İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/45 K.2025/196

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ve taraflarınca yapılan araştırma neticesinde, davalı Yapım Şirketi, müvekkiline ait bulunan “..." adlı müzik eserinin müziğinin ... isimli dizide müvekkilin izni ve haberi olmaksızın, haklarını ihlal ettiğini tespit etmiş bulunmakta olduğunu, taraflarınca yapılan tespitlerin doğruluğu hakkında ... (...) 'ne iletilmiş olup, talepleri doğrultusunda 14.03.2022 tarihli Teknik Bilim Kurulu 'nda yapılan inceleme ile... tarih ...sayı numaralı tespiti ile ilgili ihlaller tespit edildiğini, ...

Raporunda izah edildiği üzere; müzik eserlerinde içerik ve şekil ilim ve edebiyat eserlerinin aksine dar yorumlanması gerektiğini, çünkü müzik eserlerinde içerik ve şekli birbirinden mutlak bir biçimde ayırmak mümkün olmadığını, bu kapsamda iki farklı sanatçının aynı içerikte ancak farklı şekillerde bir müzik eserini bestelemesi söz konusu olamayacağını, müzik eserlerinde farklı tekniklerle icrada bulunmak, farklı müzik aletleri kullanarak eseri ortaya koymak her ne kadar orjinal bir biçimde yapılırsa yapılsın yeni bir eser olarak korunamayacağını,

... raporunda da belirtildiği üzere müvekkilinin sunduğu dilekçe ekindeki video kaydı ile ... isimli dizide kullanılan müziğin aynı olduğu tespit edildiğinden müvekkilinin maddi ve manevi yönden Mağduriyeti meydana geldiğini, yapımı ve tüm hakları müvekkiline ait olan “..." adlı müzik eseri, hukuka aykırı yollarla ve müvekkilinin izni olmaksızın ... isimli dizide yayınlandığını, bu sebeple müvekkilinin büyük zararlara uğradığını,

uğranılan zararlar hususunda arabuluculuk müzakereleri neticesiz kalmış ve iş bu zararlara yol açan davalılar için bu davayı açma yolu ile müvekkiline ait maddi ve manevi zararları tazmin etme zarureti hasıl olduğunu, davalı şirketin müvekkiline ait esere Tecavüz eyleminin gerçekleşme tarihinden itibaren yasal faiziyle beraber hesaplanacak tazminatın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırlmak üzere şimdilik 10.000TL olarak maddi ve müvekkilimin uğramış olduğu manevi zararların tazmini için 50.000TL olarak manevi zararın tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu müzik eserinin ... ile yapılan sözleşme çerçevesinde ... tarafından yaratılarak müvekkiline sunulduğunu, müvekkilinin bilinçli bir aktarım kastı olmadığından sorumlu olamayacağını, davacının eserin kendisine ait olduğunu ispat etmesi bir yana kendisinin de başka eserlerden iktibasta bulunduğunu, ayrıca herhangi bir ihlal yaratan durumun söz konusu olmadığını, davacı tarafından üzerinde hak iddia olunan müzik parçasında kullanılan beste ve bu kapsamda melodiler dizimi kendisinden çok daha önce yayımlandığı iddia edilen ...'a ait olan "..." den kopyalandığını beyan etmiştir.

FSEK uzmanı ..., sektör bilirkişisi Edip Döktür ve Sinema - TV uzmanı ... tarafından düzenlenen 20/09/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; ... isimli yaratımın gerek güfte gerekse beste açısından birlikte şekillendirme, seslerin birbirini izlemesindeki uslup, birbirine bağlanış ve ritminin hususiyet taşıdığı bu çerçevede her iki şarkının FSEK 3 anlamında musiki eseri olduğu,

... kayıtları dikkate alındığında davacının davaya konu eserin eser sahibi olarak kaydedildiği dikkate alındığında FSEK 11/1'deki karine çerçevesinde eser sahibi sayılacağı, ... isimli eser ile davacının eserinin benzerlik taşıdığı dikkate alındığında bu iki eserden davacının eserinin mi yoksa ... isimli eserin mi önce oluşturulduğunun tespitinin yapılması,

... isimli eserin önceden oluşturulduğu tespit edildiğinde hak ihlalinin söz konusu olmayacağı, buna mukabil davacı eserinin daha önce oluşturulduğunun tespiti halinde vaki kullanımın izinsiz işleme sayılacağı ve FSEK 21 çerçevesinde işleme hakkının ihlaline yol açacağı, ... isimli TV dizisinde bir mezarlık sahnesinde oyuncunun repliği altında geçen müzik kullanımından kaynaklı olarak davacı tarafın talep edebileceği tutarın davalı ile ... arasındaki sözleşmede dizi müziği için bölüm başına 1-13.

Bölüm için 5.000 TL 13-39. Bölüm için bölüm başına 6.250 TL olarak kararlaştırıldığı da dikkate alındığında kullanımın şekli, süresi, mecrası, niteliği, beğeni ölçüsü gibi kriterlerin sektörel uygulamaya uyarlanması neticesinde 5.000 TL olabileceğini, FSEK m68 itibariyle bunun 3 katına takdir etme yetkisinin mahkemenin takdirinde olduğu,

Hak ihlalinin olması ihtimalinde davacıya ait musiki eserden davacının ismi ve eseri belirtilmeksizin yararlanılması ve büyük kısmını aynen kullanmasının davacının eser sahipliğinden doğan manevi haklarından biri olan FSEK m.15'teki eser sahibi olarak belirtilme ve FSEK 16'daki eserde değişiklik yapılmasını men hakkının ihlali sayılacağı, bu çerçevede manevi tazminata hükmetme hususundaki Takdirin Mahkemeye ait olacağı bildirilmiştir.

FSEK uzmanı ..., sektör bilirkişisi Edip Döktür, Sinema - TV uzmanı ... ve bilişim uzmanı ... tarafından düzenlenen 13/05/2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle.

Bilişim Yönünden İncelemeler Sonucunda: “...” İsimli Eserin Yayınlanma Tarihinin İncelemesinde İnternet ve müzik platformları üstünden yapılan araştırmalarda, “...” isimli eserin ilk olarak 05.04.2020 tarihinde ...'da yayınlanmış olduğu, ... platformunda 15.04.2020 tarihinde yayınlanmış olduğu, ... platformunda 2020 tarihinde yayınlanmış olduğu, “...” İsimli Eserin Yayınlanma Tarihinin İncelemesi İnternet ve müzik platformları üstünden yapılan araştırmalarda, “...” isimli eserin ilk 16.02.2016 tarihinde ...'da yayınlanmış olduğu, ...platformunda 05.12.2003 tarihinde yayınlanmış olduğu,

... platformunda 2003 tarihinde yayınlanmış olduğu tespit edildiği, 20 Eylül 2024 Tarihli Bilirkişi heyet raporumuzun sonuç bölümünde 3. Maddede şu değerlendirme yapılmış bulunulmakta olduğu, “... isimli eser ile davacının eserinin benzerlik taşıdığı dikkate alındığında bu iki eserden davacının eserinin mi yoksa ... isimli eserin mi önce oluşturulduğunun tespitinin yapılması,

... isimli eserin önceden oluşturulduğu tespit edildiğinde hak ihlalinin söz konusu olmayacağı, buna mukabil davacı eserinin daha önce oluşturulduğunun tespiti halinde vaki kullanımın izinsiz işleme sayılacağı ve FSEK 21 çerçevesinde işleme hakkının ihlaline yol açacağı, heyete sonradan eklenen bilişim uzmanı üyemizin incelemeleri sonucu “...” isimli eserin ilk yayınlanma tarihinin daha önce oluşu nedeniyle hak ihlalinin söz konusu olamayacağı değerlendirilmiş olduğu bildirilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; Davacıya ait "..." isimli müzik eserinin müziğinin, davacının izni ve haberi olmaksızın davalı Yapım Şirketi tarafından "..." isimli dizide kullanıldığı iddiasına dayalı 10.000 TL maddi, 50.000 TL manevi tazminatın tahsili ve hükmün ilanına ilişkin olduğu anlaşıldı.

FSEK kapsamındaki uyuşmazlıkta dava konusu fikri ürünün “eser” niteliği taşıyıp taşımadığı re’sen araştırılmalıdır. FSEK’in 1/B maddesinde öngörülen tanım dikkate alındığında bir fikir ve sanat ürününün eser olarak nitelendirilebilmesi için iki unsuru haiz olması gerekir. Bunlardan ilki, fikir ve sanat ürününün “sahibinin hususiyetini taşıması”, ikincisi ise “kanunda sayılan eser kategorilerinden birine dahil olması”dır.

Musiki eserleri FSEK’in 3. maddesinde; “her nevi sözlü ve sözsüz besteler” olarak tanımlanmıştır. Musiki eserleri, bir muhtevayı seslerle ifade eden, kulak vasıtasıyla istifade edilebilecek sanat eserleridir. Musiki eserlerinde ifade aracı sestir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ...E., ...K. Sayılı 03/04/2006 tarihli kararında belirtildiği üzere; bir musiki ürününün eser olarak nitelendirilebilmesi için, bu üründeki şekillendirmenin yani seslerin birbirini izleyişinin, birbirine bağlanışının ve ritmin hususiyet taşıması gerekir.

Tüm bu değerlendirmeler ışığında bilgi ve belgelerden "..." isimli yaratımın gerek güfte gerekse beste açısından birlikte şekillendirme, seslerin birbirini izlemesindeki uslup, birbirine bağlanış ve ritminin hususiyet taşıdığı, müzik parçasında kullanılan beste ve bu kapsamda melodiler dizimi FSEK 3 anlamında musiki eseri olduğu kanaatine varılmakla ... kayıtları dikkate alındığında davacının davaya konu eserin eser sahibi olarak kaydedildiği, bu kayıt FSEK 11/1’deki karine çerçevesinde değerlendirildiğinde; eser sahibinin davacı olduğu kabulü mahkememizde oluşmuştur.

Davacının "..." isimli eser üzerindeki hak sahipliği yukarıdaki şekilde tespit edilmesi akabinde davalının savunmasının değerlendirilmesine geçilmiştir.

Davalının cevap dilekçesinde davacının eserinin "..." isimli eserden kopyalandığı iddia edilmiştir. Şöyle ki;

Davalının cevap dilekçesinde konu ettiği ...'a ait "..." isimli şarkının davacının iddiasına temel "..." isimli eserden dana önce yayınlandığı, bu kapsamda davacının "..." isimli eseri ile kendilerinin daha önceden yayınladıkları "..." isimli müzik eserinden beste ve melodi dizimi kopyalandığı, bu sebeple de davanın reddi talep edilmiştir.

Özetlenen dosya kapsamı, taraf iddiaları, esasa ilişkin kayıtlar, ilgili yüksek derece mahkeme kararları, FSEK uzmanı ... sektör bilirkişisi Edip Döktür, Sinema - TV uzmanı ...ve bilişim uzmanı ... tarafından düzenlenen 13/05/2025 tarihli bilirkişi raporu, FSEK uzmanı ..., sektör bilirkişisi Edip Döktür ve Sinema - TV uzmanı ... tarafından düzenlenen 20/09/2024 tarihli bilirkişi raporu ile dosya kül halinde incelendiğinde;

Davacı tarafa ait "..." isimli eser, davacı tarafça USB bellek içinde sunulan intihal iddia olunan eser, davalı tarafça USB bellek içinde sunulan aziz dizisi halı tema isimli eser ve davalı tarafça USB bellek içinde sunulan "..." isimli eserin teknik incelemesinde;

-Her bir dijital veri yönünden dava konusu eser ayrı ayrı nota-beste-makam gibi kıstaslarda karşılaştırılma yapılmak suretiyle incelenmiş, her bir incelemeye gerekçeli kararın daha anlaşılabilir olması gayesi ile ayrı paragrafta yer verilmiştir-

Davalı tarafça ... isimli dizide mezarlık sahnesinde kullanılan ve izinsiz kullanım iddia olunan temayı oluşturan 8 ölçünün yani tamamının, davacı tarafa ait olan "..." isimli eserin 8 ve 19 ölçüler arasında kalan bölümü ile aynı olduğu, bu ayniyetin davacının eserinin 27-33 ölçüleri arasında bir kez daha tekrar ettiği tespit edilmiştir.

Davalı tarafça USB bellek içinde sunulmuş olan aziz dizisi halı tema isimli eserin incelenmesinde ise bu temanın uzlaşmazlık konusu eserlerle her hangi bir benzerlik taşımadığı zira zeybek karakteri taşıyan türkü formunda çalınmış bir eser

olduğu, eserin kürdi makamı karakteri göstermekle beraber inici dizisinde hicazkar seyir izlediği yani davacı tarafın "..." isimli eseri ile herhangi bir ilintisi olmadığı görülmüştür.

Davalı tarafça USB bellek içinde sunulmuş olan "..." isimli eserin incelenmesine geçilmiş olup bu eserin ilk 9 ölçüsünün "..." isimli eserin 8 ve 19 ölçüler arasında kalan bölümü ile kuvvetli benzerlik taşıdığı fakat her iki esere yazılan

sözlerin farklılığı dolayısı ile prozodinin bir gereği olarak melodik ifadenin ayrıştığı ancak göz ardı edilemeyecek bir benzerlik olduğu değerlendirilmiştir.

İnceleme nihayetinde, "..." isimli eser ile "..." isimli eserin benzerlik taşıdığı tespiti ile devam edildiğinde hak ihlali yönünden değerlendirmenin ancak hangi eserin daha önceden oluşturulduğunun tespiti ile gerçekleştirilebileceği ile mümkün olduğu, bu kapsamda ilk hangi eserin oluşturulduğunun anlaşılması motivasyonu ile yargılamaya devam olunmuş ve;

İnternet ve müzik platformları üstünden yapılan araştırmalarda, “...” isimli eserin ilk olarak 05.04.2020 tarihinde ...'da yayınlandığı, ... platformunda 15.04.2020 tarihinde yayınlandığı, ... platformunda 2020 tarihinde yayınlandığı, "..." isimli eserin ise 16.02.2016 tarihinde ...'da yayınlandığı, 05.12.2003 tarihinde ... platformunda 05.12.2003 tarihinde yayınlandığı, ... platformunda ise 2003 tarihinde yayınlandığı, yayın tarihleri incelendiğinde ilk yayınlanan eserin "..." olduğunun tespit edilmesi ile dosya kapsamındaki somut deliller ile örtüşmeyen davacı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır İade Harç : 409,25.-TL