İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/211 K.2024/133

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, “...” isimli Platformunu 2019 yılı Haziran ayında Kongre, seminer ve toplantıların iptal edilmesi yerine online olarak devamlılığı için geliştirdiğini ve 24.03.2021-25.03.2021 tarihli ...’ de de bu platformun kullanıldığı,

"...”, 2020 yılında “...”, “..." ve “...” projelerinde davalı yanın müvekkili şirkete ait “...” platformunu kullandığını, bu projeler kapsamında müvekkili şirket ile davalı taraf arasında sözleşmelerin yapıldığını, 24.11.2021 tarihinde gerçekleştirilecek olan ... için davalı şirkete 12.11.2021 tarihinde toplam “19.041,83” Euro üzerinden müvekkili şirket tarafından teklif verildiğini (Ek-4: Fiyat teklif belgesi), bu tekliften sonra müvekkili şirket ile davalı arasında anlaşmanın gerçekleşmediğini, 24.11.2021 tarihine gelindiğinde müvekkili şirketin ... başka bir sanal platform üzerinden gerçekleştirildiğini gördüğünü,

zirvenin yapıldığı platformun müvekkili şirket tarafından geliştirilen ... Platformunun kopyalanması sonucunda oluşturulduğu, küçük ve basit görsel farklılıkların haricinde birebir kopyalandığı ve altında “...” ibaresinin yer aldığının tespit edildiğini, davalının müvekkiline ait ...

Platformunu küçük ve basit görsel farklılıkların haricinde birebir kopyalandığı ve ...’nde kopya yazılımı kullanarak bu hukuka aykırı kullanımından maddi menfaat ettiği, kopya platform içerisinde “...” bölümünde müvekkili şirketin ... ambleminin yer aldığının açıkça görüldüğü, bu nedenlerle müvekkilinin yazılımını haksız olarak kopyalanması nedeniyle FSEK 68. maddesi uyarınca sözleşme yapılmış olsaydı istenebilecek bedelin tazmini amacıyla şimdilik 1.000 Euro'nun haksız fiil tarihi olan 24.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tazminini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Davacının, kopya iddiasını ve tazminat talebini kesinlikle kabul etmediklerini, bununla birlikte davacının, müvekkilden Euro cinsinden tazminat talep etmesinin mümkün olmadığını, bilindiği üzere Türk Parası’nın Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ, Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri sözleşmelerin döviz cinsinden yapılmasını ya da sözleşme bedelinin dövize endekslenmesini yasaklamış olduğunu, davacının üzerinde hak sahibi olduğunu öne sürdüğü yazılım sözleşmesi,

niteliği ve uyuşmazlığın tarafları itibariyle istisna kapsamında olmadığını, kaldı ki taraflar arasında döviz cinsinden kurulmuş bir sözleşmenin mevcut olmadığını, 2020 yılında başlayan pandemi sürecinin beklenenden uzun sürmesi, COVİD-19 salgını ile mücadele kapsamında toplantıların yasaklanması, ertelenmesi,

sokağa çıkma konusunda getirilen saat ve seyahat kısıtlamaları nedeniyle online etkinliklerin uzun bir süre daha devam edeceğini öngören müvekkilinin, dışarıdan hizmet satın almak yerine kendisine ait bir yazılım geliştirmenin daha ekonomik olacağına karar verdiğini, bu amaçla bir yazılımcı ile anlaşma yaparak kendisine ait bir yazılımın sahibi olduğunu, Müvekkilinin kullandığı yazılıın orijinal olduğunu, müvekkilin yazılım firmasına yaptığı ödemeleri gösterir makbuzları ve faturaları dilekçe ekinde sunduklarını, müvekkil ile davacı arasında bir dönem online etkinlikler için işbirliği yapılmışsa da işbirliği döneminde davacı,

müvekkili ile kendisine ait yazılımın kaynak kodlarını paylaşmamış olduğunu, müvekkilin kullandığı yazılımın ara yüzüyle davacının ara yüzler arasında benzerlik olsa bile bu davacının programının kopyalandığı anlamına gelmediğini, davacı iddiaları maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olması sebebiyle davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce 01/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Teknik incelemeler kapsamında, Davacının kendisine ait olduğu belirttiği ... programının tasarım ve işlev olarak bire bir aynısının yurt dışında düzenlenen ... organizasyonlarında kullanıldığı, İnternet üzerinde yapılan araştırmada da ..., Konferans, Sergi,Etkinlik uygulaması satışı yapan yabancı firmaların bulunduğu ve bu uygulamaların da davacının kendisine ait olduğunu beyan ettiği “... ” ile aynı işlevi yerine getirdiği,

Davacı tarafından delil olarak sunulan videoda da görüldüğü üzere, dava konusu ... web adresinden ulaşılan online konferans için oluşturulmuş tasarıma ait görsel, buton, resim, logo, yazıların kodlarına herkes tarafından ulaşılabileceği, ancak asıl işlevi yerine getiren yazılım kodlarına, veri tabanına bu şekilde ulaşılamayacağı, ... uygulamalarında bulunan yönetim panelinden temel tasarımının programın içerisinde bulunan şablonlardan seçilebileceği, bazı alanlara programı satın alan kişi tarafından marka logosu gibi görsellerin eklenebileceği,değiştirebileceği tespit edilmiş,

Davalının kullandığı ... şablonunun davacının dosyaya sunduğu kendisine ait olduğu belirttiği “... ” ile benzerlik gösterdiği ancak aynı olmadığı anlaşılmış, Davacının logosunun davalının kullandığı ... uygulaması konuşmacılar bölümünde yer almasının sebebinin daha önce davacıdan aldığı uygulamadaki logoları/görselleri bu programa eklemesiyle gerçekleşmiş olabileceği, Rapor içerisinde açıklandığı üzere davacıya ait programın bire bir aynısının dünyada ... konferans, fuarlarında kullanıldığı tespit edildiğinden ve davacının dosyaya ilgili programı kendisi geliştirdiğine dair tasarım,

kodllama aşamalarına ait herhangi bir delil sunmamış olduğu da dikkate alındığında, davacının progrramın yaratıcısı değil düzenleyicisi olduğu kaanati oluşmuş, Dava konusu ...

Platformunun eser niteliği taşıyıp taşımadığının değerlendirilebilmesi için rapor içeriğinde görülebileceği üzere resen internet üzerinde yeterince inceleme yapılmış, ancak bir ürünün eser niteliği taşıyıp taşımadığının konusunun FSEK maddelerince açıklanması, uzmanlık alanımın Hukuk ve FSEK olmaması sebebiyle tarafımca bu konuda bir değerlendirme yapmamın uygun olmayacağı kanaati oluşmuştur.

FSEK kapsamındaki incelemeler ışığında, Davacının olduğu iddia edilen“... ” yazılımının eser niteliğine ilişkin teknik yönden herhangi bir değerlendirme yapılmadığından davacıya ait olduğu iddia edilen yazılım/bilgisayar programının ilim ve edebiyat eseri olarak eser niteliğinde olup olmadığının tespit edilemediği, Davacının tüzel kişi olması nedeniyle, tüzel kişilerin eser sahibi olarak kabulünün hukuken ve FSEK hükümleri çerçevesinde mümkün olmadığı, davacının telif haklarına sahip olduğunun bu nedenle anlaşılamadığı,

dava konusu “... ” isimli bilgisayar programına dair eser sahibi ile davacı arasında yapılmış bir mali hak devir/ruhsat sözleşmesi veyahut FSEK m. 18 kapsamında olduğuna dair herhangi bir evrakın da dosyada bulunmadığı. dava konusu edilen “... ” programının eser sahiplerinin izni olmaksızın kullanılması/çoğaltılması hususunun, dava konusu edilen programın kaynak kodlarına davalının erişiminin olup olmadığı bilinemediğinden anlaşılamadığı, keza bu yönde dosya içerisinde daha önceden davacı tarafından talep edilmiş herhangi bir delil tespiti talebinin de bulunmadığı,

Davacının beyanları karşısında, davalının dava konusu edilen programı kullanıma devam etmediği anlaşıldığından davacının FSEK m. 68 kapsamında tazminat talep edip etmeyeceği hususunun Mahkemeniz takdirine bırakıldığı, Mahkemeniz FSEK m. 68 kapsamında tazminata hükmetmesi halinde de, dosyada emsal/rayiç bedelin tespitine ilişkin sözleşme veya rayiç bedel yazısına rastlanılmamakla birlikte, dosyada davacının delilleri arasında sunmuş olduğu dava konusu edilen yazılıma ilişkin davalıya göndermiş olduğu fiyat teklifi bulunmaktadır.

Ancak davaya konu bilgisayar programına ilişkin emsal telif bedelinin sektörel uygulama da dikkate alındığında eserin satış kapasitesi, hedef kitlesi, hitap ettiği yaş aralığı, eserin beğeni ölçüsü, ihlal edilen mali hakkın türü, coğrafi kapsamı, ihlal süresi, ihlalin yapıldığı vasıta, bunun geniş halk kitlesine ulaşımı gibi objektif kriterler çerçevesinde internetten iletim ve çoğaltma hakkı için emsal telif bedelinin ne olabileceği hususunda sektörel ve teknik değerlendirme yapılmaması nedeniyle FSEK m. 68’e göre emsal ücret miktarı tayininin yapılmadığı görüş ve kanaatine varıldığı yönünde rapor düzenlenmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

6100 sayılı HMK 150. maddesi "Usulüne uygun şekilde davet edilmiş taraflar gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar süresinin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır." hükümlerini ihtiva etmektedir. Dosya kapsamından taraflarca takip edilmeyen davanın işlemden kaldırıldığı 26/03/2024 tarihli duruşmadan itibaren üç aylık yasal süre içerisinde dava dosyasının işleme konulmasının talep edilmediği anlaşılmakla, HMK 150. maddesi gereği davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır