İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/807 K.2025/621

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından ibraz edilen 26.12.2024 Tarihli dava dilekçesinden özetle. Davacı ... Ltd. Şti. ile davalı şirket arasında 09.10.2023 tarihli bir “Satış Noktası Sözleşmesi” imzalandığını, sözleşme uyarınca davalıya çeşitli hak ve imtiyazlar tanınmış, karşılığında kota yükümlülüğü getirildiğini, davalıya, sözleşme gereği bir defaya mahsus olmak üzere 500.000 TL tutarında KDV hariç “Satış ve Yatırım Bedeli” ödendiğini, daha sonra dava dışı ...

A.Ş. ile yapılan bir protokolle kota yükümlülüğü birleşmiş ve ... A.Ş., tek taraflı ve haksız şekilde feshetmiş ve yapılan ödemeleri iade ettiğini, bu feshin sözleşme süresi 5 yıl olarak revize edildiğini, ancak sözleşmeyi olduğunu, ilgili sözleşme hükümleri gereği, fesih halinde davalı şirketin sağladığı tüm avantaj ve iskontoların geri ödenmesi gerektiğini, bu kapsamda ...

29. İcra Dairesi nezdinde başlatılan takip, davalının kötü niyetli ve mesnetsiz itirazı ile durdurulduğunu, Davalı/borçlu şirket tarafından ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasına yapılan haksız ve yersiz itirazın iptali ile takibin aynen devamını, davalı/borçlu şirketin, dava konusu alacağın % 40'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı usulüne göre tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından ibraz edilen 15.01.2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkilleri ve onun yetkilisinin diğer firması olan ...

A.Ş.'ye toplamda KDV dahil 2.100.000,00 TL tutarında yatırım iskonto bedeli ödemiş, bu bedel sözleşmenin feshiyle birlikte 09.10.2024 tarihinde kendisine eksiksiz olarak iade edildiğini, İade işlemini noter ihtarıyla da belgelenmiş olmasına rağmen, davacı aynı bedelin bir kısmını tekrar ... 29. İcra Dairesi...

E. sayılı dosya üzerinden talep ederek tahsilde tekerrüre sebebiyet verdiğini, Üstelik dava dilekçesinde talep edilen 106.573,32 TL tutarın dayanağı olan herhangi bir açıklama ya da sözleşme hükmü bulunmadığını, davacı tarafından sunulan sözleşmeler, müvekkilleri bilgisi ve iradesi dışında, tek taraflı ve matbu şekilde hazırlanmış, genel işlem koşulu niteliğinde olduğunu, bu sözleşmeler müzakere edilmeden imzalanmış, hatta müvekkillerinde suretleri dahi bulunmadığını, bu nedenle, sözleşmedeki özellikle cezai şart ve feshe ilişkin hükümler geçersiz olduğunu, müvekkilleri sözleşme süresince davacının ürünlerini enle satmış,

tüm ödemelerini zamanında yapmış ve sözleşme sonunda herhangi bir borç bırakmaksızın tüm bedelleri iade ettiğini, davacının zarar gördüğüne ilişkin herhangi bir somut durum bulunmadığını, bu nedenle davacının talebi haksız ve mesnetsiz olduğunu, davanın reddini, davacının icra takibinin konusu olan tutarın 9020'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahküm edilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve savunmalarında bulunmuşlardır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen 09.10.2023 tarihli “Satış Noktası Sözleşmesi” uyarınca davalı şirkete sağlanan tüm avantaj ve iskontoların sözleşmenin feshi nedeniyle geri ödenmesi gerektiği iddiası ile davalı aleyhine yürütülen icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Dosyamız arasına alınan ... 29. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde toplam alacak 106.573,32 TL olmak üzere icra takibinin başlatıldığı, ödeme emrinin davalı/borçluya tebliğ edildiği, davalı/borçlunun icra takibine, yetkiye ,asıl alacağa, faiz ve ferilerine itiraz ettikleri ve takibin durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizin 14/04/2025 celse tarihli ara kararı ile.

Dosyanın Mali Müşavir bilirkişi ... ve Borçlar Hukukunda Uzman Nitelikli Hesap Bilirkişisi ...'den oluşturulacak heyete tevdi edilerek, taraf defter ve belgeleri, üzerinde inceleme yapılıp, 09.10.2023 tarihli Satış Noktası Sözleşmesi ve Özel Şartlar sözleşmesi ile taraf iddia ve savunmaları da değerlendirilerek icra takibine konu alacağın mevcut olup olmadığı, buna yönelik faturaların taraf defter ve kayıtlarında yer alıp almadığı, mevcut ise miktarının takip tarihi itibari ile ne kadar olduğu,

icra takibinden sonra yapılan ödeme var ise TBK m. 100 uyarınca tenzil edilmesi ve dava tarihi itibari ile mevcut alacak miktarının tespit edilmesine dair rapor düzenlemesine karar verilmiş olup, Bilirkişi heyeti tarafından mahkememize sunulan raporda özetle; dosyaya mübrez belge, bilgi, dava dosyası ve davacının 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterleri ve belgeler ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde.

4.1 Mali yönden yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde. 4.11 Davacının 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterlerinin e-defter olduğu, beratlarının uygun ve suresinde tasdik ettirildiği, e-defter uygulamasında yalnız envanter defterinin noter tasdikine tabi olduğu, bu bab'da HMK.

222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. Gereğince ve mevcut haliyle davacının 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterlerinin suresinde tasdik ettirildiği ve usulüne uygun olduğu, 4.1.2 Davacı Şirketin incelenen kendi ticari defterlerinde davalı yana borcu ve alacağı olmadığı,

davacı tarafından davalı tarafa düzenlenen faturalar üzerinde yapmış olduğu iskontonun geri alıp alamayacağının takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere dava konusu olan davacının davalı tarafa yapmış olduğu iskonto tutarının 106.573,32 TL olduğu hesaplanmış olup Sayın Mahkemece davacının davalı yana yapmış olduğu iskontoyu geri alabileceği kanaatine varması halinde davacının davalıdan 106.573,32 TL alacaklı olabileceği, 4.2 Borçlar Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişiliği bakımından yapılan inceleme ve değerlendirmelerinde.

4.2.1. İşbu davanın konusu teşkil eden 09.10.2023 tarihli sözleşmenin feshinin davacı ya da davalı tarafından feshine yönelik bir ihtarnamenin / bildirimin olmadığı, 4.2.2.

Dava dışı ...A.Ş. ile akdedilen sözleşmenin bir tarafından dahil edildiğine ilişkin herhangi bir ek sözleşmenin dava dosyasından mevcut olmaması, yanlar arasında 4 yıl süreli olarak düzenlenmiş 09.10.2023 tarihli sözleşmenin yürürlüğünün ortadan kaldırılmasına / sözleşmenin sona erdiğine ilişkin her iki tarafın bir ihtarının da söz konusu olmaması nedenleriyle dava dışı ...A.Ş. tarafından davacı şirketle akdedilmiş sözleşmesinin feshi ihtarının, işbu dava konusu sözleşmenin feshi ihtarı niteliğinde olamayacağının değerlendirilebileceği ancak takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı, 4.2.3,

09.10.2023 tarihli sözleşmenin yanlarca feshedilmediği ve sözleşmenin sona in Sayın Mahkemece kabul edilmesi halinde yanlar arasındaki 09.10.2023 tarihli sözleşme gereğince davacı tarafından uygulanmış iskonto tutarının, davacı tarafından ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında talep ve takip edilemeyeceğinin değerlendirilebileceği, 4.2.4. Yanlar arasındaki 09.10.2023 tarihli sözleşmenin, dava dışı ...

Üretim San.A.Ş. tarafından davacı şirketle kendisinin akdettiği sözleşmesinin feshine ilişkin ... 10.Noterliği'nden davacı şirkete keşide edilen ... tarihli ihtarname ile feshedilmiş olarak değerlendirileceğinin Sayın Mahkemece kabul edilmesi halinde ise, davacı tarafından davalıya yapılmış satış bedellerine ilişkin faturalardaki iskonto tutarı olan 106.573,32 TL'nı, davacının ...

29. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında talep ve takip edebileceği, davacı yanın talep ve takip konusu yapabileceği bu tutara 3095 sayılı Yasanın 2/2.maddesi uyarınca takip tarihi olan 31.10.2024 tarihinden itibaren avans faizi işletileceğinin değerlendirilebileceği, 4.2.5.

Yanlar arasında akdedilmiş sözleşmenin dikey anlaşma niteliği yönünden 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine tabi olacağı hususu ile birlikte tacir sıfatını haiz davalının, sözleşmenin akdedilmesi sırasında, yanların pazarlık ve anlaşma sonuçlarına göre, sözleşme metninde de sonradan doldurulacak şekilde düzenlenmiş, iskonto oranları, satış ve yatırım bedeli, sözleşme süresi gibi hususlarda değerlendirme ve pazarlık şansının bulunduğu,

davalı şirketin haksız rekabet kabul edilen genel işlem şartlarına karşı TTK m. 56-63 hükümlerinden yararlanabileceğinden söz edilebilecek ise de basiretli bir tacir olarak hareket etme yükümlüğü gereğince, haksız rekabet olarak nitelendirilemeyecek genel işlem şartlarına karşı tacir sıfatını haiz davalının TBK.nun genel işlem şartlarına ilişkin 20. vd. maddelerinde düzenlenmiş hükümlerde öngörülen koruma imkânlarından yararlandırılmasının değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunda takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğunu beyan ederek görüş ve kanaatini içerir rapor sunmuşlardır.

Taraflar arasındaki ihtilafın, taraflar arasında akdedilmiş 09.10.2023 tarihli Satış Noktası Sözleşmesi’ne ilişkin kota miktarının önemli bir kısmının, davacının dava dışı ... A.Ş. ile akdettiği 26.05.2023 tarihli sözleşmeye eklenmesinden (devrinden) sonra dava dışı ... A.Ş.’nin 10.10.2024 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeyi fesh etmesi nedeniyle, davacının ... 29. İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasından talep ve takip konusu ettiği 106.573,32 TL Satış sözleşmesi uyarınca

verilmiş taviz/iskonto bedelinin iadesi tutarında, davacının alacaklı olup olmadığı noktasınta toplandığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda değinilen bilirkişi raporundaki Mali inceleme sonucu varılan tespitlerde davacı Şirketin incelenen ticari defterlerinde davalı yana borcu ve alacağı olmadığı, davacı tarafından davalıya yapılmış satış bedellerine ilişkin faturalardaki iskonto tutarının 106.573,32 TL olarak hesaplanabileceğinin belirtildiği görülmüştür. Buna göre, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin irdelenmesi gerekmektedir.

Taraf akdedilmiş 09.10.2023 tarihli Satış Noktası Sözleşmesi’nde; “Tanımlar” başlıklı 1. Maddesinde, “iskontolu ürün”ün, “yatırım bedeli” olarak değerlendirileceği, III/a.maddesi ile; sözleşmenin 4 yıl süreli olduğu, 10.000 satış kotalı olduğu, sözleşme süresi dolmuş olmasına rağmen henüz belirlenen kotaya ulaşılamamış ise sözleşmenin kota dolunaya kadar devam edeceği, Özel Şartlar başlıklı bölümünde de;

(2) maddesinde "işbu sözleşme, Müşterinin her ne ... ve ... adı altında olursa olsun açtığı ve açacağı, isim hakkını kullandırarak işletmeye verdiği ve vereceği "..." tabelalı işyerlerini kapsayacaktır. Ayrıca, sözleşme süresince müşterinin yeni kurdukları Markalar iş bu sözleşmeye dahi edilecektir." (3) maddesinde " Taraflar, işbu Özel Şartlar ve Sözleşme kapsamındaki hükümlerin Müşterinin, grup şirketlerinin veya hissedarı olduğu şirketlerin "..." ismi ile sahibi olduğu,

kendisinin işlettiği / işleteceği, Bayilik veya herhangi bir şekilde işletmecilik hakkını verdiği / vereceği veya Frahchise anlaşması uyarınca kendi yetki bölgesi içerisinde faaliyet gösteren / gösterecek tüm restoranları için geçerli olduğunu ve müşterinin doğrudan işletmesini üstlenmediği noktaların sözleşmeye aykırlıklanından sözleşmede belirlenen şart ve hükümler uyarınca müşterinin sorumlu olduğunu kabul eder. " düzenlemelerinin mevcut olduğu görülmüştür.

Dosyaya ibraz edilen davalı şirket tarafından, davalı şirketin diğer şirketi olduğunu bildirdiği dava dışı ... A.Ş. ile davacı şirket arasında karşılıklı imza edilen bila tarihli protokol ile davalı şirket anlaşması kapsamında tanımlanmış olan kotanın dava dışı .... A.Ş. ile davacı şirket arasında imza edilen 26.05.2023 tarihli sözleşme kapsamında tanımlanan kotaya dahil edilmesine ve sözleşmenin 5 yıl olarak revize edilmesine karar verildiği görülmüştür. Ticari sicil kayıtlarının da incelenmesinde davalı şirket ile ava dışı ....San.A.Ş. yetkililerinin aynı kişi olduğu anlaşılmıştır.

Dosyada mübrez fesih ihtarının incelenmesinde, Dava dışı ...A.Ş. tarafından ... 10.Noterliği’nden davacı şirkete keşide edilen 10.10.2024 tarihli ihtarname ile, “… tarafınızla yapılan sözleşme, müvekkil tarafından mevcut ticari şartlar ve ekonomik koşullar gereği görülen lüzum üzerine feshedilmiştir.” açıklaması ile feshedildiği, aynı ihtarname metninde; yanlar arasındaki sözleşmenin kuruluş aşamasında dava dışı keşideci şirkete ödenmiş 2.100.000,00.TL tutarlı ödemenin tamamının 09.10.2024 tarihi itibarı ile iade edildiği, dava dışı keşideci şirketin halihazırda herhangi bir bakiye borcu bulunmadığından, muhatabın (davacının) başkaca bir hak ve alacağının bulunmadığı bildiriminin ihtar edildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında akdedilmiş 09.10.2023 tarihli Satış Noktası Sözleşmesi’ne ilişkin kota miktarının önemli bir kısmının, davacının dava dışı... A.Ş. ile akdettiği 26.05.2023 tarihli sözleşmeye eklenmesinden (devrinden) sonra dava dışı ... A.Ş.’nin 10.10.2024 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeyi fesh etmesi nedeniyle, davacının ...

29. İcra Müdürlüğü’nün ...sayılı dosyasından talep ve takip konusu ettiği 106.573,32 TL Satış sözleşmesi uyarınca verilmiş taviz/iskonto bedelinin iadesi tutarında alacağın tahsili amacıyla yürütülen icra takibine davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali davasının ikame edildiği, davalı tarafça sözleşmenin feshine dair bir ihtarda bulunulmamış ise de, dava dışı ... San.A.Ş. tarafından ...

10.Noterliği’nden davacı şirkete keşide edilen 10.10.2024 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshininin bildirildiği, her ne kadar bilirkişi tarafından feshin davalı tarafından yapılmadığından bahisle sözleşmesi uyarınca verilmiş taviz/iskonto bedelinin iadesi koşullarının oluşmadığı belirtilmiş ise de, taraflar arasındaki sözleşmenin yukarıda belirtilen "Özel Şartlar" maddesinin (2) ve (3) numaralı bendleri uyarınca davalı şirketin, sonradan kuracağı markalar / işletmelerin de sözleşme hükümlerine taraf olacağı ve sözleşmeden doğan yükümlülüklere tabi olduğu,

nitekim dava dışı ... .A.Ş. ile davalının da taraf olduğu davacı ile akdedilen protokol de de dava konusu sözleşme kapsamında davalıya tanımlanmış olan kotanın dava dışı ... A.Ş. ile davacı şirket arasında imza edilen 26.05.2023 tarihli sözleşme kapsamında tanımlanan kotaya dahil edilmesine ve sözleşmenin 5 yıl olarak revize edilmesine karar verildiği, böylece feshin dava dışı ...

A.Ş. tarafından yapılmış olmasının sözleşmenin doğrudan davalı tarafından da feshedildiği sonucunun doğduğu, zaten taraflar arasındaki iddia ve savunmalardan da sözleşmenin dava konusu taraflar yönünden fesih olduğunun ihtilaf konusu olmadığı anlaşılmakla, bilirkişinin bu tespitine itibar edilmemiş, davacı ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacı tarafından davalıya yapılmış satış bedellerine ilişkin faturalardaki iskonto tutarının 106.573,32 TL olarak tespit edildiği, davacının icra takibinde de 106.573,32 TL alacak talebinde bulunduğu anlaşıldığından, ispatlanan davanın kabulüne davalının ...

29. İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına, sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya yapılmış satış bedellerine ilişkin faturalardaki iskonto tutarının taraflarca hesap edilebilir olması nedeniyle alacak likit olduğu kanaatine varılmakla asıl alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · E-imzalıdır. Hakim · E-imzalıdır.