Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/631 K.2025/929

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

"TÜRK MİLLETİ ADINA"

T.C. GEREKÇELİ KARAR

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

TASFİYE MEMURU

DAVA : KOOPERATİFİN MÜNFESİH OLDUĞUNUN TESPİTİ

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 12.04.2017 tarihinde yaptığını, bu tarihten sonra olağan genel kurul toplantısının yapılmadığını, 1163 s. Kooperatifler Kanunun 81/6. maddesi gereğince 3 yıl olağan genel kurulunu yapmayan kooperatiflerin dağılmış sayılacağını ancak, bu durumun kooperatifin tasfiyesi ve ticaret sicilden terkini anlamına gelmediğini, davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ve tasfiyesi için bu davanın açılması mecburiyetinin doğduğunu beyan ederek, davalı kooperatifin 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince münfesih olduğunun tespitine ve davalı Kooperatife tasfiye heyeti atanmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı kooperatifinin kendiliğinden dağılmış olduğunun tespiti isteminden ibarettir. Taraflar arasındaki ihtilaf; davalı kooperatifin dava tarihinden geriye dönük olarak üst üste 3 yıl olağan genel kurul toplantısını yapıp yapmadığı, yapmamış ise kooperatifin kendiliğinden dağılıp dağılmadığı, kooperatifin münfesih olduğunun tespitine karar verilmesinin gerekip gerekmediği, gerekirse tasfiye memuru atanmasının gerekip gerekmediği ile tasfiye masraflarının kim tarafından karşılanmasının gerektiği hususlarından ibarettir.

Açılan dava ilk önce Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sırasına kaydedilmiş, yapılan yargılama neticesinde davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Konya BAM. Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamıyla "...Öte yandan Kooperatifler Kanunu'nun 86/2. maddesinde. Bakanlığın, kooperatifleri teftiş etmeye, denetlemeye ve denetlettirmeye görevli ve yetkili olduğu belirtilmektedir.

Bakanlık, kooperatifleri ve üst örgütlerini müfettişleri veya kontrolörleri aracılığıyla denetlettirebilir.

Dava dilekçesinde dayanak yasa maddesi bildirilmese dahi kooperatifin niteliğine göre tarımsal amaçlı kooperatifler yönünden 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun Ek Madde 1/2 nci fıkrası uyarınca ilgili Bakanlığın Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı (Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı) olduğu, davacı Bakanlığın aynı Kanun'un 81 inci maddesinin 7 nci bendine dayanarak davalı kooperatifin feshi için dava açabileceği, dava dilekçesindeki anlatıma göre 81 inci maddenin 7 nci bent hükmüne de dayanıldığı anlaşılmakta olup davacının eldeki davaya açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır (Yargıtay HGK'nun 01.03.2023 tarih ...

Esas ... Karar sayılı ilamı). Bu nedenle davanın esasının incelenmesi gerekirken dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığı ..." gerekçeleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sondasında dava Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sırasına kaydedilmiş, bu sıra üzerinden yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne ve tasfiye masraflarının avans olarak davacı tarafından karşılanmasına karar verilmiştir. Karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Konya BAM. Hukuk Dairesi'nin ... E. ...

K. sayılı ilamıyla "..., mahkemece davalı kooperatifin mal varlığı üzerinde yapılan araştırma neticesinde davalı kooperatif adına kayıtlı araç ve taşınmaz olmadığı davalı kooperatifin bankalarda mevduatının bulunmadığı gerekçesiyle tasfiye masraflarının davacı tarafça karşılanmasına karar verilmişse de mahkemece kooperatifin mal varlığı hususunun yeterince araştırılmadığı, davalı kooperatifin defterleri üzerinde inceleme yapılmadığı,

bu nedenle defterler üzerinde inceleme yapılması davalı kooperatife ait mal varlığının bulunması halinde mal varlığı değerlerinin kooperatifin borçlarını karşılamaya yetip yetmeyeceği hususunda bilirkişi raporu alınarak tasfiye memuru ücreti ile tasfiye masrafları hakkında karar verilmesi gerekirken bu konuda yeterli araştırma yapılmadan masraf ve ücretin davacıya yükletilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı, ayrıca ilk derece mahkemesince verilen kararda atanan tasfiye memurunun kim olduğu belirlenmediğinden hükmün bu kısmının infaza elverişli olmadığı,

atanan tasfiye memuru belirlenerek kimlik bilgilerinin kararda yer alması gerekeceği, bu hususun kamu düzenine ilişkin olduğu..." gerekçeleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında dava Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sırasına kaydedilmiş ve yargılamaya bu sıra üzerinden devam edilmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde kooperatifin dağılma sebepleri sayılmıştır. Anılan maddenin 1. fıkrasının 6. bendi ile üç yıl genel kurul toplantısının yapılmaması dağılma sebebi olarak öngörülmüştür. Bu kapsamda davalı kooperatifin üç yıl genel kurul toplantısının yapmamış olması halinde yasa gereğince kendiliğinden dağılmış sayılacağı açıktır.

Dolayısıyla, yasa gereği kendiliğinden dağılmış sayılan kooperatif hakkında tasfiye kararı verilmesi mümkün değil ise de hukuki menfaati bulunanların kendiliğinden dağılmanın tespitini isteyebilecekleri kabul edilmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01/03/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı kararı ile davacı bakanlığın bu davayı açabileceği belirtilmiştir.

Mahkememizce de bu karar emsal kabul edilerek eldeki davanın açılmasında davacının hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu kabul edilmiştir. Hemen belirtilmelidir ki, yasa gereğince kendiliğinden dağılan kooperatife genel kurul toplantısı yaparak yasaya uygun hale gelmesi için süre verilmesi de mümkün değildir.

Davalı kooperatif dava tarihinden önce en son 2013, 2014, 2015 ve 2016 yılları olağan genel kurul toplantısını 12/04/2017 tarihinde yapmıştır. Dava 11/10/2023 tarihinde açılmış olup, davalı kooperatifin 3 yıldan daha fazla süreyle genel kurul toplantısı yapmadığı açıktır. Bu kapsamda, davalı kooperatifin davadan önceki süreçte 3 yıl genel kurul toplantısı yapmaması nedeniyle kendiliğinden dağıldığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan 15/10/2025 tarihli bilirkişi raporu ile, kooperatifin nakit mal varlığı olarak 31.12.2022 tarihli bilançosundan 31.12.2022 tarihi itibariyle 1.368,58 TL kasa mevcudu (para) bulunduğu tespiti yapılabildiği, ancak, 2022 yılı yevmiye defterinin 03.07.2023 tarihinde yapılan kapanış tasdiki noter gideri ile nakit varlığın azalacağı, kooperatif kayıtlarına göre 8.400,00 TL ödenmemiş sermaye alacağının bulunduğu, ancak alacakların kimlerden olduğuna ilişkin dosya kapsamında bir tespit yapılamadığı, bunun dışında kooperatifin herhangi bir nakde çevrilebilir mal varlığının bulunmadığı,

kooperatifin tasfiye masraflarını karşılayacak mal varlığı bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda davalı kooperatifin tasfiye masraflarını karşılayacak malvarlığı bulunmadığından tasfiye masraflarının davacı tarafından karşılanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anılan nedenlerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip