İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/476 K.2025/354

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; 17/05/2024 tarihinde çıkan yangın nedeniyle Restoranda bulunan eşyaların tümüyle yanması sebebiyle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;Huzurda görülen dava TTK'nın 82. maddesi uyarınca açılmış bulunan zayi belgesi verilmesi istemidir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesine göre;

"Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır."

TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... E., ...K. Ve 07/03/2017 tarihli kararına göre;

"Mahkemece; davanın TTK'nın 82/7. maddesine göre zayii belgesi verilmesine dair dava olduğu, davacının ziyaı öğrendikten sonra 15 gün içerisinde iptal davası açması gerektiği, somut olayda davacının zıyaı 04/03/2015 tarihinde öğrendiği, yasal süre geçtikten sonra 21/08/2015 tarihinde davanın açıldığı ayrıca ticari defter ve belgelerin muhafaza edileceği yerin şirket merkezi olması gerektiği, davacının TTK'nun 82. maddesi uyarınca defterlerin saklanmasında gerekli dikkat özen ve ihtimamı göstermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA"

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 04/02/2008 tarih, ... E., ... K. sayılı ilamına göre;

"Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır. Davacı tacirin, defterin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden, ilk derece mahkemesince verilen red kararı isabetlidir."

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde müvekkiline ait işyerinde yangın çıktığı; yangında dava konusu muhasebe arşiv, fatura, evrak ve dosyaların zayi olduğunun anlaşıldığı iddia edilmiş ise de tacir olan davacının basiretli bir tacir olarak yangından hemen sonra ilgili arşiv, fatura, evrak ve dosyaların zayi olduğunu tespit ederek 30 günlük hak düşürücü süre içerisinde dava açması gerekirken huzurda görülen davanın yangının üzerinden 30 gün geçtikten sonra 06/08/2024 tarihinde açıldığı tespit edilmiştir.

TTK'nın 82. maddesine göre zayi belgesi verilmesi istemli davanın ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde açılması gerekmesine karşın huzurda görülen davanın 30 günlük süre geçtikten sonra açılmış olması nedeni ile reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.