İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/760 K.2024/569

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı Kurum ile davalı şirket arasında hizmet alımına ilişkin sözleşme imzalandığını, Davalı şirkette ihale kapsamında 01.01.2013-31.12.2015 tarihleri arasında görev yapan ve iş akdi sona eren ...’ın (T.C...) emekli olması nedeniyle idareleri tarafından 46.114,20.-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, davacı Kurum ile davalı arasında yapılan ihale sözleşmesine ekli şartnamede söz konusu işçi alacak haklarından yüklenici sıfatıyla davalı şirketin sorumlu olduğunun belirtildiği,

bu nedenle davacı kurumun rücu hakkının bulunduğunu, ödenen 46.114,20.-TL davalı şirketten talep edildiğini, olumlu cevap alınamadığını, davalı şirketle yapılan arabuluculuk görüşmesinin sonuçsuz kaldığını, davalı şirketten toplam 46.114,20.-TL olan rücu alacaklarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava dışı işçi ...’ın, davalı şirkette.

01.01.2013 - 31.12.2013, 01.01.2014 - 31.12.2014 ve 01.01.2015 - 31.12.2015 tarihlerinde 3 ayrı dönem olmak üzere "belirli süreli iş akdi" ile "şoför-vinç operatörü” olarak çalıştığını, dava konusu edilen alacağın dava tarihi itibarıyla zamanaşımına uğraması nedeniyle öncelikle bu gerekçe ile davanın reddine karar verilmesini, dava dışı işçinin çalıştırılması ve işten çıkartılması konusunda tek yetkinin davacı Kuruma ait olduğunu, taşeronlar değişmiş olmasına rağmen, değişmeyen tek şey işçinin Kurum bünyesinde aynı işe devam etmesi olduğunu, sadece buradan ...

E. 2/11 bile işçinin çalıştırılması ve işten çıkartılması noktasında tek ve nihai takdir hakkının kurumda olduğunun anlaşıldığını, dava dışı işçinin çalışma saatleri ve çalışma koşullarına ilişkin esaslı tüm hususlar Kurum tarafından belirlendiğini, işçiye yapılan tüm ödemelerden davacının tek başına sorumlu olduğu ve bu gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı ile davacı arasında imzalanan Sözleşmelerde işçinin tazminatından davalı sorumlu olacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, dava dilekçesinde,

Sözleşmenin 22.maddesine atıf yaptığı Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38.maddesine istinaden tazminat sorumluluğun davalıya ait olduğunun iddia edildiğini, bu iddianın haksız ve mesnetsiz olduğunu, İlgili madde hükmü ve HİGŞ’nin 6. Bölümünde yer alan 38.maddesinde işçilerin fiili işçilik alacaklarına ilişkin düzenleme içermekte olup iş akdinin feshine bağlı alacaklardan olan kıdem tazminatından hangi tarafın sorumlu olacağını belirlemediğini, Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, en azından "dönemsel" ve "müşterek-müteselsil" sorumluluk kapsamında karar verilmesi gerektiğini,

davalı şirketin işçinin kendisinde çalıştığı döneme isabet eden ve davalıdan aldığı son ücrete göre hesaplanacak tutarlardan sorumlu olacağını, nitekim yerleşik Yargıtay kararlarında da, yüklenicinin sorumluluğunun sadece kendi dönemi ile sınırlı olacağını buyurduğunu, buna ek olarak, davalının kendi dönemine isabet eden tutarın da en fazla yarısı ile sorumlu olacağını, incelenmesini talep ettikleri hususun davacı tarafından işçiye uygun bir ödeme yapılıp yapılmadığı,

uygulamada "brüt" rakamlar üzerinden icra takibi başlatıldığını ve bunun farkında olmayan borçlu tarafından brüt tutar üzerinden ödeme yapıldığının görüldüğünü, eğer davacı Kurum, net tutar yerine brüt tutar üzerinden ödeme yapmış ise aradaki farktan müvekkilin sorumlu olmayacağını, Aynı durumun "faiz" hesabında da yaşandığını, eğer dava konusu ödemede böyle bir durum varsa, bu farktan da davalıların sorumlu olmayacağını, arz ve izah edilen gerekçelere istinaden; davanın reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücreti alacağının karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER;... Ve ... Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava konusu olaya ilişkin hizmet alımına ilişkin sözleşme ve şartnamenin onaylı bir sureti celp edilmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına müzekkere yazılarak ... (TCKN:...)'ın SGK kayıtları celp edilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 24/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davacı ... ve ... Müdürlüğünün dava dışı işçi ...'a (T.C. ...) davalı alt işveren ... Taş. Gıda İnş. Tem. San. ve Tic. A.Ş. nezdinde geçen tüm hizmet süresi için 27.09.2022 tarihinde toplam Net 45.764,19.-TL ödendiğine dair banka dekontu görülmüş, hesaplanan toplam 46.114,20.-TL Brüt kıdem tazminatının, ... Taş. Gıda İnş. Tem. San. ve Tic.

A.Ş.'nde geçen hizmet sürelerine ait tutar için eldeki davanın açıldığı, eldeki davaya konu edilen ve tarafımızca 01.01.2013-31.12.2015 dönemi için davalıya rücu edilebilecek kıdem tazminatı miktarının 46.114,20.-TL Brüt (Net:45.764,19.-TL) olarak hesaplandığı, tarafımızca hesaplanan sorumluluk miktarının davalı alt işverene rücu edilebileceği yönünde hüküm kurulması halinde.

1.Seçenek: Sayın Mahkemece ihale sözleşmeleri ve bu sözleşmelerin eki niteliğindeki ihale dokümanlarındaki hükümler çerçevesinde sorumluluğun tamamının alt işverene ait olduğu kanaatine varılması halinde, dava dışı işçinin 01.01.2013-31.12.2015 dönemine isabet eden kıdem olarak tazminatı tutarı olarak dava konusu edilen Brüt 46.114,20.-TL'den (damga vergisi dahil), davalı alt işverenin dava dışı işçiyi çalıştırdığı süreye isabet eden sorumluluk miktarı aşağıdaki gibi olacaktır (Tablo-3); ...

Taş. Gıda İnş. Tem. San. ve Tic. A.Ş.'nin sorumluluğunun 46.114,20.-TL olduğu, 2.Seçenek: Sayın Mahkemece eşit oran sorumluluk esasının benimsenmesi halinde, 01.01.2013-31.12.2015 dönemine isabet eden kıdem tazminatı olarak tarafımızca hesaplanan tutarın 46.114,20.-TL *050 si olan 23.057,10.-TL'nin davalı alt işverenlere rücu edilebilecek olup, alt işverenlerin sorumluluk miktarları aşağıdaki gibi olacaktır. ... Taş. Gıda İnş. Tem. San. ve Tic.

A.Ş.'nin sorumluluğunun 23,057,10.-TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;Dava hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan dava dışı işçiye davacı tarafından ödenen tazminat bedelinin davalıdan tahsili talebidir.

Davacı ile davalı alt işverenler arasında yapılmış olan hizmet alım sözleşmeleri, teknik şartname, hizmet işleri genel şartnamesi, idari şartname ve

diğer ihale dokümanları dosya arasına alınmıştır.

Hizmet alımları tip sözleşmesinin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.

maddesinde; Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuat gereğince yapılan ulaşım,

sigorta, vergi, resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuat uyarıca

hesaplanacak katma değer vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından yükleniciye

ödenecektir. Sözleşme ekleri başlıklı 8. Maddesinde; “8.1. İhale dokümanı, bu sözleşmenin eki ve

ayrılmaz parçası olup, idareyi ve yükleniciyi bağlar. Ancak, sözleşme hükümleri ile ihale

dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale

dokümanında yer alan hükümler esas alınır.

Hizmet alım sözleşmelerinin 22. maddelerinde atıf yapılan Hizmet İşleri Genel

Şartnamesinin 6. Bölümünün 38. Maddesinde; “Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin işi yapmakta

olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az

elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve

çalışma şartlarının toplu sözleşme ile veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır.”

hükmü yer almaktadır. Hizmet işleri genel şartnamesi öncelikle uygulanması gereken ihale

dokümanı olarak sayılmıştır.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin mevcut olduğu durumlarda; asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş

Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen

Sorumludur.

Hizmet Alımları Tip Sözleşmesinin 23. Maddesinde; Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlığı altında "yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlü olur." hükmün olduğu anlaşılmıştır.

Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun olup, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve bu nedenle hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen bilirkişi raporuna göre. Davacı ... ve ... Müdürlüğünün dava dışı işçi ...'a (T.C. ...) davalı alt işveren ... Taş. Gıda İnş. Tem. San. ve Tic.

A.Ş. nezdinde geçen tüm hizmet süresi için 27.09.2022 tarihinde toplam Net 45.764,19.-TL ödendiğine dair banka dekontu görülmüş, hesaplanan toplam 46.114,20.-TL Brüt kıdem tazminatının, ... Taş. Gıda İnş. Tem. San. ve Tic.

A.Ş.'nde geçen hizmet sürelerine ait tutar için eldeki davanın açıldığı, eldeki davaya konu edilen ve tarafımızca 01.01.2013-31.12.2015 dönemi için davalıya rücu edilebilecek kıdem tazminatı miktarının 46.114,20.-TL Brüt (Net:45.764,19.-TL) olarak hesaplandığı, tarafımızca hesaplanan sorumluluk miktarının davalı alt işverene rücu edilebileceği yönünde hüküm kurulması halinde.

1.Seçenek: Sayın Mahkemece ihale sözleşmeleri ve bu sözleşmelerin eki niteliğindeki ihale dokümanlarındaki hükümler çerçevesinde sorumluluğun tamamının alt işverene ait olduğu kanaatine varılması halinde, dava dışı işçinin 01.01.2013-31.12.2015 dönemine isabet eden kıdem olarak tazminatı tutarı olarak dava konusu edilen Brüt 46.114,20.-TL'den (damga vergisi dahil), davalı alt işverenin dava dışı işçiyi çalıştırdığı süreye isabet eden sorumluluk miktarı aşağıdaki gibi olacaktır (Tablo-3); ...

Taş. Gıda İnş. Tem. San. ve Tic. A.Ş.'nin sorumluluğunun 46.114,20.-TL olduğu, 2.Seçenek: Sayın Mahkemece eşit oran sorumluluk esasının benimsenmesi halinde, 01.01.2013-31.12.2015 dönemine isabet eden kıdem tazminatı olarak tarafımızca hesaplanan tutarın 46.114,20.-TL *050 si olan 23.057,10.-TL'nin davalı alt işverenlere rücu edilebilecek olup, alt işverenlerin sorumluluk miktarları aşağıdaki gibi olacaktır. ... Taş. Gıda İnş. Tem. San. ve Tic.

A.Ş.'nin sorumluluğunun 23,057,10.-TL olduğu belirtilmiştir.

Yapılan yargılama toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu, Hizmet Alımları Tip Sözleşmesinin 23. Maddesi ve tüm dosya kapsamına göre, mahkememizce ihale sözleşmeleri ve bu sözleşmelerin eki niteliğindeki ihale dokümanlarındaki hükümler çerçevesinde sorumluluğun tamamının alt işverene ait olduğu kanaatine varılarak, davacının davasının kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.