İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1098 K.2019/464

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 13/11/2015 tarihli dava dilekçesinde. Müvekkili ile davalı ...Tic. Ltd. Şti.

Arasında, 03.08.2015 tarihinde bir satış sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye göre davalı şirketin, müvekkiline 14.10.2015 tarihinden itibaren, her ay kilogram birim fiyatı 0,80 TL sabit fiyat üzerinden 30.000 Kilogram kışlık patates, her ay kilogramı birim fiyatı 1,10 TL sabit fiyat üzerinden 10.000 kilogram kışlık soğan teslim etmeyi taahhüt ettiğini, müvekkilinin, uzun yıllardır tanımış olduğu davalı şirket yetkilisinin işbu sabit miktar ve sabit fiyat garantili teklifi kabul ettiğini, sözleşmeye göre müvekkilinin ise, ...bank ...

Şubesi'ne ait 15.12.2015 vade tarihli,... seri numaralı 25.000,00 TL ...bank ... Şubesi'ne ait 05.01.2016 vade tarihli,... seri numaralı 25.000,00 TL ...bank ... Şubesi'ne ait 07.02.2016 vade tarihli,... seri numaralı 30.000,00 TL ...bank ...

Şubesi'ne ait 14.02.2016 vade tarihli,... seri numaralı 38.000,00 TL bedelli, 118.000,00 TL tutarındaki dört adet çeki davalı tarafa keşide ettiğini, sözleşmeye, çeklerin vade tarihinden bir ay öncesine kadar ciro edilmeyeceği şerhi işlendiğini, çekleri davalı tarafa ön ödeme olarak teslim ettiğini, davalı tarafın, 14.10.2015 tarihinden itibaren taahhüt etmiş olduğu malları teslim etmediğini, sözleşmeye göre ön ödeme olarak 118.000,00 TL değerindeki çek keşide etmesine rağmen çeklerin karşılığında almayı planladığı mahsulleri alamadığını, davalı yanın edimini ifa etmemesine rağmen işbu çekleri haksız bir şekilde tahsil edeceğini, sözleşmede,

vade tarihinden bir ay öncesine kadar ciro edilmeyeceği kararlaştırılmışsa da 3.kişilere kötüniyetli kişilere ciro etmiş veya edeceğini, bu sebeple uygun bir teminat mukabilinde çeklerin davalıya veya 3.bir şahsa ödenmemesi için, çekler üzerinde ödemeden men talimatı için tedbir konulması gerektiğini, karşılığı alınmamış çeklerin müvekkiline iadesi yönünde karar verilmesi için işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu bildirerek müvekkilinin davalı yana herhangi bir borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir. Dava; ticari ilişki kapsamında, mal alımı nedeni ile verilen çek karşılığı malın teslim edilmemesinden dolayı, bu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkememizce, dosyanın mali müşavir bilirkişi ... a tevdi edilerek, taraf defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapıp aralarında bir ticari ilişkin olup olmadığı, mal alımının ve tesliminini olup olmadığı dava konusu çekin taraf defter ve belgelerinde yer alıp almadığı, verilen çekin ne için verildiği, buna ilişkin mal tesliminin verilip verilmediğine dair rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, ibraz edilen 02.10.2017 tarihli kök raporda.

Dava dosyası içeriğine sunulan bilgi, belge ve takip dosyası ile davacı taraf ticari defterleri üzerinde yapılan ayrıntılı inceleme, tespit ve değerlendirmeler neticesinde; davacının 2015 yılına ait Yevmiye, Kebir ve Envanter defterlerinin, TTK Mad.64 madde hükmü uyarınca açılış ve kapanış tasdiklerinin süreleri içerisinde yapılmış olduğu, defter ve belgelerin birbirlerinin doğrulayacak şekilde usulüne uygun şekilde düzenlenmiş olduğu, HMK 222.madde hükmü uyarınca sahibi lehine delil kabul edilmesi gerektiği, davacı defter ve belgelerinin incelenmesi sonucunda davalı ile aralarında ticari ilişkinin mevcut olduğu,

taraflar arasında 2015 yılı içerisinde muhtelif tarihlerde mal alımı ve ödemelerinin bulunduğu, davalıya verilen 118.000,00 TL'lik çeklerin 03.08.2015 tarihinde sebze alımı konusunda yapılan sözleşme kapsamında verilmiş olduğu, dava konusu 118.000,00 TL'lik çeklerin davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının cari hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda, 2015 yılı dönem sonundaki alacak bakiyesinin 85.461,35 TL olduğu, alacak bakiyesinin verilen 118.000,00 TL'lik çek tutarından daha az olduğu dikkate alındığında, verilen çeklerden 32.538,65 TL kısmının satınalınmış olan ürünlere mahsuben verilmiş olduğu,

davacının sair iddia ve taleplerine ilişkin takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce, dosyanın önceki bilirkişi mali müşavir ...'a verilerek celbedilen ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyası incelenerek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, ibraz edilen 26.10.2018 tarihli 1.ek raporda; Alacaklı sıfatıyla..., ...bank ... Şubesi 05.01.2016 vadeli C4-7328203 no.lu 25.000,00 TL asıl ve 2.726,03 TL diğer masraflar olmak üzere toplam 27.726,03 TL üzerinden 22.01.2016 tarihli ... l.İcra Müdürlüğü nezdinde takip edilmekte iken, ... İcra Hukuk Mahkemesinin yetkisizlik yönündeki kararı ile ... 1l.İcra Dosyası ... Esas sayısına kaydedilmiş olup, ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından, 19.11.2015 tarihli kararı ile ihtiyatı tedbir kararı bulunduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce, dosyanın önceki mali müşavir bilirkişiye verilerek davalı defter ve belgelerinde neden inceleme yapılmadığına dair yapılmış ise buna dair raporunu sunmasının istenilmesine karar verilmiş olup, ibraz edilen 31.01.2019 tarihli 2.ek raporda.

Davalı tarafın 07/07/2017 tarih ve saat 14.00'te yapılan incelemeye katılmadığı, düzenlenen bilirkişi inceleme tutanağında sadece davacı taraf vekili tarafından imza altına alındığı, incelemeye katılan davacı taraf defter ve belgelerinin incelenmesi konusunda yerinde inceleme yapılarak kök ve ek raporlarda dava konusu olay hakkında değerlendirmelere yer verildiği,

davalının belirlenen gün ve saatte incelemeye katılmadığı ve dava konusu olayla ilgili olarak herhangi bir defter, bilgi veya belge sunulmamış olması nedeniyle dava konusu olay hakkında davalı bakımında herhangi bir değerlendirme ve görüş oluşturma imkanı elde edilemediği bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, dosya içerisinde bulunan satış sözleşmesi örneğinden, taraflar arasında davalının davacıya her ay patates ve soğan temin edip, satmayı taahhüt ettiği sözleşme bulunduğu, davacının davalıya 2015 Aralık ayı ile 2016 Ocak, Şubat ayına kadar vadeli çek teslimi yapıldığı ve ödemenin yapılacağı konusunda sözleşme bulunduğu görülmüş, sözleşme kapsamında yazılı olan çeklere ilişkin ...bank'a yazılan müzekkereye verilen cevapta; çeklerin keşide edildiği hesabın davacı ...'ya ait olduğu görülmüş, ...

11. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...'ın dosyamız davacısı ... ve davalısı ...Tic. Ltd. Şti. Hakkında 05/01/2016 keşide tarihli,... seri numaralı 25.000 TL bedelli çeke ilişkin takip yaptığı, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... esas numaralı dosyasının incelenmesinde alacaklı olarak ...bank A.Ş.'nin dosyamız davacısı ve davalısı hakkında 07/02/2016 tarih, 30.000 TL bedelli çekten dolayı icra takibi başlatmış olduğu görülmüştür.

Dosya, taraf defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmak üzere mali müşavir bilirkişi ...'a verilmiş, aldırılan kök ve ek raporlarda; davalının defter ve belgelerini incelemeye hazır etmediği, davacının defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede davacının defter ve belgelerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu, davacı defter ve belgelerinin incelenmesinde taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, davacının taraflar arasındaki sözleşme kapsamında sebze alımı için davalıya verdiği 118.000 TL tutarlı çeklerin defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının davacıya ticari ilişki kapsamında fatura kesmiş olduğu,

buna ilişkin ödeme kayıtlarının bulunduğu, davacı defterlerinde davalının taraflar arasındaki ticari ilişkiden dolayı 85.461,35 TL davalıdan alacak bakiyesinin bulunduğunun rapor edilmiş olduğu görülmüştür.

Düzenlenen bilirkişi raporlarının dosya kapsamı ile uyumlu ve denetime açık olduğu görülmüş, dosyadaki taraflar arasındaki sözleşme bu sözleşme kapsamında davacı defterlerinde davacı tarafından keşide edilip davalıya verilmiş olan 118.00 TL tutarlı çeklerin kaydının bulunması, davalı tarafından teslim edilen mal karşılığı fatura kayıtları düşüldüğünde taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının davalıya verdiği çeklerden dolayı davalıdan 85.461,35 TL teslim edilmeyen mal nedeni ile bakiye alacağının bulunduğu tespit edilmiş olduğundan, davacının davasının kısmen kabulüne, ...bank ...

Şubesine ait 15/12/2015 keşide tarihli, ... seri numaralı, 25.000 TL bedelli, ...bank ... Şubesine ait 05/01/2016 keşide tarihli, ... seri numaralı, 25.000 TL bedelli, ...bank ... Şubesine ait 07/02/2016 keşide tarihli, ... seri numaralı, 30.000 TL bedelli, ...bank ...

Şubesine ait 14/02/2016 keşide tarihli, ... seri numaralı, 38.000 TL bedelli çeklerin toplam bedeli üzerinden davacının davalıya 85.461,35 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, ...bank ... Şubesine ait 15/12/2015 keşide tarihli, ... seri numaralı, 25.000 TL bedelli, ...bank ... Şubesine ait 05/01/2016 keşide tarihli, ... seri numaralı, 25.000 TL bedelli, ...bank ... Şubesine ait 07/02/2016 keşide tarihli, ... seri numaralı, 30.000 TL bedelli, ...bank ... Şubesine ait 14/02/2016 keşide tarihli, ... seri numaralı, 38.000 TL bedelli çeklerin toplam bedeli üzerinden davacının davalıya 85.461,35 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 5.837,86 TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 2.015,15 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.822,71 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 2.015,15 TL harç ile, yine davacı tarafından aşağıda dökümü yapılan 1.016,60 TL yargılama giderinden davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 736,27 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın kabul edilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.586,91 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,

dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.07/05/2019

Katip ...

Hakim ...

Harç Beyanı

K.H.= 5.837,86 TL

P.H.= 2.015,15 TL

B.H.= 3.822,71 TL

Davacı yargılama gideri · 800,00 TL bilirkişi ücreti · 216,60 TL posta gideri · 1.016,60 TL Toplam yargılama gideri