İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/42 K.2025/96

Mahkememizde görülmekte bulunan FSEK-Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin, faaliyete geçtiği 2001 yılından itibaren sektörün ana dalları olan yapım, pazarlama ve dağıtım konularında farklı, yaratıcı, yenilikçi stratejiler geliştirerek sektörün gelişmesine katkı sağlayan bir şirket olduğunu, dünyanın önde gelen film şirketleri ve yapımcıları ile işbirliği yaparak, portföyüne eklediği filmleri Türk izleyicisine sinema, televizyon, ev sineması ve internet aracılığıyla ulaştırdığını, dava dilekçesi ekinde sundukları 22/01/2020 tarihli T.C.

Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıt tescil belgesinden de görüleceği üzere, müvekkilinin "..." isimli filmin Türkiye'deki kullanım/mali haklarının sahibi olduğunu, müvekkiline ait bu eserlerin, davalıya ait ... adlı internet sitesinde mali hakların devrine ilişkin bir sözleşme yapılmaksızın izinsiz şeklide, yasal telif bedelleri ödenmeksizin hukuka aykırı surette yayınlanmış olduğunu, dilekçe ekinde ilgili yayınların çekilmiş görüntülerinin sunulduğunu, müvekkiline ait eserlerin hukuka aykırı surette umuma iletildiğini,

bu hak ihlalinin taraflarınca tespit edildiği tarihte 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa uygun zaman damgalanmış video ile de sabit olduğunu, ihlale ilişkin filmin ...adresinde yayınlandığını, davalının 5651 Sayılı Kanun uyarınca içerik sağlayıcı olduğunu ve içerik sağlayıcı olarak yayınladığı içerikten sorumlu olduğunu, davalının ihlali nedeni ile tazminat taleplerinin bulunduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararlarının bulunduğunu, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla;

ihlalde bulunan vizyondafilm.com adlı web sitesinde, müvekkiline ait eserlerin hukuka aykırı surette yayınlanması nedeni ile, FSEK 68 maddesi uyarınca üç katı tazminat taleplerine karşılık şimdilik 15.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...'in mernis adresine T.K. 21.maddeye göre tebligat yapılmış, davaya cevap verilmemiş, vekil aracılığıyla dava takip edilmiştir. Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğünden, "..." adlı sinema filmine ilişkin eser işletme belgesi ve ekleri istenmiş, HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

03.01.2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Zaman damgasının, bir elektronik verinin, üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı ve/veya kaydedildiği zamanın tespit edilmesi amacıyla, elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı tarafından elektronik imzayla doğrulanan bir kaydı, ifade ettiği, zaman damgası ile damgalanan dosyaların servis sağlayıcısının (zaman damgası satan firmalar) sunucusuna kayıt olduğu ve sunucuya gönderilen dosya üstünde herhangi bir değişiklik yapılamayacağı, dosyaların tarihlerinin değiştirilemeyeceği, davacının dosyaya sunduğu CD içerisinde,

davaya konu yayına ait masaüstü ekran görüntüsü kaydı ile zaman damgası dosyasının olduğu, zaman damgası dosyasının tarihinin 29.10.2021 olduğu, CD içerisinde yer alan bilgisayar masaüstü ekran görüntüsü görselleri ve ekran görüntüsü kayıtlarında davaya konu "..." adlı filmin yer aldığı ve ... adresli internet sitesinde yayınlanmakta olduğu, bilgisayar sistem tarihinin 07.08.2020 olduğu, arşiv kaydı incelemesinde, davaya konu olarak web.archive.org'un 01.07.2020 tarihli arşiv kaydına ulaşıldığı, incelenen arşiv kaydında ise davaya konu filmin incelenen internet sitesinde yayınlandığına dair içeriklerin yer aldığı,

davalının içerik sağlayıcı olduğu, davaya konu "..." adlı filmin FSEK kapsamında sinema eseri olarak korunduğu, mali haklarının davacıda olduğu, yapılan teknik tespitte belirtildiği üzere davalının içerik sağlayıcı olduğu, eser niteliğindeki davaya konu filmin web sitesinde yayınına aracılık etmekle, eseri çoğaltarak ve umuma ileterek mali haklara tecavüzde bulunulduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

13.06.2023 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle: Davalının bahsettiği tarihler dosya oluşturulma tarihleri olup zaman damgası tarihine etki etmediği, davalının internet sitesinde 07.08.2020 tarihinde davaya konu filmin yayınlandığı gerçeğini değiştirmediği, arşiv kaydında yer alan sayfaya davacının dosyaya sunmuş olduğu ekran kaydı görüntüsünde yer alan aynı isim ile adres başlığının yer aldığı, kaynak kodu incelemesine bakıldığında da film izleme adresi ile davacının sunmuş olduğu adresin aynı olduğu, yani davalının internet sitesinde film sayfasına bağlantı olduğu,

ilginin sayfaya gidebildiği fakat web.archive.org'un ilgili sayfanın arşiv kaydını tutmamış olduğu, dava konusu deliller ve ilgili arşiv kayıtları incelendiğinde davalının internet sitesinde dava konusu filmin yayınlandığının tespit edildiği, ...'in.

FSEK 68 maddesi uyarınca üç katı tazminat talebinde bulunma hakkına sahip olduğu, fakat filmin internet sitesinde kaç kere izlendiği ve bundan ne kadar kar elde edildiği belli olmadığından FSEK 68 maddesi uyarınca davacı ... in üç katı maddi tazminat talebine istinaden ...filminin maddi tazminat bedeli rakamının tam olarak belirlenemediği bildirilmiştir.

18.12.2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Bilişim alanında yapılan inceleme ve tespitler ışığında, davacı tarafından sunulan ve davalıya ait olduğu belirtilen ilgili "..." internet web sitesinin ve davaya konu "..." sayfa adresinin/linkinin güncel olarak açık ve faaliyette olmadığı, davacı tarafından sunulan ve davalıya ait olduğu belirtilen ilgili "..." internet web sitesinin ve davaya konu "..." sayfa adresinin/linkinin güncel olarak açık ve faaliyette olmadığı tespit edilmesi üzerine,

davaya konu filmin geçmiş tarihlerde yayında olup olmadığını tespit edebilmek adına web arşiv sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilgili internet sitesinin davaya konu "..." filmin "..." sayfa linkinin hiç arşivlemesinin bulunmadığı, ancak ilgili filmin yer aldığı "..." başlıklı kategori sayfasına ait linkin arşiv kayıtlarına bulunduğu ve yapılan davaya konu "..." isimli filmin "01 Temmuz 2020" tarihinde davalının sitesinde yer aldığı başlık üzerinden yapılan detaylı yazılım incelemesinde davaya konu belirtilen "..." sayfa/linkine bağlantı linkinin verilmiş olunduğu,

yani davaya konu "..." isimli filmin davalının sitesine ait ve davacı tarafından belirtilen sayfa / linkinde yayınlanmış olduğu, davalı vekilinin 03/01/2023 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde "Zaman damgalı dosya oluştururken yalnızca videodan ufak kesitler alınmış olduğunu, ancak herhangi bir şekilde sayfa kaynağı görüntülenerek ilgili videonun hangi sunucuda depolandığı tespit edilmemiş olduğunu, bilirkişi heyetinin bu hususta gerekli araştırmayı yaparak ilgili videonun gerçekten davalıya ait internet sitesi üzerinden yayınlanıp yayınlanmadığını tespit etmesi gerektiğini" beyanı üzerine;

arşiv sistemi üzerinden yapılan detaylı incelemeler neticesinde; dava konusu olan ilgili "..." internet web sitesine ait belirtilen "..." filmin yer aldığı "..." sayfasına ait her ne kadar arşiv kaydına ulaşılmamış ise de, filmin yayında olduğu "..." başlıklı kategori sayfasına ait ... linkin geçmiş arşiv kayıtlarına ulaşılmış olup,

aynı başlıkta yer alan diğer filmlerin arşiv kayıtlarının bulunup bulunmadığı ve bulunuyor ise davalının sitesinde yer alan filmlerin hangi sunucuda depolandığına erişmek adına "01 Temmuz 2020" tarihinde davalının sitesinde yer aldığı "..." başlıklı kategori sayfasına ait diğer filmler üzerinden yapılan detaylı yazılım incelemesinde,

aynı kategoride yer alan diğer filmlerin bazılarının arşiv kayıtlarına ulaşılmış ve davalının sitesinde yer alan filmlere ait filmlere ait videoların davadışı "..." isimli internet sitesinin yer aldığı sunucu (Server) üzerinden yayınlandığı ve davalı tarafından ... özelliği kullanılarak kendi sitenin içerisine çekerek yayınladığı tespit edildiği, FSEK kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ışığında, davacının FSEK'in kendisine verdiği imkan ile mali hakları kullanma yetkisini elde ettiği ve dava konusu ettiği ... (...) filminin FSEK 5.maddesi kapsamında sinema eseri olduğu,

davacının dava konusu ettiği... (...) isimli filminin davacının dava dilekçesinin ekinde sunmuş olduğu kayıt tescil numarası: ..., kayıt tescil tarihi:22/01/2020 olan Kültür ve Turizm Bakanlığı İthal Sinema Eserlerine İlişkin Kayıt-Tescil Belgesi suretine göre Çoğaltma Hakkı, Umuma İletim Hakkı, İşleme Hakkı,Temsil Hakkı ve Yayma Hakkı yönünden Türkiye'deki mali hak sahipliğine 01/11/2034 tarihine kadar davacının sahip olduğu,

dava konusu edilen ...(...) filmi davacıdan izin alınmaksızın ve herhangi bir ödeme yapılmaksızın "..." söz konusu linkinde yayınlanarak çoğaltılıp umuma ilet davaya konu "...filmi de dahil olmak üzere, davalının sitesinde yer alan filmlere ait videoların dava dışı "..." isimli internet sitesinin yer aldığı sunucu (Server) üzerinden yayınlandığı ve davalı tarafından ... özelliği kullanılarak kendi sitesinin içerisine çekerek yayınladığı ve bu durumda da eğer ki Vidmoly platformundaki ilk umuma iletim eser/hak sahibinin rızası olmaksızın gerçekleştirilmesi halinde,

eser/hak sahibi tarafından dikkate alınan bir umumdan söz edilemeyeceğinden takip eden iletimlerin her halükârda yeni bir umuma iletim niteliğinde olduğu ve ihlale yol açtığının söylenebileceği, bununla birlikte, ...'nin filmi yükleyenlere "..." paylaşımına izin verip vermeyeceği hususunda bir seçenek sunduğu görülmekteyse de, embed kodun açık bırakılma halinin FSEK 52.maddesi anlamında yazılılık koşulunu sağlayıp sağlamadığı hususunun takdir mahkemeye ait olmakla birlikte, ... platformuna eseri yükleyen kişinin eser sahibi/hak sahibi olup olmadığının da belli olmaması nedeniyle,

ayrıca FSEK kapsamında mali hak ihlalinin olduğundan bahsedilmesi için eser/hak sahibinden yazılı izin alınmaksızın bir eserin umuma iletilmesi gerekmesi dolayı bu aşamada davalının davacının umuma iletim/çoğaltma haklarını ihlal edip etmediğinin tespit edilemediği, sektörel kapsamda yapılan inceleme ve tespitler ışığında, dava konusu ... isimli filmin, davalıya ait olduğu belirtilen "..." web sitesinin güncel olarak açık ve faaliyette olmaması sebebiyle ilgili web sitesinde ne kadar süre ile kullanıcıların erişimine açık kaldığı,

kaç kez izlendiği ve ilgili sitenin bu yayınlardan herhangi bir gelir elde edip edemediği tespit edilemediğinden, dosyaya sunulan emsal sözleşmeler üzerinden hakkaniyetli ve kabul edilebilir bir rayiç bedel hesaplanamayacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

16.12.2024 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle: FSEK kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ışığında, dosyada mündemiç deliller ışığında davacının kök rapora karşı ileri sürdüğü beyan ve itirazlarının incelenmesi neticesinde kök raporda yer verdikleri görüş ve kanaatlerinin de herhangi bir değişiklik olmadığı, sektörel kapsamda yapılan inceleme ve tespitler ışığında, dava konusu "..." isimli filmin rayiç (sürüm) bedeli 15.000.00 USD olarak hesaplandığı, elde edilen rayiç (sürüm) bedeli 15.000.00 USD'nin Türk Lirası karşılığının hesaplanması için sözleşmenin başlangıç tarihi olan 06.Kasım.2020 Cuma günü T.C.

Merkez Bankası Amerikan Doları Döviz Alış Kuru olan 8,4613.-TL esas alınarak ortalama rayiç (sürüm) bedelinin TL karşılığı 126.919,50. TL ve dava tarihi olan 04.03.2022 Cuma günü T.C. Merkez Bankası Amerikan Doları Döviz Alış Kuru olan 14,1766.

TL esas alınarak ortalama rayiç (sürüm) bedelinin TL karşılığı 212.649.TL olarak hesaplandığı, FSEK 68 maddesi gözetildiğinde takdiren hesaplanan rayiç (sürüm) bedelinin 3 katına kadar tazminata karar verilmesinin nihai takdirinin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

... 2. FSHCM'nin ... E. ... K. ve 28/09/2021 tarihli kararı incelendiğinde: Davacının K.H, katılanların; ...A.Ş ve ...A.Ş., sanığın ..., suçun; Manevi veya Mali Haklara Tecavüz, suç tarihinin 11/08/2020 olduğu, sanığın; 5846 Sayılı Yasanın 5728 Sayılı Yasanın 138.maddesi ile değişik 71/1 maddesi uyarınca adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 06/10/2021 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: Mali hakları davacıya ait "..." adlı sinema eserinin, davalıya ait vizyondafilm.com adlı websitesinde izinsiz umuma iletildiği iddiasına dayalı, belirsiz alacak davası hükümlerine göre fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, FSEK 68.maddesi uyarınca üç kat tazminat talebine karşılık şimdilik 15.000TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren işlemeye başlayacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekili 10.02.2025 tarihli talep arttırım dilekçesi ile, 400.000,00 TL maddi tazminat talep etmiştir.

FSEK hükümleri, ... 2.FSHCM'nin ... E. ... K. ve 28/09/2021 tarihli kararı, bilirkişi kurulu kök/ek raporları ve bütün dosya kapsamından: FSEK kapsamındaki uyuşmazlıkta dava konusu fikri ürünün "eser” niteliği taşıyıp taşımadığı re'sen araştırılmalıdır. FSEK'in 1/B maddesinde öngörülen tanım dikkate alındığında bir fikir ve sanat ürününün eser olarak nitelendirilebilmesi için iki unsuru haiz olması gerekir.

Bunlardan ilki, fikir ve sanat ürününün "sahibinin hususiyetini taşıması" ikincisi ise "kanunda sayılan eser kategorilerinden birine dahil olması"dır. Doktrinde, bu unsurlardan ilkine "sübjektif unsur" veya "esasa ilişkin şart", ikincisine ise "objektif unsur" veya "şekle ilişkin şart" denilmektedir. Subjektif unsur gereğince bir fikir ve sanat ürününün eser olarak kabul edilebilmesi için, bu ürünün onu meydana getiren kişinin "hususiyetini taşıması" gerekmektedir.

Başka bir deyişle eser onu yaratan zihnin bireyselliğini gösteren özellikler taşımalıdır. Objektif unsur gereğince, bir fikir ve sanat ürününün hukuk alanında korunmayı hak edebilmesi için, sahibinin hususiyet arz eden fikri çabasının somut neticesi olması gerekir. Başka bir deyişle bu fikri çaba gözle görülebilir, elle tutulabilir, kulakla duyulabilir, kısaca algılanabilir olmalıdır.

Fikir ve düşünceler, ancak bir şekle büründüğünde yani eser formunda açıklığında fikri hukuk kapsamına girer. Diğer taraftan eserde algılanabilir olma dışında düşüncenin açıklanış formatı da önemlidir. Yani fikir ve sanat ürününün FSEK'te öngörülmüş olan düşünceyi ifade formatlarından birine dahil olması gerekir. FSEK'te eser formatları olarak.

İlim ve edebiyat eserleri, musiki eserleri, güzel sanat eserleri, sinema eserleri ve bağlı eser olarak kabul edilen işlenme eserler gösterilmiştir. Dolayısıyla bir fikir ve sanat ürününü bu formatlardan birine sokmak mümkün değilse, onu kanuna göre eser saymak ve korumak da mümkün olmayacaktır.

FSEK 5.maddesi hükmüne göre Sinema eserleri; her nevi bedii, ilmi, öğretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiği materyale bakılmaksızın, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisidir.

Bunlardan birinci unsur; birbiriyle ilişkili olmak kaydıyla hareketli bir görüntü dizisi, ikinci unsur; bu görüntü dizisinin az veya çok kalıcı bir ortama tespit edilmiş olması, üçüncü unsur ise; tespit edilen görüntü dizisinin mekanik, elektronik veya benzeri bir araçla gösterilebilir olması, eserin sinematografik tekniğine uygun olarak getirilmiş olması ve meydana getirilenlerin hususiyetini taşıması gerekir.

Sinema eserlerindeki hususiyet, FSEK 8/3 maddesinde zikredilen sahiplerinin hususiyetlerinin bileşkesini yansıtması gerekir. Bu bilgiler çerçevesinde dava konusu "..." adlı filmin, FSEK kapsamında sinema eseri olduğu ve mali haklarının davacıda olduğu, davalının içerik sağlayıcı olduğu, eser niteliğindeki dava konusu filmin web sitesinde yayınına aracılık etmekle, eseri çoğaltarak ve umuma ileterek mali haklara tecavüzde bulunulduğu kanaatine varılmıştır.

FSEK 68. maddesi hükmüne göre: (Değişik: 23/1/200S-5728/137 md.) "Eseri, İcrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir."

FSEK 68.maddesi kapsamında bu taleplerin ileri sürülebilmesi için mütecavizin kusurunun olması ya da zararın gerçekleşmiş bulunması şart değildir. Yargıtay İçtihatlarına göre;"...Eser sahibinin mali hakları korunurken sadece bu tecavüzün haksız fiil olduğu varsayımından hareket edilmeyecektir.

Somut olayın özelliğine göre varsayımsal sözleşme bedeli tayin edilirken eser sahibinin bilimsel/sanatsal yeteneği, üretim kapasitesi gibi sübjektif nitelikleri, eserin beğeni ölçüsü, sayfa sayısı, estetik görünümü, nitelik ve niceliği, ihlal edilen mali hakkın türü, coğrafi kapsamı, ihlal süresi,,ihlalin yapıldığı vasıta, bunun geniş halk kitlesine ulaşımı gibi objektif kriterler dikkate alınarak eser sahibi izinsiz yayın yapanla sözleşme yapması halinde, bu sözleşme uyarınca isteyebileceği bedel,

bunun faizi 68. madde uyarınca açılacak davada dikkate alınacaktır." Ayrıca rayiç bedelin tespitine ilişkin taraflar arasında daha önceden yapılmış bir sözleşme, teklif var ise başka bir deyişle rayiç bedel somuta indirgenmiş ise rayiç bedelin tespiti taraflar arasındaki sözleşme, teklif vs. ile tespit edilecektir.

Mahkememizce itibar edilen 16/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda: Dava konusu "..." isimli filmin rayiç (sürüm) bedelinin 15.000.00 USD olduğu, elde edilen rayiç bedeli 15.000.00 USD'nin Türk Lirası karşılığının hesaplanması için sözleşmenin başlangıç tarihi olan 06.11.2020 günü Merkez Bankası Amerikan Doları Döviz Alış Kuru olan 8,4613 TL esas alınarak, ortalama rayiç bedelinin TL karşılığı 126.919,50 TL ve dava tarihi olan 04.03.2022 günü Merkez Bankası Amerikan Doları Döviz Alış Kuru olan 14,1766 TL esas alınarak ortalama rayiç bedelinin 212.649 TL olduğu,

FSEK 68 maddesi gereğince hesaplanan rayiç (sürüm) bedelinin 3 katına kadar tazminat talep edilebileceğinden, taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne. 400.000,00 TL maddi tazminatın, dava tarihi olan 04/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır