İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/53 K.2026/163

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde. Müvekkilleri davacıların davalı ...

AŞ'nin toplamda %15,625 oranında azınlık pay sahibi statüsünde olduklarını, müvekkillerine bu payın murisleri ...'in vefatı ile mirasçı olarak sahip olduklarını, murisin ölümü ile şirket işlerinde hiçbir tecrübeye sahip olmayan eşi ve çocuklarının temsil yetkisi münhasıran hakim pay sahibinde olan şirkette yeterince mali bilgilere sahip olamadıklarını, murisin ölümünden bu yana geçen süre içinde şirket hakim ortağın inisiyatifinde işlerine devam ettiğini, davalı şirketin azınlık pay sahibi davacılara kar payı dağıtmadığı gibi, bir aile şirketi olmasına rağmen müvekkilleri davacıların dışlandıklarını, daha önce ....

10 ATM nin ... Esas sayılı dosyasından verilen karar ile şirketin 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari kayıt ve belgelerinin incelenmesi bakımından özel denetçi atandığını, şirketin 2024 yılına ilişkin genel kurul toplantısından önce gönderilen mail bildirimi ile şirketin işleri ve olanakları ile ilgili açıklanma istediklerini, ancak bu istemlerinin yeterli bir değerlendirmeye imkan verecek şekilde cevaplanmadığını,

genel kurulda da özel bir denetim ile açıklığa kavuşturulması için yaptıkları başvurunun de şirketi tek başına imzası ile temsil yetkisine haiz yönetim kurulu başkanı ...'in çoğunluk oyları ile reddedilmesi üzerine huzurdaki davayı ikame ettiklerini, genel kurulda, öncesinde ve sonrasında müvekkillerinin bilgi alma hakları karşılanmayan ve gizlenen tüm hususların ve bu nedenle şirketin uğradığı zararların, ilgili işlemlerin, sorumluların eylemlerinin, ayrıca zarara uğratılma ihtimali bulunan eylemlerin incelenerek, davalı ...

AŞ nin 2024 yılına ait ticari defter kayıtlarının dayanağı belgeler, yıllık genel geçici ve genel kesin ayrıntılı mizanları, aynı yıllara ait kurumsal vergisi beyannameleri, bilanço ve gelir tabloları, aynı yıllara ait yönetim kurulu faaliyet raporları ve özel denetim talebine konu ana hesaplar ve ilgili yardımcı-muavin hesapların dökümleri incelenmek sureti ile ve özel denetçi tarafından gerekli görülecek diğer kayıt ve belgeler incelenerek,

TTK 439/2 maddesi gereğince şirket yönetimini tek başına elinde bulunduran, her türlü konuda münhasır yetkili yönetim kurulu başkanının eylemleri nedeni ile şirket mali tablolarından da anlaşılacağı üzere şirket ve ortaklar büyük zarara uğradığından, bu durum kanun ve esas sözleşmenin ihlali anlamına geldiğinden şimdilik şirkete özel denetçi atanmasına karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP/

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : Müvekkili davalı şirket ve tüm grup şirketlerde kuruluştan bu yana ortak ...'in hissesinin %75, davacıların murisi ... hissesinin ise %25 olduğunu, bu durumun hiç değişmediğini, müvekkili davalı ve tüm grup şirketlerin 2022 yılına kadar hissedar ... ve ... tarafından birlikte yönetildiğini, ...'in 19/01/2022 vefatı ile hisselerinin eşi ... ve oğulları ... ve...'e intikal ettiğini, ... in mirasçılarından ...'in 26/01/2022 tarihinde babasının vefatından hemen sonra tüm şirketlere yönetim kurulu üyesi olarak atandığını,

durum bu aşamada iken davacıların muaraza çıkardıklarını ve vekilleri aracılığı ile şirketin feshine gidecekleri yolunda tevditvari mektuplar yazdıklarını bunun üzerine yönetim kurulu üyesi...'in 17/12/2024 yılında üyelikten istifa ettiğini, akabinde 2022, 2023 ve 2024 yıllarında yapılan Genel kurul toplantılarında yönetim kurulu üyeliklerine aday olmadıklarını, aday da göstermediklerini ve şirket yönetiminde görev ve sorumluluk almak istemediklerini, ve farklı yıllara ait genel kurul toplantılarında alınan bir kısım kararların iptali ve şirkete özel denetçi atanması talepli davalar açtıklarını,

müvekkili şirketin özel denetçi atanmasından ve denetime tabi olmaktan çekineceği hiçbir durumun olmadığını, ancak denetçi atanması talebinin yasal dayanağı olmadığı gibi maddi dayanağı da bulunmadığını, bunun için TTK.m.438 in aradığı şartların da mevcut olmadığını, davacıların genel kurulda cevaplanmasını istedikleri tüm konuların cevaplandığını, genel kurul tutanaklarında yer alan yönetim kurulu açıklamanın yanında mevzuata uygun tanzim edilen yönetim kurulu faaliyet raporunun da davacıların soyut sav, anlatım, iftira ve ithamlarını nakzettiğini,

davacıların dilekçesinin sonuç kısmında şirketin mali tablolarından anlaşılacağı üzere şirket ve ortaklar büyük zararlara uğradığından ve bu durumun kanun ve esas sözleşmenin ihlali anlamına geldiğini iddia ettiklerini ancak davacıların kendilerine göre inceledikleri ve kendilerine teslim edilen mali tablolardan zarara uğradıklarını anladıklarını, bu halde denetçi atanması talebinin hukuki dayanığı olmadığını, mali tablolardan anladıklarına göre özel denetçi atanmasını talep edemeyeceklerini, davacıların dışlandıklarına dair söylemlerinin gerçek dışı olduğunu,

davacıların oğlu ve kardeşi ...'in şirket yönetim kurulu üyeliğinden istifa ettiğini, genel kurul toplantılarında da yönetim kurulu üyeliğine kendileri aday olmadıkları gibi aday da göstermediklerini, ayrıca şirket ile ilgili tüm bilgilere de sahip olduklarını, müvekkili şirketim tüm faaliyetlerinin şeffaf ve denetlenebilir nitelikte olduğunu, müvekkili şirket ve grup şirketlerinin doğrudan ya da dolaylı işlettiği otellerden biri Swiss zincirine, diğeri ... zincirine bağlı olduğunu, lisans altında çalıştığını, lisans ücreti ödendiğini, lisans ücretinin belirlenmesi yönünden de her daim gerçek zamanlı olarak denetlendiğini,

bu nedenle herhangi bir ortağın şirketleri kendi inisiyatifi ile keyfine göre yönetmesinin imkansız olduğunu, diğer yandan iştirak olunan Şişli otelciliğin diğer hissedarının ortağının bir vakıf olduğunu, iştirak olunan şirket ... Genel Müdürlüğü tarafından denetlendiğini beyan ederek davanın reddine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Genel kurul toplantı tutanağı, taraf açıklamaları ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, davalı şirkete özel denetçi atanması istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunu (TTK) md. 439 uyarınca genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir. Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır.

Özel denetim talebinin kabul edilebilmesi için kurucuların veya organların kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ettiğini ve bu ihlal yüzünden şirketin veya pay sahiplerinin zarara uğradıklarının ikna edici bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir. Zarar ile borçlar hukuku anlamında malvarlığı eksilmesi kastedilmiştir. Bu iki husus soyut iddialar yerine ikna edici olgularla somut, inandırıcı bir biçimde ortaya konulmalıdır. Mahkeme, mesleki bilgi ve deneyimine göre “ikna edici olma” unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğine karar verecektir. (TTK md. 439, 440 gerekçesi)

Özel denetim kurumuyla yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerin iş ve işlemlerinin mevzuat ve şirket esas sözleşmesine uygunluğu, usulsüz işlemlerin ortaya çıkarılması, finansal tabloların, bilançonun gerçeklik ve doğruluk ilkesine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği, esas sermaye arttırımı, azaltımı, tasfiye gibi işlemlerin kanun ve esas sözleşmeye uygun yapılıp yapılmadığının belirlenmesi amaçlanır.

Özel denetim talebinde bulunabilmek için öncelikle genel kurulda bilgi alma ve inceleme hakkı kullanılmalıdır. Davalı şirketin 15/10/2025 tarihinde yapılan 2024 yılı faaliyetlerine ilişkin olağan genel kurul toplantısında davacı bilgi alma ve inceleme hakkını soru sormak suretiyle usulüne uygun bir şekilde kullandıktan sonra özel denetçi atanmasını talep etmiştir. Böylelikle dava ön şartı yerine getirilmiştir. TTK md. 438 gerekçesinde özel denetim isteme hakkının şartlarından birinin de gereklilik olduğu açıklanmıştır. Pay sahibinin kanun ve esas sözleşmeden doğan haklarını kullanmak için edinmek istediği bilgi gerekli ise gereklilik koşulunun sağlanmış olduğu kabul edilmelidir.

Davalı şirketin 15.10.2025 tarihli 2024 yılına ait olağan genel kurul toplantı tutanağına göre gündemin 3. Maddesi başlığı altında sorulan 4. 5. Ve 6. Sorular bakımından yapılan incelemede tabloalrda bir kısım çelişkilerin bulunduğu anlaşılmaktadır. Mali tabloların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ancak yapılacak denetimle bilgi sahibi olabilecektir. Anılan bu işlemlerde yapılan açıklamalar ve sunulan belgelerin incelenmesinden davacıların çelişkiler nedeni ile zarara uğrama durumu ikna edici bir şekilde ortaya koyduğu kabul edilerek belirtilen talepler yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Genel Kurul toplantı tutanağı, sunulan ihtarnameler ve belgelerin incelenmesinde, bir kısım bilgilere genel kurul toplantısından önce incelemeye sunulan mali tablolardan ulaşılabileceği ve sorulan sorulara genel kurul toplantısında verilen cevapların yeterli olduğu, yeterli ve açıklayıcı cevap içermeyen soru bulunmadığı, davacıların zarara uğradıklarını ikna edici bir şekilde ortaya koyamadığı kanaati ile gündemin 3. Maddesi başlığı altında sorulan 4. 5. Ve 6. Sorular dışında diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.

Başkan · (e-imza) Üye · (e-imza) Üye · (e-imza) Katip · (e-imza)