okunamayan iş makinasının müvekilimize ait olduğunun tespitini isteme gereği hasıl olmuştur.

dosyaya sunduğumuz fatura ve uzman bilirkişi raporu doğrultusunda; yukarıda ve ekte sunulan uzman bilirkişi raporunda teknik özellikleri belirtilen ... Marka, ... Tip, 2010 model, ... Şasi/Seri No'lu ve motor no'su okunamayan iş makinesinin müvekkilimiz ... Şti.'ye ait olduğunun tespitine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Davacı tarafça dava dilekçesinde, ... Marka, ... Tip, 2010 model, ...

Şasi/Seri No'lu ve motor no'su okunamayan iş makinasını 30.01.2024 tarih ve ... seri numaralı fatura ile davalı Müevkkil'den satın almış olduğunu, başka yere nakil edilecek olup trafikten men kaydı bulunmakla nakliye esnasında sorun doğabileceğini; ancak söz konusu bu iş makinesinin İTO'ya kaydı için İTO'ya başvurulduğunda, Ticaret Odası'nın, ...'un çıkardığı "İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esaslar" Genelgesi'nin 9/4 maddesi gereğince mahkemeden sahipliğe dair karar getirilmesini talep ettiğini, bu nedenle söz konusu aracın davacı şirkete ait olduğunun tespit edilmesine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Davacı tarafın talebine ilişkin itirazımız bulunmamakta olup davacı tarafça da beyan edildiği üzere dava konusu iş makinesi davalı Müvekkil tarafından davacı şirkete satılmış olup bu kapsamda davacı taraf söz konusu aracın maliki olmakla tespit talebinin esasına karşı diyeceğimiz bulunmamaktadır.

Önemle belirtmek isteriz ki; davalı Müvekkil tarafından tespit talebine itiraz edilmediği gibi davanın açılmasına da sebebiyet verilmiş değildir. Davalı Müvekkil, mülkiyete ilişkin hak ihlalinde bulunmadığı gibi davacı tarafça işbu dava İTO'nun karar getirilmesine ilişkin talebi nedeni ile açılmış bir davadır. İTO'nun mülkiyete ilişkin karar sunulması talebi uyarınca dava açılmış olmakla davalı Müvekil bakımından davanın açılmasına sebebiyet verilmesi durumunun söz konusu olmadığı sabittir.

Dava açılmasına sebebiyet verilmesi durumu ile ilgili düzenleme olarak HMK madde 312/2’de, “davalının, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmeyeceği” düzenlenmiş bulunmaktadır.

Belirtilen nedenler ile davalı Müvekkil tarafından davanın açılmasına sebebiyet verilmesi durumunun olmadığı sabit olduğundan ve davacının tespit talebinin kabulü talep edildiğinden ilgili HMK hükmü ve emsal kararlar uyarınca davalı Müvekkil aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etme gereği doğmuştur.

davacının tespit talebinin kabulü ile davanın, İTO'nun uygulaması nedeni ile açılmasına bağlı olarak davalı Müvekkil tarafından davanın açılmasına sebebiyet verilmesi söz konusu olmadığından yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini" talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan tespit davasıdır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 308. maddesinde; "(1) Kabul, davacının talep sonucuna, davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir.

(2) Kabul, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda hüküm doğurur" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 311. maddesinde; "(1) Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. İrade bozukluğu hâllerinde, feragat ve kabulün iptali istenebilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi ile davaya konu iş makinesinin davalı tarafından davacıya faturalı olarak satıldığı ve malikinin davacı olduğu beyan edilerek davayı kabul beyanı sunulmuştur. 6100 sayılı HMK'nın 308 vd maddeleri uyarınca tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda kabul beyanı kesin hüküm gibi sonuç doğurmakta olup mahkemenin kabulüne bağlı değildir. Bu sebeple davalı tarafından davacının talep ve sonucu kabul edilmiş olmakla mahkememizce de davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir..

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır