İstanbul 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/192 K.2024/178

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ...

16/03/2022 ila 20/03/2022 tarihleri arasında davalı firmanın tanıtımı amacıyla çekilen reklam filminde itü yönetmeni olarak yer aldığını, söz konusu filmde müvekkiline ait görüntüler kullanıldığını ve hatta filmin de yayınlanmış olmasına rağmen, müvekkile üzerinde mutabık kalınan bedelin büyük bir kısmının ödenmediğini, bu itibarla müvekkilinin muvafakati alınmaksızın bu görüntülerin kullanılması müvekkilin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nca kendisine tanınan eser sahipliğinden kaynaklanan mali ve manevi haklarının ihlalini teşkil ettiğini,

söz konusu görüntülerin kullanılabilmesi için müvekkilinden alınmış bir muvafakatname olmadığı gibi müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklanan haklarını devrettiğine ilişkin bir sözleşme de söz konusu müvekkili filmde sadece görüntü yönetmenliği yapmamış, aynı zamanda filmin yapımı ve gerçekleştirilmesi için gerekli tüm organizasyon ve ödemeleri de bizzat gerçekleştirdiğini, ... ve ... fabrika 4 günlük çekim için Yönetmenlik.

Görüntü yönetmenliği ve Kameramanlık İHA pilotluğu steadicam, ikinci kameraman ve kamera ekibi, ekipman, ışık malzemeleri 2 kişi ışık asistanı, ışık aracı dahil KDV hariç 75.000 TL masraf olduğunu, bu işlerin toplamı için anlaşılan 75.000 TL’lik meblağdan müvekkiline sadece ekipman kirası ve ekipmanları kullanacak kişilerin ve asistanların ücretini karşılayabilecek 21.400 TL’lik kısım ödenmiş, müvekkiline yaptığı işin karşılığı olan kısma tekabül eden 53,600 TL ise halen ödenmediğini, her ne kadar dava konusu iş davalılardan ... için yapılmış olsa da diğer davalı ... da müvekkille davalı şirket arasında aracılık ettiğini,

müvekkilinin konuyla ilgili firma yetkilileriyle yaptığı şifahi görüşmelerde sorunun çözüleceğine dair kendisine bilgi verildiğini beyan ve gerekçelerle ekte kopyası bulunan filmin davanın görülmesi süresince tedbiren yayından kaldırılmasına, söz konusu alacağın davalıdan alınarak, müvekkile verilmesine, dava konusu filmin müvekkilin muvafakati olmaksızın yayınlanmış olmasından dolayı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 68/1 maddesi gereğince anlaşılan meblağın bakiyesi olan 53,600 TL’nin üç katına kadar tazminat ödenmesine, yargılama ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Tic.

A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Yetkili mahkeme davalı müvekkilimin ikamet adresi olan ... mahkemeleri olduğunu, müvekkil ile davacı arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin herhangi bir suretle davacının haklarını ihlal edecek bir eylemde bulunmadığını, diğer davalı ...isimli şahıs ile müvekkili arasında imza altına alınan bir tanıtım filmi hizmet sözleşmesi bulunduğunu, diğer davalı ... ile müvekkili arasındaki sözleşmenin 5.26. maddesi gereği...,

dışarıya yaptırdığı işlerde müşterisi olan müvekkilime kullanım hakkı sunmak için işi yapanın haklarını tümüyle ve koşulsuz olarak devralmakla yükümlü olduğunu, ilgili sözleşme gereği ..., farklı kişilere iş yaptırarak sözleşme konusu edimi yerine getirmeye çalıştığını, bu kapsamda davacı ...'a işin bir kısmını yaptırmadığını, davacıya yaptırılan işin karşılığında sözleşmenin 5.26. maddesi gereğince işi yapan kişi olan davacıdan müvekkili firmaya muvafakat vermesi istendiğini, ilgili madde metninde de açıkça yer aldığı üzere buradaki sorumluluk da müvekkilime değil, ...'a ait olduğunu,

5.26. maddedeki yükümlülüğünü yerine getirmek için ...'un müvekkilim lehine düzenlettirdiği, davacının kendi rızası ve el yazısı ile imza altına aldığı bir muvafakatnamesi olduğunu, davacı tedbir talebini herhangi bir hukuki sebebe dayandırmadığını, ihlal iddiasını gerekçelendirmediğini, ihlalin ortaya çıkarabileceği zarar tehlikesini ve diğer ihtimal sonuçlarını da ortaya koyamadığını, FSEK 68/1 maddesinde tanımlanan şekilde bir ihlali olmayan müvekkilinden işbu maddeye dayanarak üç kata kadar tazminat istenmesinin hukuka aykırı olduğunu,

dava dilekçesinde davacının toplam alacak miktarı 61.477,00-TL olarak belirtilmiş olup alacak miktarına ek taleple sunulan faiz talebinin dayanağı, hangi tarihler esas alınarak faiz hesaplandığı açık bulunmadığını beyan ve gerekçelerle yetki itirazlarının kabulü ile işbu davada ... mahkemeleri yetkili olduğundan Mahkememizce yetkisizlik kararı verilmesini, yetkili mahkemece husumet itirazlarının kabulü ile davanın öncelikle husumet yokluğu nedeniyle esasa girilmeksizin reddine, yukarıda açıkladığımız nedenlerle esasa ilişkin olarak davanın tümüyle reddine, davacının alacak talebine karşı asıl alacak,

faiz ve ferilerine itirazlarımızın kabulü ile tüm alacak taleplerinin reddine, davacının mesnetten uzak üç kata kadar tazminat talebinin reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafından harcın eksik yatırıldığını, mahkememizin huzurdaki davaya bakmaya görevli olmadığından ve davacının herhangi bir hak sahipliği bulunmaması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesini, müvekkilinin davacı'ya herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkili ile diğer davalı ...Tic.

A.Ş. arasında "Tanıtım Filmi Hizmet Sözleşmesi" imzalandığını, müvekkili ajans olarak yaptığı bu işin, sadece bir kısım teknik işleri/hizmetleri konusunda davacı'dan teknik yardım almış, bunun karşılığı olan şifahen anlaştıkları tutarı da davacı'ya tamamen ödediğini, dosyaya sunduğu ihtarnameden de anlaşılacağı üzere, davacı'nın alacak iddiasıyla sadece davalı ...'ya ihtarname keşide etmesi yine işbu dosya içerisine alınan mahkememiz'in ...E. sayılı dosyasıyla da sabit olduğunu, haksız olarak dava konusu kılınan tanıtım filmine ilişkin davacı'nın herhangi bir "eser"i söz konusu olmadığını,

aksine iddialar tamamen haksız ve gerçeğe aykırı olduğunu, davacı’nın FSEK md. 68 anlamında üç katı tutar talep etme hakkı da bulunma, müvekkilinin yasal ve sözleşmesel doğmuş ve doğacak her türlü hakları ve alacakları saklı olduğunu beyan ve gerekçelerle yargılama harçlarının eksik yatırılması nedeniyle, eksikliğin davacı'ya tamamlattırılması, tamamlamazsa önce dosyanın işlemden kaldırılmasına ve sonra davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, görevsizlik itirazımızın kabulü ile görev ve yetki açısından ...

Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğundan görevsizlik kararı verilmesini, görevsizlik itirazımızın kabul edilmemesi halinde bu defa yetkisizlik itirazımızın kabulü ile ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi yetkili olduğundan yetkisizlik kararı verilmesini, esas yönüyle de haksız ve hukuka açıkça aykırı olduğundan davanın tüm talepler yönünden reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin Davacı’ya yüklenmesini talep etmiştir.

Bilirkişiler FSEK Uzmanı ... ve Sektör bilirkişisi ... tarafından sunulan 02/09/2024 tarihli raporda.

"FSEK Kapsamında Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler, dosyada mündemiç 21/03/2022 feragatnamede imaj ve tanıtım filmlerinin davacı tarafından yapıldığı davalı şirket ve davacı tarafından kabul edilmişse de, sinema eserlerinde eser sahipliği ile ilgili FSEK m.8/3 hükmüne göre, sinema eserlerinde; yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazan ve diyalog yazan, eserin birlikte sahibi olduklarından FSEK m. 8/3 kapsamında görüntü yönetmeni eser sahipleri arasında sayılmadığı gibi davacının görüntü yönetmeni olup olmadığı dahi anlaşılamamıştır.

Bu tespitler ışığında, davacının Mahkemenizce görüntü yönetmeni olduğu kanaatine varılması halinde, FSEK m.&8/3 kapsamında davacının işbu davayı açma yetkisinin bulunmadığı, dava konusu edilen reklam filmlerinin görüntü yönetmeninin davacı olup olmadığı dosyada mündemiç delillerden anlaşılamadığı gibi FSEK m. 8/3 kapsamında görüntü yönetmeni eser sahipleri arasında sayılmadığından davacının FSEK'ten kaynaklı herhangi bir mali/manevi haklarının ihlal edilmediği görüldüğünden FSEK m. 68 kapsamında tazminat koşulunun oluşmadığı,

Mahkemenizce heyetimize verilen görevlendirmede davacının alacak talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarının belirlenmesi istenmişse de, heyetimizce mali bilirkişi yer almadığından bu hususta herhangi bir inceleme yapılamadığı, sektör Kapsamında Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu bağlamında bir eserden bahsedebilmek için, eserin, onu yaratının fikri emeğinin ürünü olması, yaratıcı, orijinal ve üslupsal farklılıklar göstermesi gerekir.

Davaya konu tanıtım filminde bu özellikler yoktur. Bir fabrikanın çalışması,ürettikleri ürünler,o ürünlerin pazarlanma aşaması,halka ve sofraya gelme aşaması arka arkaya görüntülerin dış ses yardımıyla anlatılmasıyla gösterilmiştir. Davacı bu filmde kendisine verilen brief ve metini kayda almıştır.

Yani filmin nasıl ve ne şekilde çekileceğini tanıtımı yapan firma zaten belirlemiştir.Davacı tanıtım filmine kendisinden herhangi bir özgünlük katmadığı için bu tanıtım filminin eser sahibi olması mümkün değildir." şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

KANAAT VE GEREKÇE

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davacının davaya konu davalı şirketin tanıtım, reklam filminde görüntü yönetmeni olduğunun, diğer davalı ...'un davacı ile davalı şirket arasında aracılık yaptığının, davacı tarafından çekilen görüntülerin reklam filminde kullanıldığının, anlaşılan ücretin büyük bir kısmının ödenmediğinin, reklam filminin davacının rızası bulunmadan yayınlandığının, davacının rızası bulunmadan yayınlanmasının davacının FSEK kapsamında eser sahipliğinden kaynaklanan haklarına tecavüz oluşturduğunun beyan edilerek bu davanın açıldığı,

5846 sayılı FSEK'nun 1/B maddesinde eserin tanımının "sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini" şeklinde yapıldığı, aynı kanunun 5/1 maddesinde sinema eserlerinin "her nevi bedii, ilmi, öğretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiği materyale bakılmaksızın elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketler görüntüler dizisi" olduğunun belirtildiği,

yine aynı kanunun 8/3 maddesinde de sinema eserlerinde yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarının birlikte eser sahibi olduğunun belirtildiği, davaya konu reklam filminin 5846 sayılı FSEK kapsamında eser vasfının bulunup bulunmadığının, yine davacının aynı kanun kapsamında eser sahipliği veya hak sahipliğinin bulunup bulunmadığının teknik yönden tespiti hususunda bilirkişi heyetinden rapor alındığı, bilirkişi heyetinin 02/09/2024 tarihli raporunu dosyaya sunduğu,

raporda davaya konu reklam, tanıtım filminin FSEK kapsamında eser vasfının bulunmadığının, sinema eserlerinde eser sahipleri arasında görüntü yönetmeninin sayılmadığının, ayrıca reklam filminde davacı tarafça katılmış bir hususiyetin, özgünlüğün bulunmadığının bu nedenle de davacının eser sahibi olamayacağının tespit edildiği, alınan bu raporun denetime elverişli ve uygun bulunduğu, mahkememizce hükme esas alındığı, rapordaki tespitler kapsamında davaya konu reklam tanıtım filminin eser vasfının bulunmadığı,

davacı tarafça görüntü yönetmeni olduğu belirtilmekle 5846 sayılı FSEK'nun 8/3 maddesinde sayılan sinema eserleri sahipleri arasında görüntü yönetmenin bulunmadığı, 5846 sayılı FSEK kapsamında korunması gereken eser sahipliği veya hak sahipliği bulunduğunun davacı tarafça somut ve yeterli delillerle ispat edilemediği bu nedenlerle davacının 5846 sayılı FSEK'nun 68.maddesi kapsamında tazminat talebinde bulunamayacağı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır