İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/629 K.2025/757

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile. Müvekkili Banka'nın “...” adresinde yer alan ... şubesinde.

31.07.2025 tarihinde gerçekleşen işlemlere ait müşteri ıslak imzalarını havi asıl belgelerin fiş torbasına kaldırılıp paketlendiğini, 11.08.2025 tarihinde fiş torbası arşivlenmek üzere alınmak istenildiğinde; bırakıldığı yerde bulunmadığının tespit edildiğini, bunun üzerine inceleme başlatıldığını ve belge asıllarını havi fiş torbasının para bantlama makinesinin alt tarafında yer alan çöp kutusuna düştüğünün tespit edildiğini, çöplerin toplanması işlemi takip edilerek gerçekleştirilen şifahi görüşmeler neticesinde; fiş torbasının içerisindeki belge asılları ile birlikte imha edildiği bilgisinin edinildiğini, izaha sunulan nedenlerle;

çöp kutusuna düşmesi neticesinde imha edilen fiş torbası içerisinde bulunan. Bankalarının ... şubesinde 31.07.2025 tarihinde gerçekleştirilen işlemlere ait belge asıllarının zayi olduğunun anlaşıldığını, söz konusu durumun, Müvekkil Bankaca 11.08.2025 tarihinde öğrenildiğini, yaşanan bu olay nedeniyle, saklanmakla yükümlü olunan ve fiş torbası içerisindeki mevcut tüm belge asıllarının ulaşılmaz/kullanılmaz halde olduğunu, bu olay nedeniyle;

söz konusu işlemlerin para çekme, para yatırma, kredi kartı ödeme vb. dekontları olup, zayi olan belge asıllarında müşteri ıslak imzasının bulunduğunu, sunacakları suretlerde asıllarından farklı olarak müşteri ıslak imzası bulunmadığını, işlem gerçekleştiren müşterilere ait, ıslak imzalarını içeren belge asıllarının zayi olduğunu, açıklanan nedenlerle zarar gören ve kullanılmaz hale gelen belgeler için TTK.’nun 82/VII maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." kapsamında zayi belgesi verilmesi talebi ile Sayın Mahkeme nezdinde dava açma zorunluluğunun hasıl olduğunu bildirerek ... şubesinde 31.07.2025 tarihinde gerçekeleşen işlemlere ait belge asıllarını havi fiş torbasının bulunduğu yerden; çöp kutusuna düşmesi ve akabinde imha edilmiş olması sonucu, anılan belge asıllarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, TTK’nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin ...Esas ... Karar sayılı kararında "Somut olayda; davacı şirketin yeni bir kira sözleşmesi imzaladığı belirtilerek yeni kiralanan yere taşınma sırasında kaybedildiği ileri sürülmüştür. Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir.

Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Yeni kiralanan bir yere işletmenin taşınması kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan davacı bakımından mücbir sebep olarak kabul edilemeyeceğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. İleri sürülen zayi sebebine göre de tanıkların dinlenmemesi sonuca etkili bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; zayii olayının kanunda yazılı sebeblere benzer bir sebep neticesi gerçekleştiğinin ispat edilememesi nedeniyle, zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş,istinaf nedeni yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir." belirtilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin "6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaı uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesinin talep olunması gerekmektedir.

Tacirin, TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaa uğraması gerekmektedir. Bunun dışında tacirin defter ve belgelerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez.

Somut olayda; davacı şirketin karar defterinin kaybolduğu ileri sürülmekte ise de ne şekilde kaybolduğu belli olmayıp ,depoda sadece karar defterinin bulunamadığı ileri sürülmüştür.Taşınma sırasında çalınmış olabileceği belirtilmektedir. Zayii olayının kanunda yazılı sebeplerle, davacının iradesi dışında önlenemez bir sebeple meydana geldiği ispatlanamamıştır.

Kaybın ne şekilde gerçekleştiğinin belirsiz olduğu davacı bakımından iradesi dışında bir sebeble gerçekleştiği bildirilmediğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. İleri sürülen zayi sebebine göre de tanıkların dinlenmemesi sonuca etkili bulunmamıştır." belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 82/7 maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davacının Afyonkarahisar/Emirdağ şubesinde 31/07/2025 tarihinde gerçekleşen işlemlere ait müşteri ıslak imzalarının bulunduğu belgelerin fiş torbasına kaldırılıp paketlendiğinin, bu fiş torbasının çöp kutusuna düştüğünün ve imha edildiğinin, zayi olduğunun beyan edilerek bu davanın açıldığı,

yukarıda belirtilen İstinaf ilamlarında da açıklandığı üzere 6102 sayılı TTK'nun 82/7 maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesinin talep edilebilmesi için tacirin iradesi dışında, önlenmesi mümkün olmayan, olağanüstü nitelikte kanun maddesinde belirtilen veya benzer bir durumun meydana gelmesi gerektiği, tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde bu yasal düzenleme kapsamında zayi belgesi verilmesi talep edemeyeceği, somut olayda müşterilerin ıslak imzalarının bulunduğu evrak asıllarının çöp kutusuna düşerek imha edildiğinin belirtildiği,

bu durumun kanun maddesinde düzenlenen tacirin iradesi dışında meydana gelen önlenemez bir durum olarak değerlendirilemeyeceği, somut olayda davacının gerekli dikkat ve özeni gösterdiği yönünde değerlendirme yapılamayacağı, 6102 sayılı TTK'nun 82/7 maddesinde düzenlenen şartların oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır