İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/649 K.2025/18

Mahkememizin 2018/1218 E., 2022/63 K., 31/01/2022 tarihli kararının BAM 13. Hukuk Dairesi'nin 10/10/2024 tarih, 2022/692 E., 2024/1542 K. Sayılı kararı ile kaldırılan ve Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 29/12/2018 tarihli dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafın yetki itirazının yerinde olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmede yetki şartının kararlaştırıldığını, her iki tarafın tacir olduğunu, davalı tarafın T.T.K bağlamında tacir olduğunu, davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanan 01.03.2017 tarihli sözleşmenin 21. Maddesinde.

"Dostane ve karşılıklı görüşmeler ile çözümlenemeyen anlaşmazlıklar halinde İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili olacaktır" hükmü doğrultusunda taraflar arasında yetki sözleşmesi olması sebebiyle H.M.K 17. maddesi uyarınca davanın açıldığı Mahkeme ve icra takibin başlatıldığı ...

19. İcra Müdürlüğünün yetkili olduğunu, davalının yetki konusundaki itirazlarının reddi gerektiğini, müvekkili şirketin nakliye işi iştigal ettiğini, davalı ile müvekkili arasında yük taşıma sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme kapsamında davalı tarafın müvekkili şirketin müşterilerine ait ürünlerin taşımasını gerçekleştirdiğini, davalı tarafın sözleşmeyi süresinden önce fesih ettiğini, bu nedenle de sözleşme hükümleri gereğince cezai şartın yansıtıldığını, davalı tarafın fatura bedelini ödemek istemediğini, bu nedenle de cezai bedeli kadar olan müvekkili alacağı davalı alacaklarından takas / mahsup yolu ile mahsup edildiğini,

davalı taraf sözleşmede açıkça belirlenmiş olmasına rağmen, cezai bedelini ödemek istemediğini, mahsup neticesinde de davalının müvekkili firmaya ödemesi gereken 10.494,67-TL bir bedel borcu kaldığını, davalıya karşı, icra takibi başlatmadan önce ...

17. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı gönderildiğini, davalı tarafa da 12.09.2018 tarihinde tebliğ edildiğini, iş bu ihtarname gönderilmesine rağmen, olumlu - olumsuz cevap alınamaması nedeni ile de davalı hakkında 21.09.2018 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığını, ... 19. İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasından başlatılan ilamsız icra takibindeki takip konusu faiz ve fer’ileri ile birlikte yetki ve tüm borca karşı yaptığı haksız ve mesnetsiz itirazın iptaline, ... 19. İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasında başlatılan ilamsız icra takibinin 10.494,67-TL tutarındaki asıl alacak üzerinden devamına, takibe haksız ve kötü niyetli itiraz eden davalının takip konusu alacağın % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, faiz, masraflar ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 25/01/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle. Taraflar arasında imzalanan 01.03.2017 tarihli yük taşıma sözleşmesinde tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüğünün belirlendiğini, davacının sözleşme gereği ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebi ile müvekkili tarafından ...

13. Naterliğinden ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmeyi haklı nedenlerle fesih ettiğini, davacı şirketin müvekkiline gönderdiği... tarih ve ... nolu faturaya müvekkili tarafından ...

15. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiyeli ihtarname ile sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesi nedeniyle itiraz edildiğini, fatura aslının iade edildiği ve davacı şirketten olan 9,500,00-TL alacağının ödenmesini talep ettiklerini, akabinde Müvekkiline davalı şirketten olan 9.500,00-TL alacağının tahsili için 20.04.2018 tarihinde ... 27. İcra Müdürlüğünün..

E. sayılı dosyasında icra takibi yaptığını davalı şirket alacak iddiasına itiraz etmeden icra dosyasına ödemeyi yaptığını, bu durumun davacı şirketin sözleşmedeki ödeme yükümlülüğüne uymadığını ve kötü niyetli olduğunu ortaya koyduğunu, dava dilekçesinde sözleşmedeki 20.000,00-TL cezai şarttan müvekkili alacaklarının mahsubu ile bakiye 10.494,67-TL cezai şart talep edildiği şeklindeki beyanda müvekkilinin alacaklarının ödenmediği ve sözleşmeyi feshetmesinin haklı nedene dayandığı davacı şirket tarafından ikrar edildiğini,

müvekkili aleyhine açıları itirazın iptali davasının reddi ile yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Bilirkişi raporları, ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası aslı, ... 27. İcra Müdürlüğü7nün...Esas sayılı dosyası UYAP kayıtları, Yamanlar Vergi Dairesi Müdürlüğü yazı cevabı, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu yazı cevabı, ... Ticaret Odası yazı cevabı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

02/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle. "Dosya mevcudu, davacı yan ticari defterleri, dava ve icra dosyası ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin muhasebesel yönden tetkiki sonucunda ve raporumuz içinde açıklanan nedenlerle/netice-i taleple bağlılık ilkesi sayın Mahkemece ayrıca gözetilmek kaydı ile.

İncelenen davacı şirkete ait 2018 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı, davacı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin VUK. ve TTK. hükümlerine göre usulüne uygun ve süresinde tasdik edildiği, Davalı yanım, davacı yan aleyhine ... 27. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayı dosyası üzerinden başlattığı 9.500,00 TL tutarlı takip ile cari hesaptan kaynaklanan alacağı davacı ...A.Ş. tarafından 10.05.2018 tarihinde icra Müdürlüğünün dosyasına ödendiği, davacının cari hesap yönünden davalıya borcunun kalmadığı, Taraflar arasında düzenlenen 01.03.2017 tarihli yük taşıma sözleşmesinin davalı tarafından tek taraflı olarak feshinin hukuki yorum gerektirdiği, bu hususun sayın mahkemenin takdirinde olduğu, Şayet Sayın Mahkemece sözleşmenin haksız yere fesih edildiğine dair karar verir ise, davacı yanın davalı yandan Fesih ceza bedeli açıklamalı faturadan kaynaklı olarak 20.000,00 TL alacaklı olduğu,

ancak davacı yan 21.09.2018 tarihli icra takibinde 10.494,67 TL talep ettiğinden talebe bağlılık ilkesi gereğince taleple bağlı kahnarak 10,494,67 TL talep edebileceği, Taraflar arasında düzenlenen 01.03.2017 tarihli yük taşıma sözleşmesinin davalı yan tarafından haklı yere feshedildiği Sayın Mahkemenizce benimsenmesi halinde davacı yanın davalı yandan alacak talehinde bulunamayacağı, Tarafların inkâr tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin Sayın Mahkemenizirn takdiri içinde kaldığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

18/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle. "Dosya mevcudu, dava ve icra dosyaları ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin tetkiki Bilirkişi Raporları tarafların özgür iradeleri ile imzaladıkları “Taşıma Sözleşmesi Maddeleri “ dikkate alındığında Davalı yanın, davacı yan aleyhine ... 27. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden başlattığı 9.500,00 TL tutarlı takip ile cari hesaptan kaynaklanan alacağı davacı ...A.Ş. tarafından 10/05/2018 tarihinde icra Müdürlüğünün dosyasına ödendiği, davacının cari hesap yönünden davalıya borcunun kalmadığı, Taraflar arasında düzenlenen 01/03/2017 tarihli yük taşıma sözleşmesinin haksız yere fesih edildiğine dair karar verilmesi halinde, davacı yanın davalı yandan Fesih ceza bedeli açıklamalı faturadan kaynaklı olarak 20.000,00 TL alacaklı olduğu,

ancak davacı yan 21.09.2018 tarihli icra takibinde 10.494,67 TL talep ettiğinden talebe bağlılık ilkesi gereğince taleple bağlı kalınarak 10.494 ,67 TL talep edebileceği, Tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin takdirinin Yüce Mahkemenizde olduğu." sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREKÇE

Dava, yük taşıma tedarikçi hizmet sözleşmesinden kaynaklı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan yük taşıma tedarikçi hizmet sözleşmesinin davalı tarafından süresinden önce haksız feshi iddiası kapsamında, taşımacılığı anlaşması kapsamında tarafların yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirip getirmediği, davalının fesihte haklı olup olmadığı, davacının ceza-i şart talebinde bulunup bulunmayacağı ile davacının ... 19.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına konu fatura nedeni ile davalıdan alacaklı olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.

Davaya konu ... 19.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra dosyası dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 10.494,67 TL asıl alacak üzerinden ilamsız takipte bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ olduğu, davalı borçlu vekilinin dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.

Taraflarca bildirilen delillerin toplanmasının ardından Mahkememizce öncelikle davacının ticari kayıtlarının incelenmesi için bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 02/11/2020 tarihli raporda; davacı şirkete ait 2018 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı, Mahkemece sözleşmenin haksız yere fesih edildiğine dair karar verir ise, davacı yanın davalı yandan Fesih ceza bedeli açıklamalı faturadan kaynaklı olarak 20.000,00 TL alacaklı olduğu, ancak davacı yan 21.09.2018 tarihli icra takibinde 10.494,67 TL talep ettiğinden talebe bağlılık ilkesi gereğince taleple bağlı kalınarak 10,494,67 TL talep edebileceği, rapor edilmiştir.

Sonrasında tarafalar arasındaki sözleşme kapsamında bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 18/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda. "Davalı yanın, davacı yan aleyhine ... 27. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden başlattığı 9.500,00 TL tutarlı takip ile cari hesaptan kaynaklanan alacağı davacı ...A.Ş. tarafından 10/05/2018 tarihinde icra Müdürlüğünün dosyasına ödendiği, davacının cari hesap yönünden davalıya borcunun kalmadığı, Taraflar arasında düzenlenen 01/03/2017 tarihli yük taşıma sözleşmesinin haksız yere fesih edildiğine dair karar verilmesi halinde, davacı yanın davalı yandan Fesih ceza bedeli açıklamalı faturadan kaynaklı olarak 20.000,00 TL alacaklı olduğu,

ancak davacı yan 21.09.2018 tarihli icra takibinde 10.494,67 TL talep ettiğinden talebe bağlılık ilkesi gereğince taleple bağlı kalınarak 10.494 ,67 TL talep edebileceği, belirtilmiştir.

Taraflar arasında 01/03/2017-29/02/2019 tarihlerini kapsayacak şekilde “Yük Taşıma Sözleşmesi “ imzalanmıştır. Sözleşmenin 1. Maddesinde Tedarikçi ... A.Ş'nin talebi doğrultusunda aracını “sürücüsü” ile birlikte ... A.Ş nin hizmetine tahsis edecektir. Anlaşma Maddelerinde Madde.22.Tedarikçi iş bu sözleşmeyi süresinden önce fesih etmesi halinde araç başı 20.000,00 TL fesih cezası olarak ödemeyi taahhüt ettiğini ve alacağından kesilmesini kabul ettiği kabul edilmiştir.

Tedarikçinin alacağından veya teminatından tahsil etmek yoluyla da tazmin edebilir. Tedarikçi bu hususu peşinen kabul ettiğini bu konuda herhangi bir itirazda bulunmayacağını kabul beyan ve taahhüt edilmiş, davalı tarafın sözleşme bitiminden önce sözleşmeyi fesih etmesi halinde 20.000,00 TL cezai şart ödemek zorunda kalacağı açıkça kararlaştırılmıştır.

Davalı yan ... 13. Noterliğinden... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ... plakalı araç ile taşıma sözleşmesi gereği olan ödemelerin ve hak ediş bedelinin fatura ile ibrazından sonra gerekli ödemenin çok geç yapılmasından dolayı sözleşmenin fesh edildiğini davacı yana bildirmiştir.

Ancak sözleşmenin 23.maddesinde, "İşbu sözleşme 01/03/2017 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek ve 29/02/2019 tarihine kadar geçerli olacaktır. Taraflardan herhangi birinin ihbar süreleri içinde (yazılı olarak 30 gün) itirazı olmaması halinde yıllık dönemler süresince uzatılmış sayılacağı," kararlaştırılmıştır.

Üç yıl olarak düzenlenen sözleşme davalı tarafından geç yapılan ödemeler fesih sebebi olarak belirtilmiş ise de bu hususta öncesinde davacı yana herhangi bir bildirim yapılmadığı görülmektedir.

Türk Ticaret Kanununun 1530/4 maddesinde; "Kanunda veya sözleşmede, mal veya hizmetin kabul veya gözden geçirme usulünün öngörüldüğü hâllerde, faturayı veya eş değer ödeme talebini, kabul veya gözden geçirmenin gerçekleştiği tarihte veya bu tarihten daha önce almışsa, bu tarihten sonraki otuz günlük sürenin sonunda; şu kadar ki, kabul veya gözden geçirme için sözleşmede öngörülen süre, mal veya hizmetin alınmasından itibaren otuz günü aşıyor ve bu durum alacaklının aleyhine ağır bir haksızlık oluşturuyorsa, kabul veya gözden geçirme süresi mal veya hizmetin alınmasından itibaren otuz gün ihtara gerek olmaksızın temerrüte düşeceği," belirtilmiştir.

Dolayısıyla taraflar arasında imzalanan sözleşmede vade ya da ödeme süresi belirtilmemiş olduğundan davalının imzalanan sözleşme ile bağlı olduğu ve şartların oluşması halinde Türk Ticaret Kanununun 1530/4 maddesine dayanabileceği anlaşılmaktadır.

Nitekim sözleşmenin 20.maddesinde, taraflar bu sözleşmenin şartlarında tek taraflı olarak değişiklik yapamazlar. Muhtemel değişiklikler tarafların karşılıklı mutabakatı ile ve yazılı olarak yapılabileceği düzenlenmiş olmakla davacının talebinin yerinde olduğu ve davanın kabulü gerektiği anlaşılmıştır.

Davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunması, alacağın fatura alacağından kaynaklı olması sebebiyle likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır