İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/509 K.2024/555

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirketin ülke çapında güvenlik sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalının 27.11.2018 tarihli sözleşme ile davacı şirketin çalışanı olduğunu, davalını şirkette portföy yöneticisi olarak hizmet verdiğini, iş akdinin 19.03.2020 tarihinde sona erdiğini, davalı ile davacı arasında hizmet sözleşmesinden bağımsız ayrı bir aynı tarihli bir rekabet yasağı sözleşmesinin imzalandığını, davalıya bu sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerine aykırı davrandığı için İstanbul ...

47. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, açılan davada ticaret mahkemelerinin görevli ve İstanbul mahkemelerinin yetkili bulunduğu, arabuluculuk başvurusunun yerine - getirildiği, sözleşmenin 3. Maddesinde rekabet yasağının öngörüldüğü, 5. Maddesinde ise buna aykırı devralınmasının sonucunun ortaya konulduğu,

davalının işten ayrılmasının ardından Kale güvenlik şirketi ile ... şirketlerinde farklı zamanlarda çalıştığını, her iki şirketin davacı şirket ie aynı alanda faaliyet gösterdiklerini ... kodlarının aynı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme ile kararlaştırılan rekabet yasağı şartının yer zaman ve konu bakımından sınırlandırıldığı ve bu haliyle geçerli bulunduğu, emsal kararların sunulduğu, sözleşme ile kararlaştırılan bir yıllık brüt maaş tutarındaki ücret belirlemesinin halin icaplarına uygun olduğu,

davalının çalıştığı işyerlerinin davacının Müşteri kaybına uğrama riskinin bulunması anlamına geleceği, belirtilerek şimdilik 1.000 TL tutarındaki cezai şart tutarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulünü, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının davacı işyerinde satış danışmanı olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin 19.03.2020 tarihinde haksız feshedildiğini, buna bağlı olarak işe iade davası açıldığını bu davanın ...

31. İş mahkemesinin ...sayılı dosyası üzerinden görüldüğünü, işe iade davasının kabul edildiğini, kendisinin işe tekrar başlamak için 11.02.2022 tarihinde işyerine gittiğinde söz konusu evrakların imzalatıldığını ve ardından işten tekrar çıkartıldığını, davacının ödemesi gereken tazminatlar bir yana bir de alacaklı hale gelmeye çalıştığını, sözleşmenin bir çok yerinin boş bırakıldığını, bunların işverenin baskısı altında imzalandığını, çalıştı; pozisyon itibariyle sahip olacağı sırların neler olduğunun davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, çalışılan pozisyonun ticari sırları çıkartacak seviyede olmadığı, cezai şartın ağır olduğu,

işten haksız çıkartılmasının davacının kötü niyetini gösterdiğini belirterek davanın reddini, yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rekabet yasağı sözleşmesi ile karalaştırılan iş akdinin feshinden sonra işçinin rekabet etmeme yasağına aykırı davranışları iddiasına dayalı cezai şartın tahsiline ilişkin alacağın tahsili koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

Mahkememizin 14/05/2024 tarihli celse ara kararı gereği, dava konusu taraflar arasında akdedilmiş rekabet yasağı ve gizlilik sözleşmesi kapsamında tarafların iddia ve savunmaları celp edilen bilgi ve belgeler irdelenmek suretiyle davacının talep etmiş olduğu cezai şartın koşullarının mevcut olup olmadığı, mevcut ise miktarının tespit edilmesi konusunda rapor alınmasına karar verilerek,

dosyaya Borçlar Hukukunda Uzman Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı Bilirkişi ... ve İş Güvenliği uzmanı bilirkişiye ...'ın sunmuş olduğu 02/09/2024 tarihli raporunda, DEĞERLENDİRME Sayın Mahkemenin huzurundaki uyuşmazlık TMK 444-447 hükümlerine istinaden sözleşmeye dayalı olarak kararlaştırılan rekabet yasağı sebebiyle tazminat talebidir.

Bu açıdan kanuni düzenleme incelendiğinde, Vil, Rekabet yasağı 1. Koşulları MADDE 444- Fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebil Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması,

işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir. Belirlenen şartlar bakımından yazılılık, şartının sağlandığı, satış temsilcisi olarak çalışan davalının şirket müşterileri ile bağlantılı olduğunun kabul edilebileceği kanaatinin Sayın Mahkemenin takdirine sunulması gerektiği benimsenmektedir.2.

Sınırlandırılması MADDE 445- Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz.

Hâkim, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olal arşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir. Sınırlandırmaya yönelik olarak Sayın Mahkemenin takdirinde olan hususların bulunduğu görülmekte olup, bu yönde özel bir değerlendirme yapılmayacaktır.

Ancak yer, süre ve konu bakımından sözleşme ile kararlaştırılan şartların işin niteliğine uygun olduğu kanaatinin Sayın Mahkemeye sunulması gerekmektedir. TBK 446 hükmünün doğrudan değerlendirilmesi gerekmediği kanaatine varılmış olmakla rekabet yasağının sona ermesine yönelik TBK md. 447 hükmünün değerlendirilmesi gerekmektedir. Sona ermesi MADDE 447- Rekabet yasağı, işverenin bu yasağın sürdürülmesinde gerçek bir yararının olmadığı belirlenmişse sona erer.

Sözleşme, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse, rekabet yasağı sona erer. Rekabet yasağının sona ermesine yönelik hükmün ikinci fıkrasında sözleşmenin işveren tarafından haklı bir sebep olmaksızın feshi halinde, rekabet yasağının sona ereceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Yukarıda incelenen ... 31. İş Mahkemesinin ... Esas ve....

Karar Sayılı Dosyası kesinleşmiş hükmü dikkate alın: bir sebep olmaksızın feshedildiği anlaşılmakta olup, kesin hüküm ile ortaya konan bu durum rekabet yasağı kaydının sona ermesi sonucunu doğurmaktadır. Emsal niteliğinde kararlar incelendiğinde, 447/2 hükmüne yönelik değerlendirmelerin Yargıtay tarafından benzer bir şekilde yapıldığını göstermektedir: Dava, işçinin rekabet yasağına aykırı davranması nedeniyle cezai şart istemine ilişkindir.

TBK 447 maddesine göre, "Rekabet yasağı, işverenin bu yasağın sürdürülmesinde gerçek bir yararının olmadığı belirlenmişse sona erer. Sözleşme, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse, rekabet yasağı sona erer" İşverenin işçinin rekabet yasağına aykırı davranmasından dolayı cezai şartı isteyebilmesi için TBK m. 447/2 uyarınca sözleşmenin işçi tarafından haksız olarak feshedilmesi gerekir.

Somut olayda kesinleşen iş mahkemesi kararından işverenin iş sözleşmesini haksız olarak feshettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda rekabet yasağının sona ereceği göz önüne alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulü doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir (11. Hukuk Dairesi, ...,..., 13.12.2017). Ancak, dosyadaki açıklamalarda taraflar arasındaki iş akdinin haksız feshine dayalı olarak Esas sayılı dosyasında derdest dava bulunduğu bildirilmiştir.

TBK 447/2 Maddesi uyarınca iş akdinin haksız feshi halinde rekabet yasağı sona ereceğinden öncelikle söz konusu davanın sonucu beklenerek haklı fesih koşullarının oluşup oluşmadığı belirlendikten sonra, haklı fesih söz konusu olduğu takdirde uyuşmazlığın yukarıdaki açıklamalar ışığında ele alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yasal olmayan gerekçeyle davanın reddi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir. (11. Hukuk Dairesi, ... 29.05.2017).

Anılan kararlar ışığında taraflar arasında imzalı ve hükümleri itibari ile geçerli olduğu sonucuna varılan rekabet yasağı sözleşmesinin sona erdiğinin kabul gerekmekte olup, buna bağlı olarak tazminat veya cezai şart talebinin mümkün olmadığı kanaatinin Sayın Mahkemenin takdirine sunulması gerekmektedir.

SONUÇ:Taraflar arasındaki hizmet ilişkisinin işveren tarafından haklı sebep bulunmadan feshi sebebiyle rekabet yasağı sözleşme: yönündeki görüşlerimizi Sayın Mahkemenin takdirine saygı ile arz ettiklerini bildirdikleri görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafça rekabet yasağı sözleşmesi ile karalaştırılan iş akdinin feshinden sonra işçinin rekabet etmeme yasağına aykırı davranışları iddiasına dayalı cezai şartın tahsiline ilişkin alacağın tahsilinin talep edildiği, ... 31. İş Mahkemesinin ... Esas ve ...

Karar Sayılı davasında taraflarının davacı ve davalı olduğu, davalının işe iade istemli davasının Mahkeme tarafından 15.11.2021 tarihinde kabul edildiği, gerekçeli karar içeriğinde işveren tarafından hizmet sözleşmesinin gerekçe gösterilmeden feshinin gerçekleştiği ve işe iade şartlarının oluştuğuna hükmedildiğinin görüldüğü, kararın tarafların istinaf etmemeleri üzerine 18.01.2022 tarihinde kesinleştiği, TBK'nın 447 maddesinde " Rekabet yasağı, işverenin bu yasağın sürdürülmesinde gerçek bir yararının olmadığı belirlenmişse sona erer.

Sözleşme, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse, rekabet yasağı sona erer. " düzenlemesinin mevcut olduğu, somut olayda da davacı tarafından, davalının iş akdinin haksız feshedildiğinin ... 31. İş Mahkemesinin ...Esas ve ...Karar Sayılı dosyasında tespit edildiği nazara alındığında, TBK 447 maddesi uyarınca rekabet yasağının fesih ile sona erdiği ve işbu dava yönünden cezai şart koşullarının oluşmadığı (Bkz. Aynı yönde Yargıtay 11. H.D.'nin ... E. Ve...K. Sayılı ilamı) kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.