İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/311 K.2024/438

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili hakkında davalı tarafça .... İcra Müdürlüğünün 2018/...

E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkiline hukuk dışı borç yüklendiğini, zorla ödettirildiğini, müvekkil aleyhine açılan ilamsız takipten anlaşıldığı kadarıyla takibe konu borç müvekkilin "..." plakalı ve "..." etiket no.lu aracının 01 Şubat 2017 ila 11 Eylül 2017 tarihleri arasında otoyol geçiş ücretlerinin ödenmemesi üzerine uygulanan para cezası ve geçiş ücretinin tahsili ile ilgili olduğunu,

aracıyla belirtilen tarihler arasında otoyol geçiş sistemini kullanmış olmasına rağmen geçiş ücretlerini ödememiş bu nedenle para cezası uygulandığını belirtilen tarihler arasında uygulanan para cezaları ve geçiş ücretlerinin tahsili istemi hukuka aykırı olduğunu, bakiye yetersizliğinden ödeme yapılmadan geçiş yapmış olsa dahi ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içerisinde HGS hesabına yükleme yapmış olduğundan idari para cezaları kendisi hakkında bir hüküm ifade etmeyeceğini, davalı şirketin davacıyı ödemeye mecbur bırakmak maksadıyla kötü niyetli olarak icra takibi işlemlerini gerçekleştirdiğini,

takip neticesinde müvekkilin tüm işlerini olumsuz etkilendiğini ve hiçbir borcu olmamasına karşın işbu dosya hesabı kapsamında 10.965,52 TL'yi haciz tehdidi altında ödemek zorunda kaldığını, ödenen bedelin yasal faiziyle birlikte iade edilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, ticari işletmesi ile ilgi olduğundan Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiğini, Davalı otoyolu kullandığı anlarda ... hesapları müsait olmadığını, ... hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmak Şikayetçi-Borçlunun sorumluluğunda olduğunu,otoyoldaki tüm levha ve uyarılarla yolun genel durumuna dikkat ederek araç kullanmak araç sahiplerinin ve sürücülerin kendi sorumluluklarında olduğunu, KGM ve alacaklı müvekkil şirket tarafından yapılan ilanlar da vatandaşa yeterli bilgilendirmeyi sağlandığını,

ücretli otoyolları kullanan davacı ... hesabını müsait tutmayarak alacaklı müvekkil şirket'in sağladığı hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuruyla ihlal ettiğini, davacı kendi ihmal ve kusurunun neticesini müvekkil şirkete yüklemeye çalışması kabul edilemez olduğunu,ayrıca alacaklı müvekkil davalıya ait plakaya tanımlı HGS hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolü yapıldığını ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun “bakiye yetersiz” sonucu ile döndüğü anlaşıldığını,

hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz dönen davalının OGS/HGS etiketinden geçiş ücreti çekilememiş ve ücreti ödenmeyen geçişleri için geçiş ücreti ve bu geçiş için ceza bedeli borçları tahakkuk ettirildiğini cevap dilekçesinde belirtmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

...Tüketici Mahkemesi'nin 26/03/2018 tarih 2018/ ... Esas, 2019/... karar sayılı görevsizlik kararı üzerine, dosya mahkememizin yukardaki esasına kaydı yapılıp incelenmiştir. Dava konusu uyuşmazlığın; davacıya ait araçların otoyaldan ihlali geçişleri nedeniyle doğan ve yasal sürede ödenmeyen asıl alacak dışında kalan idari para cezasına ilişkin herhangi bir borcunun olup olmadığının tespiti ve tahsili amacıyla başlatılan icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatı talebinin yerinde olup olmadığına ilişkin olduğu tespit edildi.

24/09/2020 tarihli bilirkişi raporunda "Davacı ...'e ait aracın 30.09.2016 - 01.03.2017 tarihleri arasında Ek - 1 de ayrıntısına yer verilen ... otoyolu gişelerinden ihlalli geçişleri nedeniyle davacı adına istirdat talebine konu takip başlatıldığını, ek 1 içeriğinde davacı aracına ait ihlalli geçişler listelendiğini, ek 2 içeriğinde davalı kurumca davacının geçişine ilişkin banka ve ya PTT den herhangi bir sorgulama yapılmaması nedeniyle bu geçişler için gecikme ceza bedeli talep edilemeyeceği kanaati doğrultusunda davacının talep edebileceği ceza bedelleri toplam tutarı hesap edildiği,

ek 3 içeriğinde yukarıda değerlendirmeler bölümünde açıklananlar doğrultusunda davacının talep edebileceği tutarlara ilişkin temerrüt (ihlalli geçişi takip eden 15.gün - takip tarihi arası) işlemiş faiz hesaplamaları yapıldığı, ek 1 de yer alan çizelgede “Red nedeni" sütununda açıklama yer almayan geçişler için neden ödeme alınamadığı hususuna davalı şirketçe açıklama getirilmesi gerekeceği kanaatine varılarak bu geçişler için davalı tarafça sadece geçiş bedelinin talep edilebileceği 4 kat ceza bedeli talep edilemeyeceği kanaatine varıldığı,

üstelik “Sorgulama Sayısı” sütununda o “sifir” yani hesap bakiye sorgulaması yapılmadığı olması dolayısıyla geçiş bedelinin alınmasına yönelik davalı kurum talebifeylemi bulunmadığı anlaşıldığı, bu durumda davalı taraf davacı aracının ihlalli geçişini takip eden 15 gün içerisinde davacının hesabında bakiye olup olmadığından haberdar olmayacağını, davacı tarafça sunulan OGS hesap özetlerinde ödemesi yapılan geçişlerin davalı tarafça talep edilen geçişler ile kesişmediği ödemelerin farklı geçişlere alt olduğu tespit edildiği, davacı vekili müvekkilinden idari para cezasi kesildiğini belirtmiş dava konusu talepler arasında bu bedel bulunmadığı,

ayrıca idari para cezasının gerekçesi de açıklanmadığı, yapılar değerlendirmeler doğrultusunda davacının yapmış olduğu ödemeler doğrultusunda 582,60 TL. (geçiş ceza bedeli) * 201,05 TL. (işlemiş ticari faiz) * 36,19 TL. (Faiz KDV si) z 819,84 TL istirdat talebinin olabileceği" bildirilmiştir.

20/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda "6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün bulunduğu, yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakta ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı,

Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda, OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezai geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu,

6001 sayılı kanunun 30/7 maddesinde, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin 1.fıkrası ile 5.fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz, hükmünün bulunduğu dolayısıyla davalının bu süre zarfında hesabını kontrol ederek ihlalli geçişleri cezasız ödeme imkanının olduğu, davalının hesabını kontrol ederek cihazını sürekli müsait tutma yükümlülüğünde bulunduğu,

3095 sayılı KDV Kanunu'nun 24.Maddesi c bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirip, talep edebileceği, davacının tacir olduğu, davalının da tacir olarak, araçlarını ticari amaçla kullandığı, basiretli davranma yükümlülüğü uyarınca ihlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinde olası sonuçlarının bilincinde olduğu, davalının uygulanan ticari faiz oranına itirazının nihai takdiri ve değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,

dava dosyasında bulunan bilgilerin incelenmesinde ihlalli Geçiş fotoğrafları bulunan Davacı ...'e ait ... plakalı araçla 01.02.2017- 11.09.2017 tarihleri arasında 687 adet, Köprü ve Otoyol geçiş ücretlerinin ödenmediği, bu nedenle 4 katı kadar ceza uygulandığı, Toplam 1.564,05 TL borcun köprü geçişlerinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların Toplamının 6.256,20 TL olduğu, anapara ve ceza ile birlikte Toplam 7.820,25 TL davaya konu borcun oluştuğu ....

İcra Dairesinin 2018/... Sayılı, dosyasının incelenmesinde davacı ...'e icra takibinin 27.09.2018 tarihinde (Geçiş ücreti * cezası 6.484,90 TL ), Takip öncesi Faiz 2.134,15 TL, » 18 KDV'si 384,12 TL Toplam 9.003,16-TL üzerinden ilamsız icra olarak yapıldığı ve icra takibi ile kendisinden kapak hesabına göre 10.993,35 TL'nin tahsil edilmiş olduğu,

davacı taraf tarafından ödemesiz geçişlerin yapıldığı tarihi izleyen 15 gün içerisinde iş ücretinin usulünce ödenmemesi halinde geçiş ücretine 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat Ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesinde “4046, 3465 ve 3996 sayılı” kanunlar çerçevesinde yapılan Hesaplamaya göre Toplam 1.564,05 TL borcun köprü geçişlerinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan çezaların Toplamının 6.256,20-TL olduğu, anapara ve ceza ile birlikte Toplam 7.82025-TL davaya konu borcun oluştuğu, hesaplanarak bulunmuş olduğu,

dava dilekçesinde toplam 10.965,52-TL üzerinden davanın açılmış olduğu, dosya muhteviyatında işdirdat konusu ile ilgili meblağa ait herhangi bir ödemenin zamanında yapıldığını gösterir bir belge bulunmadığı" bildirilmiştir.

27/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda

"Dava dosyasında bulunan cd ve diğer bilgilerin incelenmesinde ihlalli Geçiş fotografları bulunan Davacı ...’e ait 34VV2587 plakalı araçla 01.02.2017-11.09.2017

tarihleri arasında 687 adette 1.564,05 TL’lık Köprü ve Otoyol geçiĢ ücretlerinin ödenmediği,

ödenmeyen 1.564,05 TL’lık geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların toplamının 6.256,20 TL

olduğu, anapara ve ceza ile birlikte toplam 7.820,25 TL davaya konu borcun oluştuğu,

7.820,25 TL olarak belirlenen Asıl Alacağa, 27.09.2018 icra takip tarihine kadar, ticari faiz

oranlarındaki değişiklikler dikkate alınarak yapılan faiz hesaplamasına göre,

Tablo:1’de görüldüğü üzere, davalı yanın 7.820,25 TL asıl alacak, 1.252,27 TL Faiz, 225,67 -TL KDV olmak üzere toplam (7.820,25 TL + 1.252,27 TL + 225,67 TL =) 9.297,69 TL

alacaklı olduğu" bildirilmiştir.

20/12/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda "Dava dosyasında bulunan CD ve diğer bilgilerin incelenmesinde ihlalli Geçiş fotoğrafları bulunan Davacı ...’e ait ... plakalı araçla 01.02.2017-11.09.2017

tarihleri arasında 687 adette 1.564,05 TL’lık Köprü ve Otoyol geçiş ücretlerinin ödenmediği,

ödenmeyen 1.564,05-TL’lik geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların toplamının 6.256,20 TL

olduğu, anapara ve ceza ile birlikte toplam 7.820,25 TL davaya konu borcun oluştuğu,

7.820,25-TL olarak belirlenen asıl alacağa, 27.09.2018 İcra takip tarihine kadar, ticari faiz

oranlarındaki değişiklikler dikkate alınarak yapılan faiz hesaplamasına göre,

tablo:1’de görüldüğü üzere, davalı yanın 7.820,25 TL asıl alacak, 1.252,27 TL Faiz, 225,67-TL KDV olmak üzere toplam (7.820,25 TL + 1.252,27-TL + 225,67-TL) 9.297,69-TL

alacaklı olduğu,

tespit ve kanaati oluştuğu, davacı vekilinin 07.07.2022 tarihli itiraz dilekçesinde; “HGS/OGS ürününün tanımlı olduğu

banka tarafımızca bildirilmiş fakat ilgili bilirkişi heyeti hesap bakiyelerinin müsait olup olmadığı,

bakiyenin var olup olmadığı, tahsilat yapılıp yapılmadığı, tahsilatın yapılmama durumunda bu

hususun neyden kaynaklandığını araştırmaktan imtina etmiş ve eksik inceleme gerçekleştirmiştir.”

her ne kadar davacı vekili eksik veya eksik inceleme değerlendirmesinde bulunmuş ise de

kök bilirkişi raporlarında tek tek inceleme ve değerlendirmeler

gerçekleştirilerek rapora eklendiği, davacı vekili tarafından beyan edilen “17 Haziran 2017 tarihinde müvekkil aleyhine tesis

edilen 1,367.30 TL tutarındaki idari para cezalı işlemdir.” bu ödemenin neye karşılık

yapıldığına dair bir belgenin dosya bulunmadığı görüldüğünden değerlendirme yapılamadığı, kök bilirkişi raporundaki görüş ve tespitlerinin aynen devam ettiği" bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, hizmet sözleşmesi nedeniyle icra takibine yapılan ödeme sonrası açılan İİK'nın 72/7. maddesi uyarınca istirdat istemine ilişkindir.

... Tüketici Mahkemesinin 26/03/2019 tarih ve 2018/... esas, 2019/... karar sayılı görevsizlik kararı üzerine dosyanın mahkememizin iş bu esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafın ticari nitelikteki aracı ile ilgili uyuşmazlık konusunun ticari işletmesinden kaynaklandığı ve ayrıca davalı şirketin ticari işletmesi arasındaki iş bu uyuşmazlığın TTK'nun 4/1. Maddesi uyarınca nisbi ticari dava olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevli olduğu kanaatine varılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Tarafların anlaşamadıkları hususların davacıya ait araçların otoyoldan ihlali geçişleri nedeniyle doğan ve yasal sürede ödenmeyen asıl alacak dışında kalan idari para cezasına ilişkin herhangi bir borcunun olup olmadığının tespiti ve tahsili amacıyla başlatılan icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatı talebinin yerinde olup olmadığına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

.... İcra Dairesi'nin 2018/... esas sayılı takip dosyası üzerinde yapılan incelemede; ilamsız icra takibinde takip alacaklısının ... Anonim Şirketi, takip borçlusunun ise ... olduğu, alacaklı tarafından borçlu aleyhine; 6.484,90 TL asıl alacak, 2.134,15 TL faiz ve 384,12 TL KDV olmak üzere toplam 9.003,17 TL üzerinden icra takibine geçildiği, ödeme emrinin 26.01.2018 tarihinde tebliğ edildiği, takip borçlusunun 14.11.2018 tarihinde 2.500 TL 23.11.2018 tarihinde 2.500 TL ve 18.12.2018 tarihinde 5993,35 TL miktarlarında ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Davacının icra takip dosyasına yapılan ödemeden sonra İİK 72/7 maddesi uyarınca ödeme tarihinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde davacı şirkete işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ihlali yapılması halinde giriş çıkış yaptığı mesafeye göre belirlenecek geçiş ücreti ile birlikte 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesi uyarınca bu ücretin dört katı tutarında ceza tutarını davacı taraf talep edebilir.

Davacı taraf icra takip dosyasına konu edilen araç otoyol ihlalli geçişleri nedeniyle asıl alacak dışında kalan kalemlere ilişkin yapılan ödemenin istirdatını talep etmektedir. Bu talebini de ... plakalı aracın ihlalli geçişlerinden sonra 15 günlük süre içerisinde HGS hesabına yükleme yapılmış olması sebebiyle idari para cezası, faiz ve KDV uygulanamayacağına dayandırdığı anlaşılmıştır.

Bu konudaki ispat yükü TMK m. 6/1. ve HMK m. 190/1. fıkraları uyarınca ispat çekişmeli olgulardan kendi lehine haklar çıkaran davalı taraf üzerindedir.

Dosyaya sunulan ... nin ... kayıtları, banka kayıtları ,mahkememizce itibar edilen son bilirkişi heyetinin kök ve ek raporlarındaki tespitler dikkate alındığında davacıya ait ... plakalı aracın 01.02.2017 - 27.09.2018 tarihleri arasında 687 adet ihlali geçişinin bulunduğu, bu geçişlerden sonra aracın ... hesabına yükleme yapıldığına dair bilirkişi heyeti içerisinde yer alan bilgisayar mühendisi bilirkişinin kanaati de dikkate alınmak suretiyle bir tespit yapılamadığı,

bu kapsamda davalı şirketin ihlalli geçişler sebebiyle süresi içerisinde ödeme yapılmaması nedeniyle asıl alacak tutarına ilişkin olarak yukarıda yer alan kanun maddeleri uyarınca dört katı tutardaki cezaya ilişkin para cezası ile geç ödeme kaynaklı takip öncesi faiz ve KDV istemesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamakta olup bu nedenle bu geçişler uyarınca belirlenen geçiş ücretine 4 katı tutarında ceza miktarını ekleyerek davalının asıl olacak olarak davacıdan icra takibinde bu şekilde talepte bulunması hukuka uygundur.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi kök ve ek raporunda da icra takibinde talep edilen asıl alacağın yukarıda belirtildiği üzere ihlalli geçişler nedeniyle geçiş ücreti ve ceza tutarı ilave edildiği doğru olarak talep edildiği ayrıca ihlalli geçişler için ayrıca faiz ve faizin KDV'si yönünden de takipteki kalemlerin doğru olarak davacıdan talep edildiği kanaatine varılmıştır. Özellikle son aldırılan bilirkişi raporundaki denetime açık hesaplamalara itibar edilmiştir.

Tüm bu nedenlerle davacının sübut bulmayan davasının reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;

1-Davanın reddine

2-492 sayılı harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 427.60 TL maktu harcın peşin yatırılan 187,26 TL den mahsubu ile bakiye 240,34 TL nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından yapılan tebligat, posta ve bilirkişi masrafı olarak yapılan 2.500 TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-HMK 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avanslarından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,

6-2024 yılı AAÜT ye göre hesap edilen 10.965,52 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine ,

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır