İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/158 K.2024/20

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar arasında 17.09.2012 tarihinde imzalanan ortak yapım sözleşmesi ile "..." isimli filmin çekim ve pazarlaması işi için anlaşma yapıldığını, imza edilen ortak yapım sözleşmesi gereği filmin çekim maliyetinin taraflar arasında hisseleri oranında karşılanacağı ve gelirlerin paylaşılacağını, müvekkilinin hisse oranının %25 olduğunu, davalıların işi üstlendiğini, davalılara davacı ve ... tarafından 500.000 TL verildiğini, müvekkilinin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini ancak davalıların sözleşme gereğini yerine getirmediklerini, filmin zamanında tamamlanmadığını,

filmin zamanında bitirilmemesi halinde müvekkilinin ödemiş olduğu pay bedelini %25 fazlası ile ve ödeme tarihinden itibaren uygulanacak ticari faizi ile ödemeyi davalıların kabul ettiklerini, filmin maliyet bedelinin davalıların öngördüğünün oldukça altında olduğunu, bu hususun ticari defterlerin tetkikinden anlaşıldığını, bedel ve filmin bir örneğinin ihtarname ile davalılardan istenildiği halde adreste bulunmasına rağmen tebligatları almaktan kötü niyet ile imtina ettiğini, oysa filmin bir kopyasının müvekkiline tesliminin gerektiğini, bu nedenle davalıların üzerine kayıtlı varsa gayrimenkul ve araçlar üzerine tedbir konulmasını,

filmin gösteriminden elde edilecek gelirden davalıların payına düşen kısım üzerine tedbir konulmasını, maddi manevi zararlarının tahsilini, maliyet dışı fazla ödemelerin tespiti ve iadesini, cezai şart gereği ödenen pay bedelinin %25 fazlasının ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari faiz ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesinde özetle: Davacının taraflar arasında 17.09.2012 tarihinde imzalanan sözleşmenin "Ortak Yapım Sözleşmesi" olarak adlandırılmasının hukuken mümkün olmadığını, taraflar arasında imzalanan protokolün içeriğinin açık bir şekilde ... isimli filmin çekimi ve pazarlaması hususunda şarta bağlı anlaşma yaptıklarının açık olduğunu, yapımcı ve yönetmen müvekkili şirket tarafından ... adlı filmin çekim ve pazarlama işi için maliyetinin 1.000.000TL olduğunu, protokolün imzalandığı tarihten itibaren 5 yıl süre ile geçerli olduğunu, bu süre dolmadan davacı tarafından müvekkilinin yarı yolda bırakıldığını,

davacı tarafından sözleşme feshedilmeden dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, filmin belirlenen süre içinde bitirildiğini, 5 yıllık süre bitmeden davacının zarara uğrayıp uğramadığı konusunda kesin maliyetin tespitinin mümkün olmadığını, davalı şirketin ... üyesi olduğunu ancak davacının ortak yapımcı sıfatının bulunmadığını,

yapımcı tarafından üstlenilen ... adlı filmin yapımı ve pazarlamasının sağlanmasına mali katkıda bulunmak amacıyla davacı tarafça 250.000 TL ödenmesi ve bunun karşılığında 5 yıl süre için elde edilecek gelirlerden %25 hissesi oranında gelir elde etmesine yönelik mali içerikli ticari bir sözleşme olduğunun açık ve net bir şekilde anlaşılacağını, davacı taraf usul ve esasa aykırı olarak sözleşmeyi feshetmeden, davalı müvekkillerine hiçbir ihbar ve ihtarda bulunmadan, maliyet dışı fazla ödemelerin iadesini talep ettiğini, davacının bu haksız hukuka ve sözleşmeye aykırı talebinden de maliyet konusunun yanlış yorumlandığını,

filmin süresinde bitirildiğini ve bu durumun davacıya ihbar edildiği halde davacının kötü niyetli davranarak dava açtığını, davalı ...'ya husumet yöneltilemeyeceğini bildirilerek davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili 10.04.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile; fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydıyla hukuki adlandırma mahkemeye ait olmak üzere ; 44.628,35 TL tazminat, sözleşmenin 4.maddesinin uygulanması talebi ile toplamda 105.000,00 TL tazminat, 5.000 TL manevi tazminat talebinde bulunduklarını, davalarını bu şekilde ıslah ettiklerini bildirmiş ve ıslah harcını yatırmıştır.

Davanın ilk olarak ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası ile açıldığı, anılan Mahkemece görevsizlik kararı verildiği, dosyanın temyiz incelemesi neticesinde Mahkememize tevzi edildiği, Mahkememizce yapılan ilk yargılama neticesinde, 2014/77 Esas 2017/50 Karar ve 11/04/2017 tarihli kararı ile Davacının davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; 44.624,35.TL'nin davacının ihtarı tebliğ olamadığından dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınıp davacı verilmesine, Davacının diğer tazminat taleplerinin REDDİNE karar verildiği anlaşılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2021/258 Esas 2022/6133 Karar 21/09/2022 tarihli bozma ilamı ile.

"1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.2- Dava, taraflar arasında "..." adlı film çekimi ve pazarlanması işi için 17.09.2012 tarihinde imzalanan protokol kapsamında yapılan maliyet dışı fazla ödemelerin iadesi, filmin zamanında tamamlanamaması nedeniyle maddi manevi tazminat ve cezai şart istemine ilişkindir.

Dosya kapsamında bulunan tarafların imzasını taşıyan protokol başlıklı belgenin 4. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında, filmin çekim maliyetinin 1.000.000,00TL olduğu, tarafların kendi hisseleri oranında maliyeti karşılayacakları, (davacı) ...'nün hisse oranının %25 olduğu, masrafların bu tutarı aşması halinde aşan kısmın tamamen (davalı) ... Ltd. Şti. tarafından karşılanacağına dair düzenlemelere yer verilmiştir.

Davacı tarafından filmin yapım maliyetinin kararlaştırılan bedelden daha az olduğu gerekçesiyle ödenen maliyet bedelinin fazla kısmının iadesi talep edilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 480/1. ve 3. numaralı bentleri uyarınca, bedel götürü olarak belirlenmiş ise yüklenici eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlüdür, eser öngörülenden az emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile işsahibi belirlenen bedelin tamamını ödemekle yükümlüdür.

Buna göre, protokolün 4/3. maddesinde kararlaştırılan 1.000.000,00TL bedelin götürü bir bedel olarak belirlendiği anlaşılmakla, artık davalının ödediği maliyet bedelinin kısmen iadesini istemesi doğru olmayacağından, davacının bu talebinin reddi gerekirken, mahkemece hesap yapılarak talebin kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, davalılar yararına bozmayı gerektirmiştir.3- Davacı vekilinin temyiz itirazına gelince; protokolün 4. maddesinin 3. fıkrası, filmin gösterime girmek üzere tam olarak hazırlanmasının 31.12.2012 tarihine kadar bitirilmiş olacağı, bu tarihe kadar bitirilmemesi halinde (davalı) ...

Ltd. Şti.'nin ödenen pay bedelini %25 fazlası ile ödemeyi taahhüt ettiği hükmünü haiz olup, işbu maddede düzenlenen yaptırımın cezai şart niteliğinde olduğu ve cezai şartın talep edilebilmesi için bir zararın doğmuş olmasının şart olmadığı, protokolde kararlaştırılan 31.12.2012 tarihinde filmin gösterime girmek üzere tam olarak hazırlanmadığı, zira filmin kayıt ve tescil belgesinin 07.06.2013 tarihinde alındığı,

bu durumda davacı tarafın cezai şart talep etmekte haklı olduğunu anlaşılmakla, davacının bu yöne ilişkin talebinin kabulü gerekirken reddi doğru olmamış, davacı yararına bozmayı gerektirmiştir.." gerekçeleri ile Mahkememizce verilen kararı bozmuştur.

Bozma ilamı üzerine dosya mahkememize yeniden tevzi olunmuş, yargılamaya devam olunmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalılar ile davacı ve dava dışı ... arasında 17/09/2012 tarihli sözleşme düzenlendiği, sözleşme incelendiğinde sözleşmenin ... isimli filmin çekimi ve pazarlanmasına ilişkin olduğunun, ... isimli filmin davalılar tarafından yapıldığının, sözleşmenin 4.maddesinde film yapım bedelinin 1.000.000 TL olduğunun, bu yapım bedelinden %25'er oranında 250.000'er TL olmak üzere davacı ile dava dışı ...'in sorumlu olduğunun, kalan bedelden davalının sorumlu olduğunun, filmin gösterime girmek üzere 31/12/2012 tarihinde davalılar tarafından bitirilmiş olacağının,

bu sürede bitirilmemesi halinde davacı ile dava dışı ...'in ödediği pay bedelinin %25 fazlası ile ödeme tarihinden itibaren uygulanacak ticari faiz ile birlikte geri ödeneceğinin, filmlerden elde edilen gelirlerin sözleşmede belirlenen hisse oranında paylaşılcağının, sözleşmenin 3.maddesinde sözleşmenin imza tarihinden itibaren 5 yıl süre ile geçerli olduğunun düzenlendiği,

davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davacının sözleşmede belirlenen bedeli ödeyerek yükümlülüklerini yerine getirdiğinin, davalıların sözleşmede belirlenen sürede filmi gösterime girecek şekilde bitiremediklerinin bu nedenle sözlemede belirlenen cezai şartı talep edebileceğinin, filmin sözleşmede belirlenen bedelden daha az maliyetle çekildiğinin bu nedenle davacı tarafından fazla ödenen bedelin iadesi gerektiğinin beyan edilerek sözleşme kapsamında ödenen bedelin kısmen iadesi, cezai şartın ödenmesi, maddi ve manevi tazminat talepli bu davanın açıldığı,

davacı tarafça sözleşme kapsamında ödenen bedellere ilişkin dekontların sunulduğu, dekontlar incelendiğinde bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacı tarafından toplamda 248.735 TL ödeme yapıldığı, davacının filmin sözleşmede belirlenen bedelden daha az maliyetle çekildiği belirtilerek fazla ödendiği beyan edilen bedelin iadesi talebi yönünden eser sözleşmelerinde bedelin götürü olarak belirlenmesi halinde yüklenicinin eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlü olacağı, eser daha az emek ve masrafla yapılmış olsa bile iş sahibinin de belirlenen götürü bedeli ödemekle yükümlü olacağı,

somut olayda da film çekim bedelinin 1.000.000 TL olarak götürü bedel olarak belirlendiği, bu nedenle davacının sözleşme kapsamında belirlenen ödediği maliyet bedelinin filmin daha az maliyetle çekildiğini belirterek kısmen iadesini talep edemeyeceği, cezai şart talebi yönünden sözleşmenin 4.maddesinde filmin gösterime girmek üzere 31/12/2012 tarihinde davalılar tarafından bitirilmiş olacağının, bu sürede bitirilmemesi halinde davacı ile dava dışı ...'in ödediği pay bedelinin %25 fazlası ile ödeme tarihinden itibaren uygulanacak ticari faiz ile birlikte geri ödeneceğinin düzenlendiği,

davalılar tarafından sözleşmede belirlenen 31/12/2012 tarihine kadar filmin gösterime girmek üzere tam olarak hazırlanmadığı yine filmin kayıt ve tescil belgesinin 07/06/2013 tarihinde alındığı anlaşılmakla davacının sözleşmede belirlenen cezai şartı talep edebileceği, dava dilekçesinde talep edilen toplam miktarın 150.000 TL olarak belirtildiği, davacı vekiline talep sonucunu açıklamak üzere süre verildiği, davacı vekilince sunulan 12/06/2013 tarihli beyan dilekçesinde cezai şart talebinin 105.000 TL olarak belirtildiği, ıslah dilekçesinde bu talebin arttırılmadığı,

taleple bağlılık kapsamında bu miktar yönünden hüküm kurulması gerektiği, davacı tarafça sözleşmede belirlendiği şekilde ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği, sözleşmenin 3.maddesinde sözleşmenin imza tarihinden itibaren 5 yıl süre ile geçerli olduğunun düzenlendiği, dava tarihi itibariyle sözleşme ilişkisinin devam ettiği, taraflarca sözleşme ilişkisinin sona erdirilmediği, davacının diğer maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden iddiasının ispat edilemediği, bu taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği, davalı vekilince cevap dilekçesinde davalı ...'nın diğer davalı şirketin ortağı ve yetkilisi olduğu,

sözleşmedeki yükümlülüklerin davalı şirket tarafından üstlenildiği beyan edilmiş ise de sözleşme incelendiğinde davalı ...'nın sözleşmenin tarafı olarak bulunduğu, sözleşmede belirlenen yükümlülüklerden davalı ...'nın da sorumlu olacağı anlaşıldığından davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza