İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/92 K.2024/658

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirketin tekstil sektöründe faaliyet gösteren yurtiçi ve yurtdışı pazarında erkek giyim üzerinde söz sahibi olan her geçen gün ürün gamını ve pazar payını artıran bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin bu doğrultuda ulusal ve uluslararası fuarlara katılarak tanınırlığını artırmak için çalıştığını, müvekkil şirketin bu doğrultuda davalı şirket tarafından organize edilen ve ...

2014 tarihleri arasında Nijerya'da yapılacak olan "..." fuarı için davalı şirket ile 06.05.2014 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi imzaladığını, Fuar Katılım Sözleşmesi'nin davalı şirket tarafından tek taraflı ve matbu olarak hazırlandığını ve müvekkili şirkete imzalatılmış bir sözleşme niteliğinde olup, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete verilecek hizmetlerin katılım şartları ile ödeme planının sözleşme içerisinde yer aldığını, davalı şirketin sözleşme kapsamında vereceği hizmetlere karşılık olarak,

30.05.2014 tarihinde 1.980,00 Euro, 30.07.2014 tarihinde 3.500,00 Euro, 30.09.2014 tarihinde 3.500,00 Euro ve 30.11.2014 tarihinde 3.000,00 Euro olmak üzere toplamda 11.980,00 Euro'nun müvekkili şirket tarafından davalı şirkete ödenmesinin sözleşmedeki ödeme planı ile belirlendiğini, müvekkilinin sözleşme ile yüklendiği katılım bedellerinden 06.05.2014 imza tarihli ve 30.05.2014 tediye tarihli 1.980,00 Euro'luk ve06.05.2014 imza tarihli ve 30.07.2014 tediye tarihli 3.500,00 Euro'luk emre muharrer senetlerin bedelini davalı şirkete banka havalesi ile zamanında ödediğini,

müvekkili şirketin fuarın yapılacağı yerdeki belirtilen döneme göre ürün çeşitlerini, kreasyonlarını belirlediğini, bu kreasyonlara göre modeller doğrultusunda üretim yaptığını ve tüm mesai ile çalışmalarına bu döneme göre şekillendirdiğini, müvekkili şirketin yalnızca fuar bölgesine ve Ekim ayının içinde bulunduğu mevsime göre kullanılabilecek ürünler hazırladığını, ayrıca davalı şirketin fuar katılımı ile ilgili istediği bilgi ve belgelerin de müvekkili şirketçe davalı şirkete gönderildiğini,

müvekkili şirketin istediği bilgi ve belgeleri zamanında davalı şirkete teslim ederek ve vadesi gelen ilk iki senede karşılık olarak ödemelerini ödeyip sözleşmeye konu edimlerini ifa ederken davalı şirketin Nijerya'da birtakım sorunlar olduğunu ileri sürerek ...

2014 tarihleri arasında fuarın olmayacağını, sürecin belli olmadığını belirttiğini, bunun akabinde de müvekkili şirkete belirtilen tarihler arasında fuarın yapılmayacağını, eğer olursa fuarın ileri başka bir tarihte yapılabileceğinin davalı şirketçe ifade edildiğini, ancak fuarın ...

Ekim 2014'te yapılmamasının Nijerya'da birtakım sorunlar olduğu beyanı dışında nedenine ve gerekçesine ilişkin yazılı veya sözlü bir bildirimin müvekkili şirkete iletilmediğini, davalı şirketin sözleşmeyle yüklenmiş olduğu fuarı açmak edimini yerine getirmemekle kalmadığını, bunun nedeniyle ilgili müvekkili şirkete geçerli bir yazılı veya sözlü bildirim yapmadığını, davalı şirketin ... 2014 tarihleri arasında yapılacak olan ancak yapılamayan "... ...

2014" fuarının Şubat ayında yapılacağını müvekkili şirkete ilettiğini, müvekkili şirketin de sözleşme ile kararlaştırılan ... tarihleri arasında gerçekleştirilecek fuar organizasyonunun gerçekleştirilmediğini, ileri bir tarihe aldığını fakat fuar organizasyonunun ileriye alındığı tarihlerde uygun olmadığını, gereğinin yapılmasını davalı şirkete yazılı olarak iletildiğini, davalı şirketin fuarın 10-12 Şubat 2015 tarihlerinde yapılmasını,

tek taraflı olarak ve müvekkili şirkete bildirim yapmadan ve onay almadan belirlenmesinin ardından müvekkili şirketin belirtilen maddede yazı ile faaliyet takviminin 10-12 Şubat 2015 tarihinde ...'taki fuara katılmak için uygun olmadığının gereği gibi ve dürüstlük kuralları çerçevesinde davalı şirkete iletildiğini, müvekkili şirketin sözleşme konusu fuar nedeniyle yaptığı tüm harcamalar, masraflar ile fuarın ...

2014 tarihinde olmaması nedeni ile uğradığı zararlarına ve fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla davalı şirketin sebepsiz olarak müvekkili şirketten aldığı 5.480,00 Euro karşılığında 14.811,34TL'nin (5.480,00 Eurox 2,6785TL=14.678,18TL) her bir ödeme için ayrı ayrı ödeme günlerinden işleyecek avans faiziyle birlikte müvekkili şirkete geri ödenmesini,

müvekkili şirket tarafından davalı şirket emrine düzenlenen 30.09.2014 tedie tarihli 3.500,00 Euroluk ve 30.11.2014 tediye tarihli 3.000,00 Euroluk emre muharrer senetler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konmasını ve en nihayetinde müvekkili şirketin davalı şirkete borçlu olmadığının ve 30.09.2014 tediye tarihli 3.500,00Euroluk ve 30.11.2014 tediye tarihli 3.000,00 Euroluk ( 3.500,00 Euro + 3.000,00Euro = 6.500,00 Euro x 2,6785 TL= 17.410,25TL) emre muharrer senetlerin bedelsiz olduğunun tespitini ve bu senetlerin müvekkili şirkete iadesini,

yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;dava dilekçesindeki istemlere gerekçe olarak 06.05.2014 tarihli sözleşmeye göre Nijerya'daki fuarın tarihine yapılan değişiklik gösterdiğini, gerek davacı vekilinin dava dilekçesinde atıfta bulunduğu ihtarnameleri ve gerekse de dava dilekçesi incelendiğinde görüleceği üzere davacının davaya konu 06.05.2014 tarihli sözleşmenin feshi konusunda bir istemi bulunmadığını, ancak Mahkememinde bilgisinde olduğu üzere davaya konu edilen senetler ile ödemenin hukuki gerekçesinin 06.05.2014 tarihli sözleşme olup,

bu sözleşmenin feshi bildirimi yapılmaksızın ve fesih iradesinin karşı tarafa ulaşmaksızın dava açılmasının yasallıktan uzak ve davanın öncelikle bu nedenle reddine karar verilmesini, dava dilekçesinde davacının hangi konularda beyanda bulunacaklarını açıklığa kavuşturmaksızın delilleri arasında tanık deliline dayandığını, ancak tanık delilinin bildirilmesi için zorunlu olan tanığın doğrudan hangi konuda beyanda bulunacağı dahil hiçbir açıklama yapılmadığı gibi davacı tarafından tanık deliline dayanılmasına muvafakatleri olmadığını,

ödemelerin Avro'dan TL'ye çevrilip sonrasında da her bir ödeme tarihinden itibaren avans faizini hesaplanmasının talep edilmesinin yasal olmadığını, davacının 5.480 Avro ödeme yaptığını bildirip bu miktarı 14.811,34TL'ye çevirirken sonrasında da her bir ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile tahsilini talep ettiğini, buna karşılık dava tarihindeki kurun üstünde hesaplama yapılıp, sonrasında da her bir ödeme tarihinden itibaren avans faizi talebinin yasal olmadığını, haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER;Ankara Ticaret Bakanlığına müzekkere yazılarak davaya konu Nijerya'da ....10.2014 tarihleri arasında yapılması öngörülen ... ... fuarının, ebola virüsü nedeniyle ileri tarihe ertelenmesi hakkında davalı ... tarafından müracaatta bulunulup bulunulmadığının ve bu istemin Bakanlık tarafından uygun görülüp görülmediğinin, ve davaya konu Nijerya'da 10-12.02.2015 tarihleri arasında yapılan ... ... fuarıyla ilgili hazırlanan listeler ve tutanakları celp edilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre. Taraflar arasında ...

2014 tarihleri arasında Nijerya'da yapılacak olan "..." fuarı için davalı şirket ile 06/05/2014 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi imzaladığı, sözleşmeye istinaden davacının davalıya dört adet senet verdiği, 30/05/2014 tarihinde 1.980 Euro (5.303,43 TL) bedelli senedi ve 04/08/2014 tarihinde 3.500 Euro (9.374,75TL) bedelli senetleri ödediği, davacı vekili, 10/07//2015 havale tarihli dilekçesi ile menfi tespit talebine ilişkin kısmın davalı tarafın icra baskısı sonucu müvekkilince icra dosyasına ödendiğini, davanın istirdat davasına dönüştüğünü beyan ettiği, beyan dilekçesinin ekindeki belgelerden, davacı tarafın, ....

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına 10/07/2015 tarihinde 23.666,70 TL ödeme yaptığı ve davacı vekilinin, istirdat talebine ilişkin eksik harcı süresi içinde yatırdığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık; Sözleşme konusu fuarın organize edilememesi nedeniyle davalının sorumluluğu bulunup bulunmadığı, dolayısıyla yapılan edimlerin iadesi gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasında akdedilen 06/05/2014 tarihli fuar katılım sözleşmesinin 12. maddesine göre organizatör kendisinden kaynaklanan sebeple yurt dışı fuar organizasyonunun sözleşmede belirtilen tarihte gerçekleşmemesi halinde fuar katılımcısından alınan ödemelerin eksiksiz iade edileceğinin kararlaştırıldığı, aynı sözleşmenin 20. Maddesine göre proğramda oluşabilecek değişikliklerin fuar katılımcısına bildirileceği ve bu değişiklikten fuar organizatörünün sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, üst organizatör ...'un cevabi yazısı ile ebola virüsü nedeniyle fuar katılımcılarında tedirginlik yaşandığından ...

2014 tarihinde yapılması planlanan fuarın 10-12 Şubat 2015 tarihine ertelendiği bildirilmiş, durum davalı tarafından Ekonomi Bakanlığı'na bildirilmiş, bakanlık da 26/08/2014 tarih ve ... sayılı yazılarıyla erteleme talebini uygun bulduğunu davalıya bildirmesi üzerine durumu davacıya iletmiş ve başka ülke ve tarihlerde fuara katılabileceğinin (dava dilekçesinde de açıklandığı gibi) teklif edilmesine rağmen davacının ...'taki fuara katılmak için uygun olmadığının bildirerek ödediği bedellerin iadesini talep ettiği, anlaşılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İfa imkânsızlığını düzenleyen 136.maddesi gereğince "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır.

Borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür." hükmünü içermektedir. Davalının edimini elinde olmayan sebeplerle yerine getiremediği anlaşılmıştır.Çünkü üst organizatör ...'un cevabi yazısı ile ebola virüsü nedeniyle fuar katılımcılarında tedirginlik yaşandığından ...

2014 tarihinde yapılması planlanan fuarın 10-12 Şubat 2015 tarihine ertelendiğini bildirmiş, durum davalı tarafından Ekonomi Bakanlığı'na bildirilmiş, bakanlık da cevabi yazılarıyla erteleme talebini uygun bulduğunu davalıya bildirmesi üzerine durumu davacıya iletmiş ve başka ülke ve tarihlerde fuara katılabileceğinin (dava dilekçesinde de açıklandığı gibi) teklif edilmiştir.

Ancak davacı yeni fuar tarihinin kendisine uymaması nedeniyle planlanan fuara başka bir tarihte katılamayacağını bildirerek sözleşmeden dönmüştür. TBK.nun Kısmi ifa imkânsızlığını içeren 137.maddesi "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle kısmen imkânsızlaşırsa borçlu, borcunun sadece imkânsızlaşan kısmından kurtulur.

Ancak, bu kısmi ifa imkânsızlığı önceden öngörülseydi taraflarca böyle bir sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılırsa, borcun tamamı sona erer.

Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, bir tarafın borcu kısmen imkânsızlaşır ve alacaklı kısmi ifaya razı olursa, karşı edim de o oranda ifa edilir.

Alacaklının böyle bir ifaya razı olmaması veya karşı edimin bölünemeyen nitelikte olması durumunda, tam imkânsızlık hükümleri uygulanır." hükmü ile aynı yasanın Aşırı ifa güçlüğünü düzenleyen 138.maddesine göre "Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları,

kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir.

Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır." hükmü karşısında davacının farklı bir tarihte aynı ülkede veya başka bir ülkede düzenlenecek fuara katılmaya zorlanamayacağı kanaatine varılarak, davacının fuara katılmak için davalıya yaptığı ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.